Πολεμικό κλίμα στις σχέσεις ΗΠΑ-Ιράν: Η απειλή επέμβασης από τον Τραμπ και η προειδοποίηση για πληρωμένη απάντηση από την Τεχεράνη

Καθώς το καθεστώς κλείνει σχολεία και πανεπιστήμια σε μια απέλπιδα προσπάθεια να ανακόψει την ορμή των κινητοποιήσεων, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα μια λεκτική αντιπαράθεση, που απειλεί ανά πάσα στιγμή να μετατραπεί σε μια γενικευμένη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή.

Με το χάος στο Ιράν να βαθαίνει και τις κινητοποιήσεις να κλιμακώνονται, ο Ντόναλντ Τραμπ έβαλε φωτιά στο ήδη τεταμένο κλίμα με μια ανάρτησή του στο Truth Social. Ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοπ0οίησε ότι «αν οι αρχές του Ιράν πυροβολήσουν εναντίον ειρηνικών διαδηλωτών και τους σκοτώσουν βίαια, όπως συνηθίζουν, οι ΗΠΑ θα σπεύσουν να τους σώσουν».

«Είμαστε έτοιμοι και οπλισμένοι για να επέμβουμε», έγραψε ο Τραμπ.

Με «πληρωμένη απάντηση» προειδοποιεί η Τεχεράνη

Σύμβουλος του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, ο Αλί Λαριτζανί, προειδοποίησε τον Ντόναλντ Τραμπ να μην προκαλέσει «αποσταθεροποίηση» της Μέσης Ανατολής μετά τη δήλωση του Αμερικανού προέδρου που είπε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής μπορεί να σπεύσουν «σε βοήθεια» των διαδηλωτών στην περίπτωση που οι αρχές καταφύγουν στη βία.

«Ο Τραμπ θα πρέπει να ξέρει ότι τυχόν αμερικανική παρέμβαση σε αυτή την εσωτερική υπόθεση θα ισοδυναμούσε με αποσταθεροποίηση όλης της περιοχής και θα έβλαπτε τα αμερικανικά συμφέροντα», αντέδρασε ο Αλί Λαριτζανί, που διευθύνει την υψηλότερη αρχή ασφαλείας στο Ιράν.

«Ας προσέχει για τους στρατιώτες του», πρόσθεσε ο Λαριτζανί, έγραψε στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης X.

Ένας άλλος σύμβουλος του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, ο Αλί Σαμκάνι, δήλωσε ότι τυχόν αμερικανική παρέμβαση στο Ιράν θα αποτελούσε «κόκκινη γραμμή» και θα ακολουθούνταν από μια «πληρωμένη απάντηση».

«Οι Ιρανοί γνωρίζουν καλά το ιστορικό ‘’διάσωσης’’ των ΗΠΑ, από το Ιράκ και το Αφγανιστάν μέχρι τη Γάζα. Οποιαδήποτε παρέμβαση που ακουμπάει την #Ασφάλεια του Ιράν με προσχήματα θα κοπεί με μια #Απάντηση που προκαλεί_μεταμέλεια. Η εθνική ασφάλεια του Ιράν είναι μια #Κόκκινη Γραμμή, ακατάλληλη για τυχοδιωκτικά tweets» αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανάρτηση του.

«Οποιοδήποτε επεμβατικό χέρι εναντίον της ασφάλειας του Ιράν υπό οποιοδήποτε πρόσχημα, θα το εξέθετε σε πληρωμένη απάντηση», έγραψε στο X ο Αλί Σαμκάνι. «Η ασφάλεια του Ιράν είναι κόκκινη γραμμή», πρόσθεσε αυτός ο σύμβουλος του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ.

Βαθαίνει το χάος στο Ιράν

Πηγή: Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS

Η αυξανόμενη αναταραχή στο Ιράν είχε και νεκρούς την πέμπτη ημέρα των διαδηλώσεων για την αύξηση του κόστους ζωής. Τόσο το πρακτορείο ειδήσεων Fars όσο και η οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα Hengaw έκαναν λόγο για έξι νεκρούς. Πρόκειται για τους πρώτους νεκρούς που αναφέρονται από την έναρξη πριν πέντε ημέρες κινητοποιήσεων στο Ιράν κατά του αυξημένου κόστους ζωής.

Μεταξύ των νεκρών είναι και ένα μέλος των Μπασίτζ, μιας πολιτοφυλακής που συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης.

Εξάλλου τριάντα άνθρωποι που κατηγορήθηκαν για «διατάραξη της δημόσιας τάξης» συνελήφθησαν στην Τεχεράνη, σύμφωνα με το πρακτορείο Tasnim, παρά το γεγονός ότι τις τελευταίες ημέρες δεν είχαν αναφερθεί από τις αρχές επεισόδια στην ιρανική πρωτεύουσα.

Την Πέμπτη (01/01), βίντεο που δημοσιεύτηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έδειχναν αυτοκίνητα να καίγονται κατά τη διάρκεια συγκρούσεων μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας.

