Σύνοδος Κορυφής: Σε τεταμένο κλίμα διεξάγονται οι συζητήσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, με τις διαφωνίες για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης να παραμένουν έντονες.
Παράλληλα οι διαβουλεύσεις για το ενεργειακό κόστος δεν φαίνεται να οδηγούν, προς το παρόν, σε κοινή γραμμή.
Οι συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη, με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν να προειδοποιεί ότι η συμφωνία για τον προϋπολογισμό πρέπει να επιτευχθεί μέχρι το τέλος του 2026, καθώς οι προεδρικές εκλογές του Απριλίου του 2027 στη Γαλλία θα καταστήσουν πολιτικά αδύνατη την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων.
Σύνοδος Κορυφής: Οι διαπιστώσεις
Σύμφωνα με Ευρωπαίο Αξιωματούχο, κοινή διαπίστωση των Ευρωπαίων ηγετών είναι ότι η αστάθεια στη Μέση Ανατολή μεταφράζεται ήδη σε ισχυρή πίεση στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, με άμεσο αντίκτυπο στα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και συνολικά στην ευρωπαϊκή οικονομία. Η επικείμενη χειμερινή περίοδος αναμένεται να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση, καθώς η ΕΕ εισέρχεται σε έναν χειμώνα υψηλών τιμών και περιορισμένων ενεργειακών αποθεμάτων.
Στη συζήτηση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, οι «27» συμφώνησαν ότι οι μακροπρόθεσμοι στόχοι της Ένωσης δεν αλλάζουν, με προτεραιότητα στην επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, στην ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας, στη διαφοροποίηση προμηθευτών και στην ανάπτυξη εγχώριων πηγών καθαρής ενέργειας.
Η κατεύθυνση αυτή συνδέεται με την ανάγκη περιορισμού της εξάρτησης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και μείωσης της έκθεσης της Ευρώπης στις διεθνείς γεωπολιτικές κρίσεις.
Διαβάστε Επίσης
Παράλληλα, σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, οι ηγέτες αναγνώρισαν την ανάγκη για άμεσες παρεμβάσεις απέναντι στις αυξήσεις των τιμών και εξέφρασαν στήριξη στα μέτρα που έχει ήδη παρουσιάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στο επίκεντρο βρίσκονται στοχευμένες και προσωρινές λύσεις για την ανακούφιση καταναλωτών και επιχειρήσεων, ενώ εξετάζεται και η δυνατότητα πρόσθετων πρωτοβουλιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Σύνοδος Κορυφής: Τα «αγκάθια»
Η συζήτηση, ωστόσο, ανέδειξε και τα ανοιχτά ζητήματα. Πέρα από τα μέτρα της Επιτροπής, οι ηγέτες συζήτησαν τη μορφή των νέων βραχυπρόθεσμων παρεμβάσεων, την εν εξελίξει αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS), αλλά και ενδεχόμενες αλλαγές στον σχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Η πίεση από την ενεργειακή κρίση προσδίδει νέα επείγουσα διάσταση στη διαπραγμάτευση για το ETS, όπου παραμένουν διαφορές μεταξύ κρατών-μελών που ζητούν μεγαλύτερη ευελιξία και εκείνων που επιμένουν στη διατήρηση της περιβαλλοντικής φιλοδοξίας του συστήματος.
Μέτσολα για ευρωπαϊκό προϋπολογισμό: «Δεν μπορούμε να αυξάνουμε τις φιλοδοξίες και να μειώνουμε τα μέσα»
Έναν μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ που να ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες της Ευρώπης, ταχύτερη πρόοδο στον τομέα της ανταγωνιστικότητας και διατήρηση της δυναμικής της διεύρυνσης, ζήτησε η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, από τους ηγέτες της ΕΕ, κατά το σημερινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο πραγματοποιείται στις Βρυξέλλες.
