Η πρόταση του Ιράν προς τις ΗΠΑ για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ παραμένει στο τραπέζι, δήλωσε την Κυριακή (18/10) ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, σύμφωνα με το Reuters.
Εφόσον η Ουάσιγκτον αποδεχθεί τους όρους της Τεχεράνης, τα Στενά θα μπορούσαν να ανοίξουν μέσα σε έξι ημέρες και οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν να επαναληφθούν την έβδομη. Το Ιράν παρουσίασε την πρότασή του στα μέσα Σεπτεμβρίου, μετά την κατάρρευση της προσωρινής εκεχειρίας, και στη συνέχεια επιβεβαίωσε ότι έλαβε απάντηση από την Ουάσιγκτον. Οι διαπραγματεύσεις, ωστόσο, έχουν βαλτώσει, καθώς, σύμφωνα με την Τεχεράνη, οι ΗΠΑ δεν έχουν απαντήσει και στους επτά όρους που έχει θέσει το Ιράν για την επαναλειτουργία των Στενών. «Η θέση μας είναι ξεκάθαρη και βασίζεται στην πρόταση των επτά ημερών που παρουσιάστηκε στις ΗΠΑ. Μοιράστηκαν μαζί μας παρατηρήσεις τις οποίες εξετάζουμε, αλλά η πρότασή μας παραμένει στο τραπέζι», δήλωσε ο Αραγτσί από τη Βαγδάτη, όπου βρέθηκε για συνεδρίαση του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας. Σύμφωνα με τον ίδιο, εάν η Ουάσιγκτον αποδεχθεί τους όρους της Τεχεράνης, τα Στενά του Ορμούζ μπορούν να ανοίξουν μέσα σε έξι ημέρες και οι συνομιλίες να επαναληφθούν την επόμενη ημέρα.
Τι ζητά το Ιράν
Μεταξύ των όρων που έχει θέσει η Τεχεράνη περιλαμβάνονται η άρση του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, η άρση των αμερικανικών κυρώσεων στις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν και ο τερματισμός των εχθροπραξιών σε όλα τα περιφερειακά μέτωπα. Κεντρικό σημείο διαφωνίας παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η Ουάσιγκτον επιμένει ότι το ζήτημα πρέπει να συζητηθεί από την αρχή των διαπραγματεύσεων. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε νωρίτερα τον Οκτώβριο ότι το Ιράν θα πρέπει να προχωρήσει σε «ουσιαστική» μείωση της δυνατότητάς του να εμπλουτίζει ουράνιο, προκειμένου να ικανοποιηθούν οι αμερικανικές απαιτήσεις και να τερματιστεί ο πόλεμος των τελευταίων οκτώ μηνών. Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι οι διαπραγματεύσεις πρέπει αρχικά να επικεντρωθούν στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και στην αποκατάσταση της ασφάλειας στη θαλάσσια οδό.
Από το Ορμούζ περνούσε το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και LNG
Πριν από τον πόλεμο, από τα Στενά του Ορμούζ περνούσε περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή εξακολουθούν να επηρεάζουν τις διεθνείς αγορές ενέργειας. Την Παρασκευή, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent έκλεισαν στα 109,86 δολάρια το βαρέλι, αυξημένα κατά 3,94 δολάρια ή 3,7%, στο υψηλότερο επίπεδο από τις 19 Μαΐου. Σύμφωνα με το Reuters, οι αγορές παρακολουθούν την κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και τον κίνδυνο περαιτέρω περιορισμού της προσφοράς πετρελαίου.
Η προειδοποίηση του ΟΗΕ για τα τρόφιμα
Η διακοπή της ναυσιπλοΐας μέσω του Ορμούζ έχει επηρεάσει και τις μεταφορές λιπασμάτων. Ο ΟΗΕ έχει συγκροτήσει από τον Μάρτιο ειδική ομάδα για τη διευκόλυνση της διέλευσης λιπασμάτων από τα Στενά, όμως ο μηχανισμός που έχει σχεδιαστεί δεν έχει ακόμη ενεργοποιηθεί. Ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Χόρχε Μορέιρα ντα Σίλβα προειδοποίησε ότι εάν ΗΠΑ και Ιράν δεν καταλήξουν σε συμφωνία μέσα στις επόμενες εβδομάδες, υπάρχει κίνδυνος να χαθεί η περίοδος σποράς σε χώρες της Ασίας και της Αφρικής. Πριν από τον πόλεμο, από το Ορμούζ περνούσε περίπου το ένα τρίτο της ουρίας που διακινείται παγκοσμίως και σχεδόν το μισό θείο που μεταφέρεται διά θαλάσσης. Σύμφωνα με έκθεση του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου, εάν συνεχιστεί η διαταραχή στο Ορμούζ, οι τιμές των δημητριακών θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και 81%, των ελαιούχων καλλιεργειών έως 66% και των ζωικών προϊόντων έως 30%. Ο σχεδιαζόμενος μηχανισμός του ΟΗΕ προβλέπει τη δημιουργία συντονιστικού κέντρου στο Ομάν για την καταγραφή των πλοίων και τον συντονισμό της ασφαλούς διέλευσής τους. Σύμφωνα με τον Μορέιρα ντα Σίλβα, η διέλευση ακόμη και πέντε πλοίων την ημέρα θα μπορούσε να διατηρήσει τη ροή λιπασμάτων προς χώρες που τα χρειάζονται περισσότερο.