Πολλοί διαδηλωτές ζήτησαν το τέλος της διακυβέρνησης του ανώτατου ηγέτη της χώρας. Ορισμένοι ζήτησαν επίσης την επιστροφή στη μοναρχία.

Καθώς η μέρα προχωρούσε, έφτασαν περισσότερες αναφορές για αναταραχές σε όλη τη χώρα, την πέμπτη ημέρα των διαδηλώσεων, που πυροδοτήθηκαν από την κατάρρευση του νομίσματος.

Βίντεο που επαληθεύτηκαν από το BBC Persian δείχνουν διαδηλώσεις στην κεντρική πόλη Λορντεγκάν, την πρωτεύουσα Τεχεράνη και το Μαρβντάστ στη νότια επαρχία Φαρς που έλαβαν χώρα την Πέμπτη (01/01).

Το Fars ανέφερε ότι στο Λορντεγκάν σκοτώθηκαν δύο άτομα, επικαλούμενο έναν ενημερωμένο αξιωματούχο. Η αναφορά δεν διευκρίνιζε αν οι νεκροί ήταν διαδηλωτές ή μέλη των δυνάμεων ασφαλείας. Ανέφερε επίσης τρεις θανάτους στο Αζνά, στη γειτονική επαρχία Λορεστάν, χωρίς να διευκρινίζει αν ήταν διαδηλωτές ή αξιωματούχοι ασφαλείας.

Η οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα Hengaw δήλωσε ότι οι δύο που σκοτώθηκαν στο Lordegan ήταν διαδηλωτές, κατονομάζοντάς τους ως Ahmad Jalil και Sajjad Valamanesh.

Ξεχωριστά, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ένα μέλος των δυνάμεων ασφαλείας που συνδέεται με την Ιρανική Επαναστατική Φρουρά (IRGC) σκοτώθηκε σε συγκρούσεις με διαδηλωτές την Τετάρτη (31/12) το βράδυ στην πόλη Kouhdasht, στην δυτική επαρχία Lorestan.

Το BBC δεν μπόρεσε να επαληθεύσει αυτή την πληροφορία, ενώ οι διαδηλωτές ισχυρίζονται ότι ο άνδρας ήταν ένας από τους δικούς τους και σκοτώθηκε από τις δυνάμεις ασφαλείας.

Άλλα 13 μέλη της αστυνομίας και της Basij τραυματίστηκαν από πέτρες που πετάχτηκαν στην περιοχή, σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Σχολεία, πανεπιστήμια και δημόσια ιδρύματα έκλεισαν σε όλη τη χώρα, μετά την κήρυξη αργίας από τις αρχές, σε μια προφανή προσπάθεια να καταστείλουν τις αναταραχές.

Επισήμως, ο λόγος ήταν η εξοικονόμηση ενέργειας λόγω του κρύου καιρού, αλλά πολλοί Ιρανοί το είδαν ως μια προσπάθεια να περιοριστούν οι διαδηλώσεις, σύμφωνα με το BBC.

Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν την Κυριακή (28/12) από την Τεχεράνη, όπου οι έμποροι έκλεισαν τα καταστήματά τους για να διαμαρτυρηθούν για την άνοδο του πληθωρισμού και την οικονομική ύφεση.

Στη συνέχεια το κίνημα εξαπλώθηκε στα πανεπιστήμια και στην υπόλοιπη χώρα,  με φοιτητές να συμμετέχουν και τον κόσμο να φωνάζει συνθήματα κατά των κληρικών ηγετών της χώρας.

Χθες Πέμπτη (01/01) αναφέρθηκαν επεισόδια σε διάφορες πόλεις του Ιράν.

Οι διαμαρτυρίες είναι οι πιο εκτεταμένες από την εξέγερση του 2022 που πυροδότησε ο θάνατος της -υπό κράτηση – Μαχσά Αμίνι, μιας νεαρής γυναίκας που κατηγορήθηκε από την αστυνομία ηθών ότι δεν φορούσε σωστά τη μαντίλα της. Ωστόσο, δεν έχουν την ίδια κλίμακα.

Για να αποφευχθεί οποιαδήποτε κλιμάκωση, σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν ληφθεί αυστηρά μέτρα ασφαλείας στις περιοχές της Τεχεράνης όπου ξεκίνησαν οι διαδηλώσεις.

Ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι η κυβέρνησή του θα ακούσει τα «νόμιμα αιτήματα» των διαδηλωτών. «Από ισλαμική άποψη (…) αν δεν λύσουμε το πρόβλημα διαβίωσης των ανθρώπων, θα καταλήξουμε στην κόλαση», τόνισε σε τηλεοπτικό του διάγγελμα.

Ωστόσο, ο γενικός εισαγγελέας προειδοποίησε επίσης ότι οποιαδήποτε απόπειρα να δημιουργηθεί αστάθεια θα αντιμετωπιστεί με αυτό που ο ίδιος χαρακτήρισε «αποφασιστική αντίδραση».