Πολεμικά καταφύγια: Η Φινλανδία εξάγει την τεχνογνωσία

Το εκτεταμένο δίκτυο υπόγειων καταφυγίων της χώρας προσελκύει πλέον κυβερνήσεις, δήμους και επιχειρήσεις από όλο τον κόσμο, που αναζητούν λύσεις απέναντι στις αυξανόμενες γεωπολιτικές απειλές.

Αθλητικά κέντρα, χώροι αναψυχής ακόμα και παιδότοποι υπάρχουν στις υπόγειες υποδομές της Φινλανδίας. REUTERS

Στο Ελσίνκι, τα καταφύγια δεν θυμίζουν τις εικόνες ψυχροπολεμικών μπούνκερ, αλλά γίνονται μικρές βιώσιμες πολιτείες. Κάτω από την πόλη λειτουργούν καθημερινά αθλητικά κέντρα, παιδότοποι, χώροι αναψυχής και εγκαταστάσεις ψυχαγωγίας, οι οποίες μέσα σε λίγες ώρες μπορούν να μετατραπούν σε πλήρως εξοπλισμένα καταφύγια για χιλιάδες πολίτες.

Κατατοπιστικές εικόνες

Οι εικόνες από εκτενές ρεπορτάζ του Reuters είναι ενδεικτικές του δικτύου ασφάλειας που έχει κατασκευαστεί υπογείως και μοιάζει με πολυχώρους αναψυχής.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το υπόγειο συγκρότημα της περιοχής Μεριχάκα, το οποίο μπορεί να φιλοξενήσει έως και 6.000 ανθρώπους σε περίπτωση κρίσης.

Η φινλανδική προσέγγιση βασίζεται σε δεκαετίες προετοιμασίας. Από τη δεκαετία του 1950, η νομοθεσία επιβάλλει την κατασκευή καταφυγίων σε μεγάλα κτίρια κατοικιών και γραφείων. Σήμερα, η χώρα διαθέτει περισσότερα από 50.500 καταφύγια, ικανά να στεγάσουν περίπου 4,8 εκατομμύρια ανθρώπους, σε έναν πληθυσμό 5,5 εκατομμυρίων κατοίκων. Τα περισσότερα είναι εξοπλισμένα με συστήματα εξαερισμού, θωρακισμένες πόρτες και δυνατότητα προστασίας ακόμη και από χημικές ή πυρηνικές απειλές.

Ο Γιούκα-Πέκκα Σρόντερους από το τμήμα διάσωσης της πόλης του Ελσίνκι μιλάει με μέλη της Λέσχης Δημάρχων της Ουκρανίας κατά τη διάρκεια επίσκεψης στο καταφύγιο. REUTERS

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και η γενικότερη αστάθεια στην Ευρώπη έχουν αυξήσει δραματικά το διεθνές ενδιαφέρον για το «πείραμα του Ελσίνκι». Αντιπροσωπείες από την Πολωνία, τη Γερμανία, την Ουκρανία αλλά και χώρες του Κόλπου επισκέπτονται την πόλη για να μελετήσουν το μοντέλο. Η Πολωνία ανακοίνωσε ήδη επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ για την αναβάθμιση των δικών της υποδομών πολιτικής προστασίας, ενώ και η Γερμανία προωθεί νέο σχέδιο αξιοποίησης υπόγειων δημόσιων χώρων ως καταφυγίων.

ΕΞΑΓΟΥΝ ΤΕΧΝΟΓΝΩΣΙΑ 

Οι φινλανδικές εταιρίες του κλάδου βλέπουν τις εξαγωγές τους να εκτοξεύονται. Επιχειρήσεις όπως η «Temet» και η «Verona Shelters» αναπτύσσουν νέες εγκαταστάσεις παραγωγής και επεκτείνονται στη Μέση Ανατολή, καθώς η ζήτηση για τεχνογνωσία και εξοπλισμό αυξάνεται ραγδαία. Το μοντέλο της «υπόγειας πόλης», σύμφωνα με τους ειδικούς, δείχνει πώς μια κοινωνία μπορεί να συνδυάζει λειτουργικότητα, πρόληψη και ανθεκτικότητα απέναντι σε ένα αβέβαιο διεθνές περιβάλλον.

Τα περισσότερα καταφύγια είναι εξοπλισμένα με συστήματα εξαερισμού, θωρακισμένες πόρτες και δυνατότητα προστασίας ακόμη και από χημικές ή πυρηνικές απειλές. REUTERS

ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΧΩΡΕΣ

Τα τελευταία χρόνια αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν αρχίσει να επανεργοποιούν και να αναβαθμίζουν τα δίκτυα πολιτική προστασίας. Η Ελβετία διαθέτει ένα από τα πιο εκτεταμένα δίκτυα καταφυγίων στο κόσμο, ενώ Σουηδία και Νορβηγία έχουν ανοίξει τα καταφύγιά τους που κατασκευάστηκαν κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Η Γερμανία βρίσκεται σε διαδικασία επαναξιολόγησης των υποδομών της, ενώ η Πολωνία ανακοίνωσε επενδύσεις στην πολιτική άμυνα, αναγνωρίζοντας την εγγύτητα με περιοχές αυξημένης έντασης.