Όπως ανέφεραν τέσσερις πηγές που επικαλείται το Axios οι πιθανότητες επίτευξης μερικής συμφωνίας τις επόμενες 48 ώρες είναι ελάχιστες. Ωστόσο, αυτή η τελευταία προσπάθεια αποτελεί τη μόνη ευκαιρία για την αποτροπή μιας δραματικής κλιμάκωσης του πολέμου, η οποία θα περιλαμβάνει μαζικές επιθέσεις κατά των ιρανικών υποδομών πολιτικής χρήσης και αντίποινα κατά εγκαταστάσεων ενέργειας και ύδρευσης στα κράτη του Κόλπου.

Η προθεσμία των 10 ημερών που έθεσε ο πρόεδρος Τραμπ στο Ιράν αναμενόταν να λήξει το βράδυ της Δευτέρας (06/04). Ωστόσο, την Κυριακή (05/04), ο Τραμπ παρέτεινε την προθεσμία του κατά 20 ώρες και δημοσίευσε στο Truth Social μια νέα προθεσμία για τα ξημερώματα της Τετάρτης (08/04). Ο Τραμπ δήλωσε στο Axios ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται «σε εντατικές διαπραγματεύσεις» με το Ιράν και ότι μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία πριν από τη λήξη της προθεσμίας του. «Υπάρχουν καλές πιθανότητες, αλλά αν δεν καταλήξουν σε συμφωνία, θα ανατινάξω τα πάντα εκεί», είπε.

Ο Τραμπ απείλησε να καταστρέψει υποδομές ζωτικής σημασίας για τον ιρανικό πληθυσμό, σε περίπτωση που δεν καταφέρει να καταλήξει σε συμφωνία με το καθεστώς. Τέτοιες επιθέσεις θα μπορούσαν να συνιστούν εγκλήματα πολέμου, ενώ το Ιράν απείλησε να ανταποδώσει με επιθέσεις εναντίον υποδομών στο Ισραήλ και στα κράτη του Κόλπου.

Δύο πηγές ανέφεραν ότι το επιχειρησιακό σχέδιο για μια μαζική αμερικανο-ισραηλινή βομβιστική εκστρατεία εναντίον των ενεργειακών εγκαταστάσεων του Ιράν είναι έτοιμο να τεθεί σε εφαρμογή, αλλά τόνισαν ότι η παράταση της προθεσμίας του Τραμπ είχε ως στόχο να δοθεί μια τελευταία ευκαιρία για την επίτευξη συμφωνίας.

Τέσσερις πηγές με γνώση των διπλωματικών προσπαθειών ανέφεραν ότι οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται μέσω Πακιστανών, Αιγυπτίων και Τούρκων μεσολαβητών, καθώς και μέσω μηνυμάτων κειμένου που ανταλλάσσονται μεταξύ του απεσταλμένου του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί. Ένας αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η κυβέρνηση Τραμπ υπέβαλε στο Ιράν αρκετές προτάσεις τις τελευταίες ημέρες, αλλά μέχρι στιγμής οι ιρανικές Αρχές δεν τις έχουν αποδεχτεί.

Οι πηγές ανέφεραν ότι οι μεσολαβητές συζητούν με τα μέρη τους όρους μιας συμφωνίας δύο φάσεων. Η πρώτη φάση θα περιλαμβάνει μια πιθανή εκεχειρία 45 ημερών, κατά τη διάρκεια της οποίας θα διαπραγματευτεί η μόνιμη λήξη του πολέμου. Η εκεχειρία θα μπορούσε να παραταθεί εάν χρειαστεί περισσότερος χρόνος για τις συνομιλίες, ανέφερε μία από τις πηγές. Η δεύτερη φάση θα ήταν μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.

Σύμφωνα με τις πηγές, οι μεσολαβητές εκτιμούν ότι η πλήρης επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και η εξεύρεση λύσης για το υψηλού εμπλουτισμού ουράνιο του Ιράν — είτε μέσω της απομάκρυνσής του από τη χώρα είτε μέσω της αραίωσής του — θα μπορούσαν να είναι αποτέλεσμα μόνο μιας τελικής συμφωνίας.

Οι μεσολαβητές επεξεργάζονται μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που θα μπορούσε να λάβει το Ιράν όσον αφορά την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και τα αποθέματα υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου, ανέφεραν οι πηγές. Αυτά τα δύο ζητήματα αποτελούν τα κύρια διαπραγματευτικά ατού του Ιράν και οι Ιρανοί δεν θα συμφωνήσουν να τα εγκαταλείψουν πλήρως μόνο για 45 ημέρες κατάπαυσης του πυρός, ανέφεραν δύο από τις πηγές.