Η Μέτσολα ξεκίνησε την ομιλία της απαριθμώντας τις πρωτοβουλίες και τις νομοθετικές διαδικασίες που έχουν ολοκληρωθεί, αλλά και όσες βρίσκονται σε εξέλιξη, καθώς όπως είχε πει από τότε που είχε συμφωνηθεί ο οδικός χάρτης «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά» και οι νομοθετικές προτεραιότητες για το 2026, είχε τονίσει την ανάγκη για σαφείς προθεσμίες, απτά αποτελέσματα και τακτική αξιολόγηση της προόδου.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο παραμένει εντός χρονοδιαγράμματος, συνέχισε και εξήγησε: «Παρότι λάβαμε την πρόταση για το EU Inc. μόλις την άνοιξη και χρειάστηκε να εξετάσουμε 1.800 τροπολογίες σε επίπεδο ΕΕ, ο εισηγητής του Κοινοβουλίου κατάφερε να προγραμματίσει ψηφοφορία για την επόμενη εβδομάδα. Οι προτάσεις για τη δέσμη μέτρων απλούστευσης στον τομέα της ΤΝ (Artificial Intelligence Omnibus) και για την ηλεκτρονική δήλωση (e-Declaration) έχουν οριστικοποιηθεί. Οι διαπραγματεύσεις για την τιτλοποίηση και το ψηφιακό ευρώ βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ πλησιάζουμε στην υιοθέτηση των θέσεών μας σχετικά με την αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (Emissions Trading System), το πακέτο μέτρων για την αυτοκινητοβιομηχανία (Automotive Package) και Περιβαλλοντικό Πακέτο Omnibus (Environmental Omnibus), συγκεκριμένα όσον αφορά τον κανονισμό για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας».
Ενημέρωσε, επίσης, τους Ευρωπαίους ηγέτες ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι αποφασισμένο να συνεχίσει με τον ίδιο ρυθμό σε όλους τους υπόλοιπους νομοθετικούς φακέλους, ωστόσο, διευκρίνισε ότι «δεδομένων των ελλείψεων στις εκτιμήσεις επιπτώσεων, το ψηφιακό εγχειρίδιο κανόνων (Digital Omnibus) και η δέσμη μέτρων για την ενοποίηση και την εποπτεία των αγορών (Market integration and Supervision Package) ενδέχεται να χρειαστούν λίγο περισσότερο χρόνο».
Συνέχισε, λέγοντας ότι υπάρχουν ακόμη αρκετές προτάσεις, συγκεκριμένα η δέσμη μέτρων για την ενεργειακή ασφάλεια, η ευρωπαϊκή πράξη για τα προϊόντα και η πράξη για τις κβαντικές τεχνολογίες, επί των οποίων οι συννομοθέτες είναι έτοιμοι να ξεκινήσουν τις εργασίες τους.
Τα ενεργειακά ζητήματα
Σχετικά με τον τομέα της ενέργειας, «η στρατηγική που έχουμε υιοθετήσει αποδίδει καρπούς», είπε, καθώς «η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας συνεχίζεται σε ολόκληρη την Ευρώπη» και «καλύπτουν πλέον σχεδόν το ήμισυ της ηλεκτροπαραγωγής της ΕΕ, γεγονός που συμβάλλει στη μείωση της έκθεσής μας σε κρίσεις». Ωστόσο, είπε, ότι εξακολουθούν να υπάρχουν «ευπάθειες που πρέπει να αντιμετωπίσουμε», όπως είναι τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου, τα οποία είναι «χαμηλότερα σε σχέση με προηγούμενα έτη και πρέπει να κινηθούμε ταχύτερα όσον αφορά τις διασυνδέσεις μεταξύ των χωρών μας».
«Οι διαπραγματεύσεις για τη δέσμη μέτρων της ΕΕ για τα δίκτυα (EU Grids Package) βρίσκονται σε εξέλιξη και παραμένω αισιόδοξη ότι μπορούμε να καταλήξουμε σε συμφωνία πριν από το τέλος του έτους», είπε.
Επίσης στον τομέα της ενέργειας, μίλησε για τη σημασία των παγκόσμιων εταιρικών σχέσεων, και τόνισε ότι οι επικείμενες Σύνοδοι Κορυφής ΕΕ-Καναδά και ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου προσφέρουν εξαιρετικές ευκαιρίες για την εμβάθυνση της συνεργασίας στους τομείς της ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της ενεργειακής ασφάλειας, της τεχνολογίας και του εμπορίου.
