Αθήνα Καιρός

Οργιώδες παρασκήνιο για την εκεχειρία στο Ιράν: Πώς συμφώνησαν Ντόναλντ Τραμπ και Μοτζταμπά Χαμενεΐ

11 λεπτά
Οργιώδες παρασκήνιο για την εκεχειρία στο Ιράν: Πώς συμφώνησαν Ντόναλντ Τραμπ και Μοτζταμπά Χαμενεΐ
Πηγή: Peyman Yazdani/ISNA/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS

Αξιωματούχοι στις ΗΠΑ και το Ισραήλ έμαθαν τη Μ. Δευτέρα (06/04) για μια ενδιαφέρουσα εξέλιξη, ενώ το τελεσίγραφο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ πλησίαζε στη λήξη του: Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Μοτζταμπά Χαμενεΐ είχε δώσει εντολή στους διαπραγματευτές του, για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου, να προχωρήσουν προς μια συμφωνία, σύμφωνα με έναν ισραηλινό αξιωματούχο, έναν αξιωματούχο της περιοχής και μια τρίτη πηγή με γνώση του θέματος.

Ενώ ο Τραμπ απειλούσε δημοσίως με ολική καταστροφή, υπήρχαν ενδείξεις διπλωματικής δυναμικής πίσω από τα παρασκήνια — αν και ακόμη και πηγές κοντά στον Τραμπ δεν γνώριζαν ποιο αποτέλεσμα να αναμένουν μέχρι την ανακοίνωση της εκεχειρίας.

Οι αμερικανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή και αξιωματούχοι στο Πεντάγωνο πέρασαν αυτές τις τελευταίες ώρες προετοιμάζοντας μια μαζική εκστρατεία βομβαρδισμών εναντίον ιρανικών υποδομών και προσπαθώντας να καταλάβουν προς τα πού κλίνει ο Τραμπ. «Δεν είχαμε ιδέα τι επρόκειτο να συμβεί. Ήταν τρελό», είπε ένας αξιωματούχος του υπουργείου Άμυνας.

Οι σύμμαχοι στην περιοχή ετοιμάζονταν για ιρανικά αντίποινα σε πρωτοφανή κλίμακα. Εντός του Ιράν, ορισμένοι πολίτες εγκατέλειπαν τα σπίτια τους σε μια προσπάθεια να αποφύγουν το κύριο βάρος των επιθέσεων. Αυτή η περιγραφή της διπλωματίας που απέτρεψε, προς το παρόν, την κλιμάκωση της σύγκρουσης, βασίζεται σε συνομιλίες του Axios με έντεκα πηγές που έχουν γνώση των συνομιλιών.

Τη Μ. Δευτέρα (06/04) το πρωί, ενώ ο Τραμπ χαιρετούσε το πλήθος σε μια πασχαλινή γιορτή στο Λευκό Οίκο, ένας «πολύ θυμωμένος» Στιβ Γουίτκοφ μιλούσε στο τηλέφωνο.

Ο Αμερικανός απεσταλμένος είπε στους μεσολαβητές ότι η αντιπρόταση 10 σημείων που είχαν μόλις λάβει οι ΗΠΑ από το Ιράν ήταν «μια καταστροφή, μια τραγωδία», σύμφωνα με πηγή που έχει άμεση γνώση των γεγονότων. Αυτό σηματοδότησε την αρχή μιας «χαοτικής» ημέρας τροποποιήσεων, με τους Πακιστανούς μεσολαβητές να διαβιβάζουν νέα σχέδια μεταξύ του Γουίτκοφ και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, ενώ οι υπουργοί Εξωτερικών της Αιγύπτου και της Τουρκίας προσπαθούσαν να γεφυρώσουν τις διαφορές.