Οι μεσολαβητές θέλουν να δουν αν το Ιράν θα μπορούσε να κάνει μερικά βήματα και στα δύο θέματα στην πρώτη φάση της συμφωνίας. Εργάζονται επίσης πάνω σε μέτρα που θα μπορούσε να λάβει η κυβέρνηση Τραμπ για να δώσει στο Ιράν εγγυήσεις ότι η εκεχειρία δεν θα είναι προσωρινή και ότι ο πόλεμος δεν θα ξαναρχίσει.

Οι ιρανοί αξιωματούχοι κατέστησαν σαφές στους μεσολαβητές ότι δεν θέλουν να βρεθούν σε μια κατάσταση όπως στη Γάζα ή στο Λίβανο, όπου υπάρχει εκεχειρία στα χαρτιά, αλλά οι ΗΠΑ και το Ισραήλ μπορούν να επιτεθούν ξανά όποτε θέλουν. Οι μεσολαβητές εργάζονται επίσης πάνω σε άλλα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που θα μπορούσαν να λάβουν οι ΗΠΑ και τα οποία θα ανταποκρίνονταν σε ορισμένες από τις απαιτήσεις του Ιράν. Ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε να σχολιάσει.

Πηγή με άμεση γνώση του θέματος ανέφερε ότι οι μεσολαβητές εκφράζουν έντονη ανησυχία ότι η ιρανική αντίδραση σε περίπτωση αμερικανο-ισραηλινής επίθεσης κατά των ενεργειακών υποδομών της χώρας θα είχε καταστροφικές συνέπειες για τις εγκαταστάσεις πετρελαίου και ύδρευσης των χωρών του Κόλπου. Οι μεσολαβητές δήλωσαν στους Ιρανούς αξιωματούχους ότι δεν υπάρχει χρόνος για περαιτέρω διαπραγματευτικές τακτικές και τόνισαν ότι οι επόμενες 48 ώρες αποτελούν την τελευταία ευκαιρία για να καταλήξουν σε συμφωνία και να αποτρέψουν μαζική καταστροφή στη χώρα.

Οι Ιρανοί αξιωματούχοι, τουλάχιστον δημοσίως, εξακολουθούν να υιοθετούν μια εξαιρετικά σκληρή στάση και να απορρίπτουν οποιεσδήποτε παραχωρήσεις. Το ναυτικό του Σώματος των Φρουρών της Ιρανικής Επανάστασης δήλωσε την Κυριακή (05/04) ότι η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ «ποτέ δεν θα επιστρέψει» σε ό,τι ήταν πριν από τον πόλεμο, ειδικά για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Ομοβροντία πυρών – Καταστροφικά αντίποινα υπόσχεται το Ιράν

Ο στρατός του Ιράν εξαπέλυσε τις πρώτες πρωινές ώρες νέες επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ και μοναρχιών του Κόλπου, διαμηνύοντας πως θα προχωρήσει σε ακόμη πιο «καταστροφικά» αντίποινα αν ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κάνει πράξη τις επανειλημμένες απειλές του. Τις πρώτες ώρες της 38ης ημέρας του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο οποίος έχει στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους και συνταράσσει την παγκόσμια οικονομία, η Τεχεράνη στοχοποίησε με πυραύλους και μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα το Ισραήλ, το Κουβέιτ και τα ΗΑΕ.

Ένας άνθρωπος τραυματίστηκε στη βιομηχανική ζώνη του Αμπού Ντάμπι από την πτώση συντριμμιών μετά την αναχαίτιση drone από την αντιαεροπορική άμυνα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο τραυματίας είναι ένας Γκανέζος και το περιστατικό σημειώθηκε στη βιομηχανική ζώνη Μουσάφα, επεσήμαναν οι αρχές του Αμπού Ντάμπι στο Χ.

Παράλληλα οι αρχές στη Φουτζάιρα επεσήμαναν ότι ανταποκρίνονται σε «περιστατικό», αφού ένα drone από το Ιράν κατευθύνθηκε προς κτίριο της εταιρείας τηλεπικοινωνιών du, αν και πρόσθεσαν ότι δεν έχουν αναφερθεί τραυματισμοί. Νωρίτερα οι αρχές των Εμιράτων είχαν επισημάνει ότι η χώρα γίνεται στόχος επιθέσεων με πυραύλους και drones. Χθες, Κυριακή, το λιμάνι Χορ Φακάν των Εμιράτων, που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από τα Στενά του Ορμούζ, είχε γίνει στόχος επίθεσης με αποτέλεσμα να τραυματιστούν τέσσερις άνθρωποι.