Η ενίσχυση αυτών των εταιρικών σχέσεων καθίσταται ακόμη πιο επιτακτική, δεδομένων των πιέσεων που ασκούν στις επιχειρήσεις μας οι αθέμιτες οικονομικές πρακτικές της Κίνας, συνέχισε η κ. Μέτσολα, τονίζοντας ότι ο τομέας της αυτοκινητοβιομηχανίας αναγκάζεται να περικόψει δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας, οι βιομηχανίες μηχανημάτων, αλουμινίου και χάλυβα αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις» και ότι «υπάρχει ένα όριο σε όσα μπορούν να αντέξουν οι βιομηχανίες μας και το πλησιάζουμε».
Επανέλαβε ότι τάσσεται πάντοτε υπέρ της διπλωματίας και χαιρετίζει την πρόοδο που σημειώνεται στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων ΕΕ-Κίνας για το εμπόριο και τις επενδύσεις, ωστόσο, όπως είπε, «πρέπει επίσης να είμαστε έτοιμοι να χρησιμοποιήσουμε τα μέσα που διαθέτουμε και να αναπτύξουμε νέα, εφόσον χρειαστεί». Και υπογράμμισε ότι «υπάρχουν ήδη προτάσεις στο τραπέζι, συμπεριλαμβανομένης της πράξης για την επιτάχυνση της βιομηχανίας (Industrial Accelerator Act), η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος της λύσης» και ότι «το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε την περασμένη εβδομάδα μια σαφή θέση για την Κίνα, ενώ η γαλλογερμανική επιστολή ενισχύει την κοινή μας αποφασιστικότητα να αναλάβουμε δράση».
Το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο
Όσον αφορά το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, η κ. Μέτσολα είπε ότι τον Απρίλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε τη θέση του έπειτα από μήνες διαπραγματεύσεων μεταξύ οκτώ πολιτικών ομάδων. «Πετύχαμε μια προσεκτική ισορροπία μεταξύ της συνοχής και της γεωργίας, των νέων απαιτήσεων στους τομείς της ανταγωνιστικότητας και της άμυνας, καθώς και της ευελιξίας που απαιτείται για την αντιμετώπιση κρίσεων. Κανείς δεν πήρε όλα όσα ήθελε. Καταλήξαμε, όμως, σε έναν συμβιβασμό που μπορούσε να υποστηριχθεί από την πλειοψηφία. Με το ίδιο πνεύμα προσερχόμαστε τώρα στις συζητήσεις μας μαζί σας. Η σύγκλιση 27 διαφορετικών θέσεων δεν είναι εύκολη υπόθεση», είπε και συνέχισε:
«Εκτιμώ το γεγονός ότι η νέα αυτή πρόταση διατηρεί τη χρηματοδότηση για πολιτικές των οποίων τα οφέλη γίνονται άμεσα αισθητά από τους πολίτες. Αυτό είναι ουσιώδες για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Εξίσου ουσιώδες, όμως, είναι να διασφαλίσουμε έναν προϋπολογισμό κατάλληλο για τον σκοπό που καλείται να εξυπηρετήσει».
Προκάλεσε μεγάλη έκπληξη, όπως είπε, το γεγονός ότι είδαμε περικοπές στα ίδια τα κονδύλια που προορίζονται για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς μας, της άμυνας και των μηχανισμών πολιτικής προστασίας. Δεν μπορούμε να συμφωνούμε ως προς τις φιλοδοξίες μας, να αφιερώνουμε τη μία συνεδρίαση μετά την άλλη στη συζήτησή τους και στη συνέχεια να μειώνουμε τα μέσα για την επίτευξή τους. Τα μέλη του Κοινοβουλίου οφείλουν να λογοδοτούν στους πολίτες, για τους οποίους η στέγαση, το κόστος ζωής και η κλιματική αλλαγή αποτελούν πολύ πραγματικές και άμεσες ανησυχίες. Ένας μικρότερος προϋπολογισμός καθιστά δυσκολότερη την επίτευξη αποτελεσμάτων προς όφελός τους, αλλά και την εξασφάλιση της στήριξης της πλειοψηφίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο».
