Σκάνδαλο στη Βρετανία: Δύο ανταλλακτήρια κρυπτονομισμάτων μετέφεραν $1 δισ. για τους Φρουρούς της Επανάστασης μέσω… ανύπαρκτης CEO

Η OCCRP ξεκίνησε την έρευνα για μια γυναίκα με το όνομα Ελίζαμπεθ Νιούμαν (Δομινικανή υπηκόος), που υποτίθεται ότι διαχειρίζεται δύο ανταλλακτήρια κρυπτονομισμάτων εγγεγραμμένα στο Ηνωμένο Βασίλειο, και ανακάλυψε ότι πρόκειται για μια εταιρία-φάντασμα που χρησιμοποιείται ως κάλυψη για τον καταδικασμένο υπεξαιρέτη Babak Zanjani. Οι Ηνωμένες Πολιτείες τον κατηγορούν ότι μετακίνησε δισεκατομμύρια δολάρια σε ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία για λογαριασμό του Ιράν.

Η Νιούμαν εμφανιζόταν να έχει εταιρικά στοιχεία στο Ηνωμένο Βασίλειο, ένα προωθητικό βίντεο και διεθνή παρουσία. Ωστόσο, παρά πολύμηνη έρευνα, η OCCRP δεν βρήκε καμία πραγματική γυναίκα που να αντιστοιχεί στο πρόσωπο της “Ελίζαμπεθ Νιούμαν”.

The Iranian regime has been funnelling billions of dollars’ worth of digital assets through a fictional woman in the UK. ✍️ @MathildaHeller https://t.co/TbtNPokOLG

— Jerusalem Post (@Jerusalem_Post) March 3, 2026

Ένα επίσημο προωθητικό βίντεο της Zedxion και Zedcex από τον Μάρτιο του 2022 παρουσίαζε μια γυναίκα ως “εκτελεστική διευθύντρια”, η οποία όμως ήταν μοντέλο stock footage από βίντεο του Shutterstock με τίτλο “Pretty Black woman talking to camera”.

Αν και οι εταιρείες της Νιούμαν εμφανίζονταν ως “ανενεργές” στα επίσημα έγγραφα, οι αμερικανικές αρχές ισχυρίζονται ότι λειτουργούσαν ως μηχανισμός για τον Zanjani, ο οποίος τον προηγούμενο μήνα είχε επιβληθεί κυρώσεις για χρηματοδότηση έργων που υποστηρίζουν τους Ιρανούς Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC).

Ο Zanjani είχε καταδικαστεί σε θάνατο το 2016 για υπεξαίρεση κρατικών κεφαλαίων πετρελαίου, η ποινή του μειώθηκε το 2024 και το 2025 απελευθερώθηκε, σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ, ώστε να μπορεί να “ξεπλύνει χρήματα” για το Ιρανικό καθεστώς μέσω των δύο ανταλλακτηρίων Zedxion και Zedcex.

Ανάλυση της TRM Labs υπολογίζει ότι οι δύο εταιρείες επεξεργάστηκαν περίπου $1 δισ. για λογαριασμό των IRGC από το 2023, παρακάμπτοντας διεθνείς κυρώσεις. Επιπλέον, τα ανταλλακτήρια φαίνεται να χρηματοδοτούν τους Χούθι στην Υεμένη, με μεταφορές άνω των $10 εκατ. σε συνδεδεμένο Υεμενίτη.

Από την καταχώρισή της τον Αύγουστο του 2022, η Zedcex επεξεργάστηκε συνολικά πάνω από $94 δισ., παρά το γεγονός ότι στα επίσημα έγγραφα του Ηνωμένου Βασιλείου δηλώνει ότι δεν είχε καμία δραστηριότητα.

Σύμφωνα με την Companies House, η Zedxion Exchange Ltd. ιδρύθηκε τον Μάιο του 2021 από Ολλανδό υπήκοο, Mehmet Hasancebi, και η διεύθυνσή της μεταβιβάστηκε σε Babak Morteza, τα στοιχεία του οποίου ταυτίζονται με τον Zanjani. Στις 10 Αυγούστου 2022, η Newman εμφανίστηκε ως διευθύντρια και άτομο σημαντικού ελέγχου, παίρνοντας τον ρόλο της “CEO” και για τη Zedcex.

Αν και οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις σε Zanjani και τα δύο ανταλλακτήρια στις 30 Ιανουαρίου, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει επιβάλει κυρώσεις μόνο στον Zanjani. Η TRM Labs σημειώνει ότι οι κοινές διευθύνσεις, τα συγχρονισμένα έγγραφα και οι επαναλαμβανόμενες εγγραφές δείχνουν ότι τα δύο ανταλλακτήρια λειτουργούσαν ως μία ενιαία μονάδα.

Το νέο βρετανικό Economic Crime and Corporate Transparency Act απαιτεί από όλους τους διευθυντές και τα “άτομα με σημαντικό έλεγχο” να επαληθεύουν την ταυτότητά τους, με προθεσμία για τις δύο εταιρείες έως τις 19 Μαΐου 2026. Ακόμη και αν η Newman δεν επαληθεύσει την ταυτότητά της, εκτιμάται ότι εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια έχουν ήδη μεταφερθεί για λογαριασμό των IRGC μέσω ψηφιακών μέσων.