Πόλεμος στο Σουδάν: Εξαπλώθηκαν οι μάχες στη πόλη της Μερόη – «Αφανίζεται» το αρχαιότερο σημείο της χώρας

H χώρα που σπαράσσεται από τον πόλεμο δύο στρατηγών για την εξουσία εδώ και εννιά μήνες, ανακοίνωσε την Τρίτη το βράδυ (16/01) μη κυβερνητική οργάνωση, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για την τύχη πολλών ανεκτίμητων μνημείων του βασιλείου των Κους, 2.300 ετών.

Η ΜΚΟ Regional Network for Cultural Rights («Περιφερειακό Δίκτυο για τα Πολιτιστικά Δικαιώματα») τόνισε πως «καταδικάζει σθεναρά την επιδρομή των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (ΔΤΥ), των επίφοβων παραστρατιωτικών υπό τον στρατηγό Μοχάμεντ Χαμντάν Ντάγκλο, σε πόλεμο με τις ένοπλες δυνάμεις υπό τον στρατηγό Άμπντελ Φάταχ αλ Μπουρχάν από τη 15η Απριλίου, στους αρχαιολογικούς χώρους Νάγκα και Μουσαουαράτ ες Σούφρα».

Αυτή η δεύτερη επιδρομή έγινε την Κυριακή (14/01), σημείωσε η ΜΚΟ, καθώς «μια πρώτη έγινε την 3η Δεκεμβρίου σε χώρους λατρείας στην πολιτεία του Νείλου (βόρεια)».

Οι αρχές της πολιτείας του Νείλου έκαναν επίσης λόγο για «επιδρομή των ΔΤΥ, που απωθήθηκαν από την πολεμική αεροπορία», προσθέτοντας ότι «η ηρεμία αποκαταστάθηκε». Δεν διευκρίνισαν αν διαπιστώθηκαν φθορές σε αρχαιολογικούς χώρους.

Η ΜΚΟ σημείωσε πως συμβουλεύτηκε «αξιόπιστες πηγές, εικόνες και βίντεο που αναρτήθηκαν σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης και εικονίζουν μάχες ανάμεσα στον στρατό και τις ΔΤΥ», προσθέτοντας ότι οι αρχαιολογικοί χώροι «πιθανόν εκτέθηκαν σε βανδαλισμούς, καταστροφές, λεηλασίες και κλοπές».

Σύμφωνα με την UNESCO, οι αρχαιολογικοί χώροι της λεγόμενης νήσου της Μερόης, περιοχής που καλύπτεται εν μέρει από έρημο, ανάμεσα στον Νείλο και την Ατμπάρα, ήταν η έδρα βασιλείου που κατείχε τη σημερινή Αίγυπτο για σχεδόν έναν αιώνα και περικλείει «πυραμίδες, ναούς, κτίρια κατοικιών και μεγάλες εγκαταστάσεις διαχείρισης υδάτινων πόρων».

Οι αρχαίοι πολιτισμοί του Σουδάν είχαν οικοδομήσει περισσότερες πυραμίδες από αυτές της Αιγύπτου, αλλά παραμένουν συγκριτικά άγνωστοι και παραγνωρισμένοι. Η λεγόμενη νήσος της Μερόης, στην ανατολική όχθη του Νείλου ποταμού, 220 χιλιόμετρα βόρεια από το Χαρτούμ, έχει πάντως καταχωριθεί στην παγκόσμια κληρονομιά της ανθρωπότητας και ήταν αντικείμενο έκθεσης στο Λούβρο το 2010.

Ο πολιτισμός αυτός (3ος αιώνας π.Χ.-4ος αιώνας μ.Χ.) δανείστηκε πολιτιστικά στοιχεία από την Αίγυπτο των Φαραώ, την αρχαία Ελλάδα και την αρχαία Ρώμη, προσθέτοντας όμως αφρικανικά στοιχεία.

Μερόη – Σουδάν: Ο Πολιτισμός των Κους και Οι “Μαύροι Φαραώ”

Μερόη: η αρχαιότερη πόλη του Σουδάν, στην περιοχή μεταξύ του πέμπτου και του έκτου καταρράκτη του Νείλου, 200 km ΒΑ του Χαρτούμ.

Τα ερείπια της Μερόης βρίσκονται σε απόσταση 5 χιλιομέτρων βόρεια του σημερινού χωριού Καμπούσια. Τα ίχνη κατοίκησης στην περιοχή ανάγονται στη νεολιθική εποχή, αν και άκμασε κατά το β’ μισό του 6ου αιώνα π.Χ., όταν εξελίχθηκε σε πρωτεύουσα του βασιλείου του Κους (Kush).

Ένας αρχαιολογικός χώρος ο οποίος ακόμη εξερευνάται. Μεγάλο στοίχημα των αρχαιολόγων μέχρι και σήμερα είναι να αποκρυπτογραφήσουν τη μεροϊτική γραφή.

Εκατό περίπου πυραμιδοειδή κτίσματα με οξυγώνιες κορυφές, μοιρασμένα σε τρεις ομάδες-νεκροπόλεις, παραμένουν μάρτυρες της ακμής στον έρημο αυτόν χώρο της τελευταίας πρωτεύουσας του Κους, ενός κραταιού αρχαίου βασιλείου, που άκμασε γύρω από τη συμβολή του Γαλάζιου και του Λευκού Νείλου με τον παραπόταμο Ατμπάρα.

Πρόκειται για μία μόνο από τις πολυάριθμες θέσεις που σχετίζονται με τον πολιτισμό του Κους, έναν από τους αρχαιότερους του Νείλου και ταυτόχρονα μια σύγχρονη πρόκληση της αρχαιολογίας. Και αν με τη λέξη Νείλος έρχεται αναπόφευκτα στο μυαλό η Αίγυπτος, πρέπει να ειπωθεί ότι οι Κουσίτες, ή Νούβιοι όπως είναι γνωστοί, αναπτύχθηκαν παράλληλα με τους Αιγυπτίους, με τους οποίους και διατηρούσαν μια σχέση αγάπης-μίσους.

Οι Κουσίτες, αποτελούσαν το μόνιμο εμπόδιο για την προέλαση των Αιγυπτίων προς τα νότια και ταυτόχρονα έναν ορατό κίνδυνο που ανάγκαζε τους διάσημους φαραώ να κατασκευάζουν συνοριακά φρούρια στους καταρράκτες του Νείλου για τη φύλαξη της περιοχής.

Με την αποδυνάμωση της Αιγύπτου τον 8ο αι. π.Χ., οι Κουσίτες επεκτείνονται προς τα βόρεια και εγκαθιστούν την 25η φαραωνική δυναστεία, γνωστή και ως εκείνη των Μαύρων Φαραώ. Αν και η παρουσία τους στο αιγυπτιακό έδαφος αποδείχθηκε βραχύβια, φαίνεται ότι οι κουσιτικές δυναστείες συνέχισαν να αναπτύσσονται μέχρι και το 350 μ.Χ., με επικράτεια όμως μόνο την ευρύτερη περιοχή του σημερινού Σουδάν.

Ο πολιτισμός τους, με εμφανή στην τέχνη αλλά και την ιδεολογία τα σημάδια της επαφής με τους Αιγυπτίους, χαρακτηρίζεται από μικροσκοπικές πυραμίδες-τάφους (δεν ξεπερνούν τα 30 μ. ύψος και στερούνται εσωτερικών διαδρόμων), κουσιτικές επιγραφές σε  ιερογλυφική γραφή και ναούς.