Η κ. Μέτσολα είπε ότι υπάρχει δρόμος προς την επίτευξη συμφωνίας και, όπως είπε, εάν τα κράτη μέλη επιθυμούν να χρηματοδοτήσουν τις κοινές μας προτεραιότητες, περιορίζοντας παράλληλα την πίεση στους εθνικούς προϋπολογισμούς, η λύση είναι νέες πηγές ευρωπαϊκών εσόδων. Αυτό είναι το στοιχείο που λείπει και που μπορεί να γεφυρώσει τις διαφορετικές θέσεις όλων».
«Όσο πιο γρήγορα ξεπεράσουμε τη λογική των θεσμικών στεγανών και συνεργαστούμε, τόσο μεγαλύτερες θα είναι οι πιθανότητές μας να καταλήξουμε εγκαίρως σε έναν καλό προϋπολογισμό», είπε, μεταξύ άλλων.
Το ουκρανικό
Σχετικά με τη στήριξη της ΕΕ στην Ουκρανία, η οποία «πλησιάζει σε έναν ακόμη χειμώνα πολέμου και η ανθρωπιστική κατάσταση επιδεινώνεται», είπε ότι χαιρετίζει τη συμφωνία για τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα δέσμη καταχωρίσεων στους καταλόγους κυρώσεων, που στοχεύουν την αλυσίδα παραγωγής πυραύλων της Ρωσίας και ότι δεν διακρίνει κανένα σημάδι κόπωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αλλά «πρέπει να ενισχύσουμε την επιχειρηματολογία μας σχετικά με το γιατί είναι σημαντικό να στεκόμαστε στο πλευρό της Ουκρανίας και να αντικρούουμε το ρωσικό αφήγημα».
«Το ίδιο ισχύει και για τη διεύρυνση», είπε, καθώς αυτή την εβδομάδα, η Ουκρανία και η Μολδαβία άνοιξαν από δύο νέες διαπραγματευτικές ομάδες κεφαλαίων, ενώ το Μαυροβούνιο έκλεισε τρία κεφάλαια και η Αλβανία ένα. «Πρέπει να αναλάβουμε το μερίδιο της ευθύνης που μας αναλογεί. Κατανοώ τις ανησυχίες, αλλά οι δικλίδες ασφαλείας που συνδέονται με τις μεταρρυθμίσεις και περιλαμβάνονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής προσφέρουν μια καλή βάση για την αντιμετώπισή τους. Δεν ωφελεί κανέναν, και λιγότερο από όλους εμάς τους ίδιους, να συνεχίζουμε να αναβάλλουμε τις αποφάσεις που γνωρίζουμε ότι πρέπει να λάβουμε».
Τέλος για το μεταναστευτικό είπε ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την περασμένη εβδομάδα, υπέγραψε τον κανονισμό για τις επιστροφές, ο οποίος πλέον αποτελεί νόμο. «Δεν θα επιλύσει όλες τις προκλήσεις, αλλά αποτελούσε ένα κρίσιμο κομμάτι του παζλ που έπρεπε να ολοκληρώσουμε, και το καταφέραμε. Τώρα αναμένουμε από τα κράτη μέλη να προχωρήσουν στην ταχεία εφαρμογή του», κατέληξε η κ. Μέτσολα.
Μητσοτάκης: Να ξέρουν οι φειδωλοί φίλοι μας ότι δεν θα δεχτούμε περικοπές
Την ανάγκη ύπαρξης ευρωπαϊκής απάντησης στο θέμα του κόστους της ενέργειας υπογράμμισε ο Πρωθυπουργός σε δηλώσεις του στη διήμερη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών της ΕΕ.
«Έχουμε μπροστά μας ένα Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με εξαιρετικά πλούσια ημερήσια διάταξη. Επιτρέψτε μου να σταθώ σε τρία σημεία προτεραιότητας για την Ελλάδα», τόνισε αρχικά, για να συμπληρώσει στη συνέχεια:
«Πρώτον, οι διαπραγματεύσεις σχετικά με το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Η Ελλάδα δεν είναι ικανοποιημένη με την πρόταση την οποία κατέθεσε η Ιρλανδική Προεδρία, καθώς εντοπίζει το γεγονός ότι υπάρχει μία ουσιαστική ασυνέπεια μεταξύ της φιλοδοξίας των στόχων που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και των πόρων που έχει θέσει στη διάθεσή της για να πετύχει αυτούς τους στόχους.
