Ο πρόεδρος της Πολωνίας άσκησε βέτο σε δύο νομοσχέδια που προέβλεπαν τη θεσμοθέτηση του συμφώνου συμβίωσης για ζευγάρια που συμβιώνουν, εξέλιξη που επηρεάζει και τα ομόφυλα ζευγάρια σε μία από τις λίγες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπου τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας παραμένουν περιορισμένα.
Ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ είχε αναλάβει την εξουσία το 2023 με δέσμευση για μεταρρυθμίσεις που αφορούν την άμβλωση και τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Ωστόσο, οι εσωτερικές διαφωνίες στην κυβερνητική συμμαχία και η δυνατότητα άσκησης βέτο από τον πρόεδρο Κάρολ Ναβρότσκι έχουν δυσχεράνει την προώθηση των σχετικών αλλαγών.
Τι προέβλεπαν τα νομοσχέδια
Σύμφωνα με το ρεποράζ του ΑΠΕ, Τα δύο νομοσχέδια για το καθεστώς του «εγγυτέρου προσώπου» και το σύμφωνο συμβίωσης θα επέτρεπαν σε δύο ενήλικες να συνάπτουν συμφωνία που θα ρύθμιζε ζητήματα όπως τα κοινά περιουσιακά δικαιώματα, η πρόσβαση σε ιατρικές πληροφορίες, καθώς και θέματα που αφορούν την κηδεία και την ταφή.
Οι προτάσεις είχαν εξασφαλίσει τη στήριξη όλων των κομμάτων της κυβερνητικής συμμαχίας, συμπεριλαμβανομένου του συντηρητικού Πολωνικού Λαϊκού Κόμματος, το οποίο στο παρελθόν είχε εκφράσει επιφυλάξεις για αντίστοιχες πρωτοβουλίες.
Η θέση του προέδρου
Ο Κάρολ Ναβρότσκι υποστήριξε ότι τα νομοσχέδια δημιουργούν έναν νέο θεσμό του οικογενειακού δικαίου, ο οποίος συνοδεύεται από ένα ευρύ φάσμα δικαιωμάτων αντίστοιχων με εκείνα του γάμου.
Oświadczenie Prezydenta RP Karola Nawrockiego ws. kolejnych ustaw. pic.twitter.com/l2EeaHng6c
— Kancelaria Prezydenta RP (@prezydentpl) July 17, 2026
Παράλληλα, ανέφερε ότι, ως θεματοφύλακας του Συντάγματος, δεν μπορεί να αποδεχθεί μια λύση που, κατά την εκτίμησή του, θα οδηγούσε στην απώλεια του ειδικού καθεστώτος του γάμου, ο οποίος, σύμφωνα με το άρθρο 18 του πολωνικού Συντάγματος, ορίζεται ως ένωση ενός άνδρα και μιας γυναίκας υπό την προστασία της Δημοκρατίας της Πολωνίας.
Οι αντιδράσεις
Για την ανατροπή του προεδρικού βέτο απαιτείται πλειοψηφία τριών πέμπτων στη Βουλή, κάτι που θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολο, καθώς τα εθνικιστικά κόμματα της αντιπολίτευσης αντιτίθενται στις συγκεκριμένες νομοθετικές πρωτοβουλίες.
Η κυβερνητική επίτροπος για θέματα ισότητας, Καταρζίνα Κότουλα, δήλωσε ότι με την απόφασή του ο πρόεδρος γύρισε την πλάτη σε περίπου δύο εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν σε άτυπες σχέσεις. Πρόσθεσε ακόμη ότι, μετά την αναγνώριση των γάμων ομόφυλων ζευγαριών που έχουν τελεστεί στο εξωτερικό, βάσει απόφασης του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα επικεντρωθεί στη διασφάλιση της πρόσβασης των ζευγαριών αυτών στα δικαιώματα και τις παροχές που προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία.
Από την πλευρά της, η οργάνωση Εκστρατεία κατά της Ομοφοβίας της Πολωνίας (KPH) υποστήριξε ότι τα νομοσχέδια αποτελούσαν ήδη περιορισμένη εκδοχή της αρχικής πρότασης για το σύμφωνο συμβίωσης και εκτίμησε ότι το προεδρικό βέτο καταδεικνύει πως ακόμη και οι ελάχιστες προβλέψεις που περιλάμβαναν κρίθηκαν υπερβολικές από τον πρόεδρο.


