Οι προσωπικές τους μαρτυρίες αποτυπώνουν την καθημερινότητα στο Ιράν, σε μια περίοδο πολιτικής έντασης, συνεχιζόμενων διαδηλώσεων και ταχείας υποτίμησης του εθνικού νομίσματος.

Άνθρωποι που μίλησαν στον Guardian και δραστηριοποιούνται σε τομείς όπως η μόδα, το εμπόριο, ο αθλητισμός και η αγορά χρυσού, αλλά και άνεργοι, περιγράφουν μια κοινωνία που μοιάζει να βρίσκεται σε αναμονή, χωρίς ξεκάθαρη προοπτική για το αύριο.

Μικρές επιχειρήσεις σε ασφυξία

Η 36χρονη Μαχσά, σχεδιάστρια μόδας, εξηγεί ότι η επαγγελματική της δραστηριότητα έχει ουσιαστικά σταματήσει. Παρά τις προσπάθειές της να ενισχύσει τις πωλήσεις μέσω διαδικτύου και τη συνεργασία που είχε εξασφαλίσει με γνωστή influencer, όλα ακυρώθηκαν εξαιτίας της αστάθειας στη χώρα, με αποτέλεσμα την επιστροφή των χρημάτων στους πελάτες.

Σήμερα, έχει αποθηκευμένα υφάσματα χειμερινής συλλογής που δεν μπορεί να διαθέσει στην αγορά, ενώ οι οικονομίες της έχουν αποδυναμωθεί σημαντικά λόγω της πτώσης του νομίσματος. Όπως σημειώνει, ακόμη και αν η αγορά επανεκκινήσει, το αυξημένο κόστος πρώτων υλών καθιστά αμφίβολη τη βιωσιμότητα της επιχείρησής της. Δηλώνει απαισιόδοξη για το ενδεχόμενο ουσιαστικής αλλαγής μέσα από τις κινητοποιήσεις, ξεκαθαρίζοντας ταυτόχρονα ότι απορρίπτει κάθε σενάριο πολεμικής σύγκρουσης.

«Η ζημιά είναι βαθιά»

Ο 40χρονος Μοϊέν, που διατηρεί κατάστημα ανδρικής ένδυσης, περιγράφει μια εξαιρετικά ασταθή πραγματικότητα. Η κατακόρυφη πτώση του ριάλ, οι απεργιακές κινητοποιήσεις στην αγορά και το κλείσιμο των ηλεκτρονικών πλατφορμών πώλησης έχουν προκαλέσει σοβαρό πλήγμα στην επιχείρησή του. Διαθέτει μεγάλο απόθεμα ρούχων εκτός εποχής, χωρίς καμία δυνατότητα διάθεσης.

Εκφράζει την άποψη ότι ακόμη και σε περίπτωση πολιτικής ανατροπής, η χώρα έχει υποστεί τέτοια φθορά που η αποκατάσταση θα απαιτήσει δεκαετίες. Σκέφτεται το ενδεχόμενο μετανάστευσης, αν και επιθυμεί να διατηρήσει δεσμούς με το Ιράν, ενώ ανησυχεί ιδιαίτερα για την τύχη των μικρών παραγωγών σε μια πιθανή μεταβατική περίοδο.

Μια γενιά χωρίς σταθερότητα

Ο Σάσα, 35 ετών και προπονητής αθλημάτων, δηλώνει ότι δεν διακρίνει καμία προοπτική για τη γενιά του. Παρά το γεγονός ότι εργάζεται από νεαρή ηλικία, δεν έχει καταφέρει να εξασφαλίσει κατοικία ή μια σταθερή ζωή. Εκτιμά ότι μόνο μια ριζική πολιτική αλλαγή θα μπορούσε να επιφέρει βελτίωση, αν και θεωρεί ένα τέτοιο σενάριο εξαιρετικά δύσκολο χωρίς εξωτερική ή στρατιωτική παρέμβαση.