Η Ελλάδα είναι μία από τις 16 χώρες που αυτοπροσδιοριζόμαστε ως «Φίλοι της Συνοχής». Είμαστε χώρες που έχουμε δεσμευτεί ότι δεν θα δεχθούμε περικοπές στην Πολιτική Συνοχής και στην Κοινή Αγροτική Πολιτική, δηλαδή στους βασικούς φακέλους οι οποίοι είναι ταυτισμένοι με την ίδια την έννοια της ευρωπαϊκής ενοποίησης.
Εκφράζουμε την ευχή μας ότι οι διαπραγματεύσεις θα κλείσουν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου, αλλά θα πρέπει να πειστούν και οι “φειδωλοί” φίλοι μας ότι δεν θα δεχθούμε περαιτέρω περικοπές σε κρίσιμους πυλώνες της ευρωπαϊκής πολιτικής.
Το δεύτερο ζήτημα που θα μας απασχολήσει είναι τα ζητήματα της ανταγωνιστικότητας και του κόστους ενέργειας, κόστος ενέργειας το οποίο έχει τροφοδοτήσει μία νέα “έκρηξη” στον ευρωπαϊκό πληθωρισμό.
Είναι σημαντικό, πέραν των εθνικών πρωτοβουλιών, να υπάρξει και μία ευρωπαϊκή απάντηση σε αυτό το μεγάλο, ακανθώδες πρόβλημα, το οποίο αφορά όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Γι’ αυτό και θα ζητήσουμε -και θα ζητήσω προσωπικά- να συμπεριληφθεί στα συμπεράσματα μία πρόβλεψη που θα ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει πρόσθετα μέτρα, πρόσθετες ευελιξίες, ώστε να μπορέσουμε να στηρίξουμε τους συμπολίτες μας και τις επιχειρήσεις που το έχουν περισσότερο ανάγκη.
Ήδη η Ελληνική Κυβέρνηση, ακριβώς επειδή υλοποιεί μια συνετή δημοσιονομική πολιτική, έχει τη δυνατότητα να στηρίξει επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Μόλις χθες ανακοινώσαμε τις παρεμβάσεις μας στο πετρέλαιο θέρμανσης. Η Ελλάδα έχει αυτή τη στιγμή μία από τις χαμηλότερες τιμές σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πετρέλαιο θέρμανσης. Προσθέστε σε αυτό και το επίδομα θέρμανσης, το οποίο καλύπτει τις ανάγκες των περιοχών που έχουν μεγαλύτερες ανάγκες, για να αντιληφθείτε πώς συνδέεται η υπεύθυνη δημοσιονομική πολιτική με τις δυνατότητες που έχει η Ελληνική Κυβέρνηση να στηρίξει την κοινωνία απέναντι σε έναν δύσκολο χειμώνα που έρχεται.
Αλλά, προφανώς, ζητάμε και πρόσθετη ευρωπαϊκή ευελιξία. Δεν εκτιμώ ότι η διαπραγμάτευση αυτή θα τελειώσει σήμερα ή αύριο, αλλά θα ζητήσουμε από την Επιτροπή να προσέλθει στο τραπέζι με πρόσθετες προτάσεις, πέραν αυτών που έχει ήδη καταθέσει.
Τέλος, θέλω να εκφράσω την ικανοποίησή μου γιατί η ελληνική πρόταση για έναν μηχανισμό αντιμετώπισης κρίσεων στο μεταναστευτικό, αντίστοιχων με αυτό που είδαμε στη Θέουτα -η περίπτωση της Θέουτα ήταν παρεμφερής με αυτό το οποίο είχαμε δει στον Έβρο το 2020- έγινε αποδεκτή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στηρίζεται από τα κράτη μέλη και πιστεύω ότι σύντομα θα νομοθετηθεί, έτσι ώστε οι χώρες οι οποίες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή να μπορούν, σε πολύ εξαιρετικές συνθήκες, να αναστέλλουν τη χορήγηση ασύλου και να προβαίνουν και σε μαζικές επιστροφές.
Είναι κάτι το οποίο προφανώς αφορά την πατρίδα μας και χαίρομαι γιατί μία ακόμα ελληνική πρωτοβουλία έγινε αποδεκτή σε ευρωπαϊκό επίπεδο».
