Ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν, οι ζημιές στις πετρελαϊκές υποδομές του Ιράν και των γειτονικών χωρών του Κόλπου, καθώς και το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, έχουν οδηγήσει — σύμφωνα με την IEA — στη μεγαλύτερη κρίση προσφοράς πετρελαίου στην ιστορία, εκτοξεύοντας τις τιμές του μαύρου χρυσού.
Πάνω από 1 δισ. βαρέλια οι απώλειες
«Με τη ναυσιπλοΐα σταΣτενά του Ορμούζνα παραμένει περιορισμένη, οι σωρευτικές απώλειες προμήθειας από τους παραγωγούς του Περσικού Κόλπου ξεπερνούν ήδη το 1 δισεκατομμύριο βαρέλια, ενώ περισσότερα από 14 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως παραμένουν εκτός αγοράς — ένα πρωτοφανές σοκ προσφοράς», ανέφερε η υπηρεσία.
Η IEA εκτιμά πλέον ότι η παγκόσμια προσφορά θα βρίσκεται κατά 1,78 εκατ. βαρέλια ημερησίως κάτω από τη ζήτηση το 2026.
Αυτό ανατρέπει πλήρως τις προηγούμενες προβλέψεις:
- τον προηγούμενο μήνα προβλεπόταν πλεόνασμα 410.000 βαρελιών ημερησίως,
- ενώ τον Δεκέμβριο η εκτίμηση μιλούσε για σχεδόν 4 εκατ. βαρέλια πλεονάσματος ημερησίως.
«Οι τελευταίες εκτιμήσεις μας δείχνουν ότι η αγορά θα παραμείνει σοβαρά ελλειμματική έως το τέλος του τρίτου τριμήνου του 2026, ακόμη και αν η σύγκρουση τελειώσει στις αρχές Ιουνίου», ανέφερε η υπηρεσία με έδρα το Παρίσι.
Το έλλειμμα στο δεύτερο τρίμηνο ενδέχεται να φτάσει ακόμα και τα 6 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο
Η βασική πρόβλεψη της IEA είναι ότι από το τρίτο τρίμηνο θα υπάρξει σταδιακή αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Αυτό θα μπορούσε να επιτρέψει στην αγορά να επιστρέψει σε ένα «μέτριο πλεόνασμα» μέχρι το τέλος του έτους, δίνοντας τη δυνατότητα αναπλήρωσης των εξαντλημένων αποθεμάτων.
Οι απώλειες παραγωγής οδήγησαν ήδη σε μείωση παγκόσμιων αποθεμάτων κατά 246 εκατ. βαρέλια μέσα στον Μάρτιο και τον Απρίλιο, γεγονός που μπορεί να αυξήσει περαιτέρω τη μεταβλητότητα των τιμών ενόψει της καλοκαιρινής περιόδου αυξημένης ζήτησης.
Η 32μελής IEA συντόνισε τον Μάρτιο τη μεγαλύτερη απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου στην ιστορία, διαθέτοντας 400 εκατ. βαρέλια στην αγορά για να περιοριστεί ο πανικός.
Από αυτά, περίπου 164 εκατ. βαρέλια έχουν ήδη διοχετευθεί.
Συνολικά, η παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου αναμένεται να μειωθεί κατά περίπου 3,9 εκατ. βαρέλια ημερησίως μέσα στο 2026 λόγω του πολέμου — πολύ χειρότερη εικόνα από την προηγούμενη πρόβλεψη που έκανε λόγο για πτώση 1,5 εκατ. βαρελιών.
Πλήγμα και στη ζήτηση
Η IEA εκτιμά πλέον ότι και η ζήτηση θα υποχωρήσει κατά 420.000 βαρέλια ημερησίως φέτος, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για μείωση μόλις 80.000 βαρελιών.
Η υπηρεσία σημειώνει ότι οι εκρηκτικές αυξήσεις στις τιμές πετρελαίου προκαλούν:
καταστροφή ζήτησης,
επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης,
αυξημένη αβεβαιότητα στις αγορές.
Οι τιμές πετρελαίου
Την Τετάρτη οι τιμές του πετρελαίου εμφάνισαν μικρές μεταβολές, με το Brent να διαπραγματεύεται στα 106,93 δολάρια το βαρέλι.
Η IEA ανακοίνωσε επίσης ότι οι πρώτες εκτιμήσεις για την αγορά πετρελαίου του 2027 θα δημοσιευθούν στην έκθεση Ιουνίου, ενώ η ετήσια έκθεση για το 2026 καθυστερεί λόγω του πολέμου και δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί νέα ημερομηνία δημοσίευσης.
Αργότερα μέσα στην ημέρα, ο OPEC αναμένεται να παρουσιάσει τη δική του μηνιαία έκθεση για την αγορά πετρελαίου.