Ο στρατός του Ισραήλ από την πλευρά του ανακοίνωσε ότι διεξήγαγε νέα σειρά βομβαρδισμών στην Τεχεράνη. Στη Χάιφα, οι αρχές έκαναν λόγο για τρεις νεκρούς έπειτα από πλήγμα ιρανικού πυραύλου επταώροφης πολυκατοικίας. Στην ιρανική πρωτεύουσα έγινε στόχος πανεπιστήμιο και ο βομβαρδισμός είχε αποτέλεσμα να υποστεί ζημιά εγκατάσταση φυσικού αερίου σε μικρή απόσταση, κόβοντας την παροχή φυσικού αερίου σε τομείς της Τεχεράνης, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση IRIB. Ιρανικά μέσα ενημέρωσης έκαναν λόγο για βομβαρδισμούς σε συνοικίες της Τεχεράνης.

Το πρακτορείο ειδήσεων FARS μετέδωσε ότι πέντε άνθρωποι σκοτώθηκαν στην πόλη Κομ και άλλοι 13 στην Καλέ Μιρ, στην περιοχή Μπαχαρεστάν. «Αν οι επιθέσεις εναντίον πολιτικών στόχων συνεχιστούν, οι επόμενες φάσεις των επιθετικών επιχειρήσεών μας και των αντιποίνων μας θα είναι πολύ πιο καταστροφικές κι εκτεταμένες», προειδοποίησε εκπρόσωπος της ιρανικής στρατιωτικής διοίκησης σε ανακοινωθέν του, «Οι απώλειες κι οι ζημιές (…) θα είναι δεκαπλάσιες», επέμεινε.

Ο πόλεμος, που ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου, δεν υπάρχει η παραμικρή ένδειξη πως αποκλιμακώνεται: οι βομβαρδισμοί και τα αντίποινα συνεχίζονται τη μια μέρα μετά την άλλη, όπως και οι απειλές πως η άλλη πλευρά θα ζήσει επίγεια «κόλαση». «Ανοίξτε τα γαμ… τα Στενά (σ.σ.: του Ορμούζ), τρελοί μπάσταρδοι, ή θα ζήσετε κόλαση (…) Δόξα στον Αλλάχ», πέταξε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ μέσω Truth Social, αναβάλλοντας εξάλλου το τελεσίγραφό του ως την «Τρίτη στις 20:00» (σ.σ. ώρα Ουάσιγκτον· στις 03:00 της Τετάρτης ώρα Ελλάδας).

Απρόβλεπτος στις ανακοινώσεις του, ο αμερικανός πρόεδρος είπε πως θα παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου -κάτι που δεν συνηθίζει- στον Λευκό Οίκο σήμερα στις 13:00 (σ.σ. τοπική ώρα· στις 20:00 ώρα Ελλάδας).

Σε αυτήν, ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να αναφερθεί κυρίως στην επιχείρηση διάσωσης, βαθιά στο έδαφος του Ιράν, του χειριστή των οπλικών συστημάτων διθέσιου μαχητικού F-15, «σοβαρά τραυματισμένου», κατ’ αυτόν, καθώς και στο ότι υπάρχουν, όπως είπε -ανάμεσα στις απειλές που εκτοξεύει- σε αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, «καλές πιθανότητες» συμφωνίας για να σταματήσουν οι μάχες.

Στα 110 δολάρια το πετρέλαιο

Διατεινόμενος ότι έχουν επιτευχθεί οι στρατιωτικοί στόχοι που είχε θέσει -κάτι που ορισμένοι αναλυτές βρίσκουν κάπως αισιόδοξο- ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος απειλεί να διατάξει πλέον να καταστραφούν πολιτικές υποδομές στο Ιράν, ιδίως γέφυρες και ηλεκτροπαραγωγικοί σταθμοί, αν η Τεχεράνη δεν ανοίξει εντελώς τα Στενά του Ορμούζ, θαλάσσια αρτηρία κρίσιμης σημασίας για τον παγκόσμιο εφοδιασμό με υδρογονάνθρακες.

«Θα καεί όλη η περιοχή μας επειδή επιμένεις να εκτελείς τις διαταγές του (πρωθυπουργού του Ισραήλ Μπενιαμίν) Νετανιάχου», αντέταξε ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ. Η πολεμοχαρής ρητορική των πλευρών επιτείνει την ανησυχία των επενδυτών στην αγορά πετρελαίου, που λειτούργησε ξανά έπειτα από τρεις ημέρες αργίας για το Πάσχα των Καθολικών.