Μέχρι το βράδυ, οι μεσολαβητές είχαν λάβει την έγκριση των ΗΠΑ για μια επικαιροποιημένη πρόταση για εκεχειρία δύο εβδομάδων. Στη συνέχεια, εναπόκειτο στον Χαμενεΐ — ο οποίος, σύμφωνα με τις πηγές, συμμετείχε ενεργά στη διαδικασία τη Μ. Δευτέρα και την Μ. Τρίτη (07/04) — να λάβει μια απόφαση.

Η συμμετοχή του νέου ανώτατου ηγέτη ήταν αναγκαστικά μυστική και επίπονη. Αντιμετωπίζοντας μια ενεργή απειλή δολοφονίας από το Ισραήλ, ο Χαμενεΐ επικοινωνούσε κυρίως μέσω αγγελιοφόρων που του παρέδιδαν σημειώματα. Δύο πηγές χαρακτήρισαν την έγκριση του Χαμενεΐ προς τους διαπραγματευτές του για τη σύναψη συμφωνίας ως «σημαντική πρόοδο».

Η περιφερειακή πηγή ανέφερε ότι ο Αραγτσί διαδραμάτισε επίσης κεντρικό ρόλο τόσο στη διαχείριση των διαπραγματεύσεων όσο και στην πίεση των διοικητών της Επαναστατικής Φρουράς να αποδεχθούν τη συμφωνία. Η Κίνα επίσης συμβούλευε το Ιράν να αναζητήσει μια διέξοδο. Αλλά τελικά, όλες οι σημαντικές αποφάσεις τη Μ. Δευτέρα και την Μ. Τρίτη (07/04)  πέρασαν από τον Χαμενεΐ. «Χωρίς το πράσινο φως του, δεν θα υπήρχε συμφωνία», είπε η περιφερειακή πηγή.

Ήταν πλέον σαφές από το πρωί της Μ. Τρίτης (07/04) ότι σημειωνόταν πρόοδος, αλλά αυτό δεν εμπόδισε τον Τραμπ να προχωρήσει στην πιο τρομακτική απειλή του: «Ένας ολόκληρος πολιτισμός θα χαθεί απόψε». Ορισμένα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι το Ιράν διέκοπτε τις συνομιλίες ως αντίδραση. Πηγές που συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις δήλωσαν στο Axios ότι δεν ίσχυε κάτι τέτοιο και ότι, στην πραγματικότητα, υπήρχε κάποια δυναμική. Ο αντιπρόεδρος Βανς τηλεφωνούσε από την Ουγγαρία, επικοινωνώντας κυρίως με τους Πακιστανούς.

Εν τω μεταξύ, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου βρισκόταν σε συχνή επαφή καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας με τον Τραμπ και την ομάδα του — αν και οι Ισραηλινοί ανησυχούσαν όλο και περισσότερο ότι είχαν χάσει τον έλεγχο της διαδικασίας. Περίπου το μεσημέρι της Μ. Τρίτης (ώρα Ανατολικής Ακτής), υπήρχε μια γενική αντίληψη ότι τα μέρη συγκλίνουν σε μια εκεχειρία δύο εβδομάδων. Τρεις ώρες αργότερα, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεμπάζ Σαρίφ δημοσίευσε τους όρους στο X και κάλεσε τις δύο πλευρές να τους αποδεχθούν.

Ο Τραμπ άρχισε αμέσως να λαμβάνει τηλεφωνήματα και μηνύματα κειμένου από σκληροπυρηνικούς συμμάχους και έμπιστούς του, που τον προέτρεπαν να την απορρίψει. Τόσο μεγάλη ήταν η σύγχυση γύρω από τη σκέψη του Αμερικανού προέδρου, ακόμη και μεταξύ των στενών συνεργατών του, που πολλοί άνθρωποι που είχαν μιλήσει με τον Τραμπ μόλις μία ή δύο ώρες νωρίτερα εξακολουθούσαν να πιστεύουν ότι θα απορρίψει την πρόταση εκεχειρίας — μέχρι τη στιγμή που την αποδέχτηκε.