Λόγω της εργασιακής του σχέσης με αθλητική ομοσπονδία, αναφέρει ότι αποφεύγει κάθε δημόσια τοποθέτηση ή δραστηριότητα στα κοινωνικά δίκτυα, καθώς υπάρχει ο κίνδυνος επαγγελματικών κυρώσεων.

Ψυχολογική πίεση

Ο 36χρονος Ματζίντ, άνεργος σήμερα, περιγράφει πώς η πανδημία και ο ανεξέλεγκτος πληθωρισμός οδήγησαν στην κατάρρευση της επιχείρησής του στον χώρο των διακοσμητικών λίθων. Η οικονομική ασφυξία επηρέασε και την προσωπική του ζωή, οδηγώντας στον χωρισμό του.

Όπως λέει, πολλοί στον κύκλο του έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι, υπό τις παρούσες συνθήκες, η εργασία δεν προσφέρει καμία ασφάλεια. Δηλώνει βαθιά απαισιόδοξος για το μέλλον της χώρας, ανεξάρτητα από πολιτικές εξελίξεις, βρίσκοντας παρηγοριά μόνο στη συμμετοχή του σε θεατρικές δραστηριότητες.

Απεργίες

Ο 29χρονος Χασάν, έμπορος χρυσού στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης, σημειώνει ότι παρότι η άνοδος των τιμών αυξάνει θεωρητικά την αξία των αποθεμάτων, οι πελάτες αδυνατούν να ανταποκριθούν οικονομικά. Δηλώνει υποστηρικτής των απεργιών και πιστεύει ότι η επιμονή στις κινητοποιήσεις μπορεί, μακροπρόθεσμα, να οδηγήσει σε αλλαγές.

Τονίζει, ωστόσο, ότι οποιαδήποτε πολιτική μετάβαση θα πρέπει να γίνει σταδιακά, καθώς μια απότομη κατάρρευση του κρατικού μηχανισμού θα είχε, κατά την άποψή του, επικίνδυνες συνέπειες.

Διχασμένες εκτιμήσεις, κοινό αδιέξοδο

Ο 28χρονος Ασκάν, άνεργος αλλά οικονομικά ασφαλής λόγω οικογενειακής στήριξης, θεωρεί σχεδόν βέβαιη την άμεση κατάρρευση του καθεστώτος μέσω εξωτερικής παρέμβασης. Αντίθετα, ο 37χρονος Φαρσάντ, διακοσμητής εσωτερικών χώρων, δεν πιστεύει ότι οι διαδηλώσεις μπορούν να επιφέρουν ουσιαστική αλλαγή, αν και εκτιμά ότι οποιαδήποτε πολιτική μεταβολή θα ήταν προτιμότερη από τη σημερινή κατάσταση.

Παρά τις διαφορετικές απόψεις για το μέλλον, όλες οι μαρτυρίες συγκλίνουν σε ένα κοινό συμπέρασμα: η οικονομική ασφυξία, η αβεβαιότητα και το αίσθημα στασιμότητας έχουν εγκλωβίσει την ιρανική κοινωνία σε ένα παρατεταμένο τέλμα, χωρίς ορατή διέξοδο.

Η Ισλαμική Δημοκρατία “δεν θα υποχωρήσει”, τόνισε ο ανώτατος ηγέτης Χαμενεΐ.

Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, προειδοποίησε σήμερα ότι η χώρα του, όπου συνεχίζονται για 13 ημέρες οι κινητοποιήσεις, «δεν θα υποχωρήσει» μπροστά στους διαδηλωτές τους οποίους χαρακτήρισε «σαμποτέρ» και «βανδάλους» σε ομιλία του που μεταδόθηκε από την ιρανική κρατική τηλεόραση.

Μιλώντας ενώπιον υποστηρικτών του ο Χαμενεΐ δήλωσε ότι τα χέρια του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ «είναι λερωμένα με το αίμα περισσότερων από 1.000 Ιρανών», μια αναφορά στον πόλεμο των 12 ημερών που ξέσπασε τον Ιούνιο με το Ισραήλ, στη διάρκεια του οποίου οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν πλήγματα εναντίον του ιρανικού εδάφους.