Τόσο το Μπεντ Βόρειας Θάλασσας, όσο και το WTI, με άλλα λόγια οι δυο κυριότερες ποικιλίες αναφοράς στην αγορά του μαύρου χρυσού, ξεπέρασαν το συμβολικό όριο των 110 δολαρίων το βαρέλι. Τις ανησυχίες αυτές ελάχιστα καθησύχασε η απόφαση της Ρωσίας, της Σαουδικής Αραβίας και άλλων έξι χωρών μελών του ΟΠΕΚ+ να αυξήσουν ξανά την παραγωγή τους από τον Μάιο.

Οι συνέπειες του πολέμου στις τιμές της ενέργειας γίνονται αισθητές σε όλο τον κόσμο. Η Αίγυπτος επέβαλε νυχτερινή απαγόρευση κυκλοφορίας από τις 21:00 τις καθημερινές και από τις 22:00 τα σαββατοκύριακα.

Συνομιλίες Ομάν-Ιράν

Παράλληλα με τις απειλές και τις επιθέσεις οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται στο παρασκήνιο. Το Ομάν, απέναντι στο Ιράν, στην άλλη πλευρά των Στενών του Ορμούζ, συζητά με την Τεχεράνη το πλήρες άνοιγμά του. Παράλληλα, ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί συνομίλησε τηλεφωνικά με τους ομολόγους του στο Πακιστάν και στην Αίγυπτο, που αποπειρώνται μεσολάβηση.

Ωστόσο η προοπτική συμφωνίας των Αμερικανών με τους Ιρανούς, «τουλάχιστον υπό τις τρέχουσες συνθήκες, είναι σχεδόν ανύπαρκτη», έκρινε ο Ντάνι Κιτρίνοβιτς, αναλυτής και πρώην στέλεχος των ισραηλινών υπηρεσιών κατασκοπείας με ειδίκευση στο Ιράν.

Στον Λίβανο, το άλλο βασικό μέτωπο, χώρα που πληρώνει βαρύ τίμημα στον πόλεμο, η Χεζμπολάχ, κίνημα προσκείμενο στο Ιράν, ανέλαβε την ευθύνη για νέες εκτοξεύσεις ρουκετών.

Από την άλλη, το Ισραήλ συνέχιζε χθες το σφυροκόπημα νότιων συνοικιών της Βηρυτού, που χαρακτηρίζει προπύργιο της Χεζμπολάχ, πλήττοντας σημείο κοντά σε νοσοκομείο όπου σκοτώθηκαν τουλάχιστον πέντε άνθρωπο και χωριό ανατολικά της πρωτεύουσας όπου σκοτώθηκαν τρεις άνθρωποι.

Εκρηκτικό μείγμα θρησκείας και και πολέμου

Στον καταιγισμό των αναρτήσεων και των συνεντεύξεων του αμερικανού προέδρου και υπουργών του χθες (05/04), Κυριακή του Πάσχα, ήταν αξιοπρόσεκτη η σύνδεση θρησκευτικής πίστης και πολέμου: για «θαύμα του Πάσχα» μίλησε ο Ντόναλντ Τραμπ στο NBC News, αναφερόμενος στη διάσωση του αμερικανού χειριστή, «ο Θεός είναι καλός» είπε ο υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ -αυτή τη φράση φέρεται να είπε ο πιστός χριστιανός συγκυβερνήτης του F-15 όταν έκανε χρήση του εκτινασσόμενου καθίσματός του-, ενώ ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, ούτε λίγο ούτε πολύ, συνέδεσε την διάσωση του χειριστή με την… Ανάσταση.

Το συμβούλιο αμερικανικών ισλαμικών σχέσεων (CAIR), μη κυβερνητική οργάνωση με επιρροή, καταδίκασε το ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, προσβάλλοντας το Ισλάμ κι απειλώντας να διατάξει να καταστραφούν πολιτικές υποδομές, έχει πάρει επικίνδυνο δρόμο.

Πολιτικοί των δημοκρατικών έκριναν πως ο πρόεδρος Τραμπ «παραληρεί σαν ασυγκράτητος τρελός», υποσχόμενος «εγκλήματα πολέμου», όπως το έθεσε ο επικεφαλής της μειοψηφίας στη Γερουσία Τσακ Σούμερ· ο ένοικος του Λευκού Οίκου δέχθηκε άλλωστε φραστικά πυρά ως κι από την ακροδεξιά πρώην βουλεύτρια και πιστή οπαδό του Μάρτζορι Τέιλορ Γκριν.