Λίγο πριν δημοσιεύσει την απάντησή του, ο Τραμπ μίλησε με τον Νετανιάχου για να εξασφαλίσει τη δέσμευσή του να τηρήσει την κατάπαυση του πυρός. Στη συνέχεια, μίλησε με τον Πακιστανό στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ για να κλείσει τη συμφωνία. Οι αμερικανικές δυνάμεις έλαβαν την εντολή να αποσυρθούν 15 λεπτά μετά την ανάρτηση του Τραμπ.

Ο Αραγτσί δήλωσε στη συνέχεια ότι το Ιράν θα τηρήσει την κατάπαυση του πυρός και θα ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ σε πλοία που θα κινούνται «σε συντονισμό με τις ένοπλες δυνάμεις του Ιράν».

Μένει να δούμε σε ποιο βαθμό το Ιράν θα επιτρέψει την επανέναρξη της ναυτιλίας, ή πόσο σταθερός θα είναι ο Νετανιάχου στην τήρηση της εκεχειρίας. Ένας ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios ότι ο Νετανιάχου είχε λάβει διαβεβαιώσεις ότι οι ΗΠΑ θα επιμείνουν στις ειρηνευτικές συνομιλίες ώστε το Ιράν να παραδώσει το πυρηνικό του υλικό, να σταματήσει τον εμπλουτισμό και να εγκαταλείψει την απειλή των βαλλιστικών πυραύλων.

Ο Βανς πιθανότατα θα ηγηθεί της αμερικανικής αντιπροσωπείας στις συνομιλίες που έχουν προγραμματιστεί για την Μ. Παρασκευή (10/04) στο Πακιστάν — αναμφισβήτητα η πιο σημαντική αποστολή της πολιτικής του καριέρας. Εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των οραμάτων των ΗΠΑ και του Ιράν για μια συμφωνία, αφήνοντας την πολύ πραγματική πιθανότητα να ξαναρχίσει ο πόλεμος.

Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και η εκπρόσωπος Τύπου Καρολάιν Λέβιτ αναμένεται να δώσουν συνεντεύξεις Τύπου την Μ. Τετάρτη (08/04), κατακρίνοντας όσους επέκριναν τις απειλές του Τραμπ για την εξόντωση του Ιράν. Θα υποστηρίξουν ότι οι απειλές του Τραμπ κατέστησαν δυνατή τη συμφωνία. Το ιρανικό καθεστώς, το οποίο προβάλλει ακριβώς το αντίθετο επιχείρημα, ενδέχεται να αναρωτιέται αν οι απειλές του Τραμπ έχουν τελειώσει εντελώς.

Ειδήσεις Σήμερα
Ακολουθήστε το EleftherosTypos.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο EleftherosTypos.gr
ΣΧΟΛΙΑ
Σχολιασμός

Tο eleftherostypos.gr δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

eleftherostypos.gr | Ταυτότητα
Διακριτικός Τίτλος:Ελεύθερος Τύπος
Έδρα Εταιρείας:Χλόης 80, Μεταμόρφωση Τ.Κ. 14452
Νομική Μορφή:Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία
ΑΦΜ:801129700 – Δ.Ο.Υ.: ΚΕΦΟΔΕ ΑΤΤΙΚΗΣ
Νόμιμος Εκπρόσωπος – Διαχειριστής:Αντωνίου Θωμάς
Δικαιούχος Domain Name:ΕΤ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Ι.Κ.Ε.
Διευθυντής:Γιάννης Τσαπρούνης
Διευθυντές Σύνταξης:Μιχάλης Μαρδάς – Δέσποινα Κονταράκη
Αρχισυνταξία:Κώστας Κατίκος – Μιχαήλ Παπαβασιλείου
Εμπορικός Διευθυντής:Δημήτρης Καλαμάρης
Διευθύντρια Ψηφιακού Μάρκετινγκ:Ελένη Νικολετοπούλου
Στοιχεία Επικοινωνίας
Τηλέφωνο:+30210-8113000
Email:[email protected]