Παράλληλα προέβλεψε ότι ο «αλαζόνας» Αμερικανός πρόεδρος «θα ανατραπεί».

Στο μεταξύ παρατείνεται και σήμερα η διακοπή στην πρόσβαση στο διαδίκτυο που παρατηρήθηκε για πρώτη φορά χθες Πέμπτη στο Ιράν, σύμφωνα με τη μη κυβερνητική οργάνωση παρακολούθησης της κυβερνοασφάλειας Netblocks.

«Το Ιράν είναι πλέον αποσυνδεδεμένο εδώ και 12 ώρες» επεσήμανε η ΜΚΟ στον λογαριασμό της στο Χ, «σε μια προσπάθεια να καταπνιγεί το κίνημα διαμαρτυρίας».

Οι διαδηλώσεις στο Ιράν ξεκίνησαν από την Τεχεράνη και τους καταστηματάρχες στο Μεγάλο Παζάρι που διαμαρτύρονταν για τη μεγάλη υποτίμηση του εθνικού νομίσματος. Πλέον στις κινητοποιήσεις, που έχουν εξαπλωθεί και σε άλλες ιρανικές πόλεις, συμμετέχουν άνθρωποι από διάφορους χώρους, στην πλειονότητά τους νεαροί άνδρες.

Πρόκειται για τις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις που έχουν ξεσπάσει στο Ιράν μετά από αυτές που πραγματοποιήθηκαν μετά τον θάνατο της Μαχσά Αμινί το 2022, έπειτα από τη σύλληψή της από την αστυνομία ηθών.

Το Human Rights Activists News Agency, με έδρα τις ΗΠΑ, έχει μεταδώσει ότι τουλάχιστον 34 διαδηλωτές και 4 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχουν σκοτωθεί, ενώ 2.200 άνθρωποι έχουν συλληφθεί.

Οι αρχές του Ιράν δηλώνουν μεν ότι οι διαμαρτυρίες για την οικονομική κατάσταση είναι νόμιμες και θα αντιμετωπιστούν με διάλογο, όμως παράλληλα επεμβαίνουν με δακρυγόνα για να αντιμετωπίσουν κάποιους διαδηλωτές εν μέσω ταραχών και συγκρούσεων.

Χθες Πέμπτη πλήθος ανθρώπων βγήκε ξανά στον δρόμο σε πολλές λεωφόρους της Τεχεράνης φωνάζοντας «θάνατο στον δικτάτορα», αναφερόμενοι στον Χαμενεΐ, σύμφωνα με βίντεο την αυθεντικότητα των οποίων έχει επιβεβαιώσει το AFP.

Άλλα βίντεο δείχνουν μεγάλες διαδηλώσεις σε πολλές πόλεις της χώρας, κυρίως στην Ταμπρίζ, τη Μασχάντ αλλά και στο δυτικό τμήμα του Ιράν όπου ζουν κυρίως Κούρδοι και κυρίως στην πόλη Κερμανσάχ.

Φλόγες φαίνονταν να βγαίνουν από το κυβερνείο της Σαζάντ, στο κεντρικό Ιράν, αφού διαδηλωτές είχαν συγκεντρωθεί έξω από το κτίριο.

Ο γιος του πρώην σάχη του Ιράν και προσωπικότητα της ιρανικής εξόριστης αντιπολίτευσης, ο Ρεζά Παχλαβί, κάλεσε σήμερα τους Ιρανούς σε μια νέα επίδειξη ισχύος στους δρόμους προκειμένου να ενισχυθεί η κινητοποίηση και «να αποδυναμωθεί περαιτέρω η καταπιεστική εξουσία του καθεστώτος».

«Τα μάτια του κόσμου είναι στραμμένα πάνω σας. Βγείτε στους δρόμους», τόνισε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής