Το Ιράν μετρά εκατοντάδες νεκρούς (538 σύμφωνα με αμερικανική οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα) από την βίαιη καταστολή των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων σε όλη τη χώρα, οι οποίες αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για το κληρικό καθεστώς από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, με τον Αμερικανό πρόεδρο να δηλώνει πως οι ΗΠΑ ενδέχεται να συναντηθούν με Ιρανούς αξιωματούχους και ότι βρίσκονται σε επαφή με την αντιπολίτευση, καθώς η κυβέρνησή του εξετάζει μια σειρά από σκληρές αντιδράσεις, συμπεριλαμβανομένων στρατιωτικών επιλογών.

«Είμαστε έτοιμοι για πόλεμο, αλλά και για διάλογο», τόνισε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί τη Δευτέρα (12/01) απαντώντας στην προειδοποίηση του Τραμπ ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιτεθούν αν οι δυνάμεις ασφαλείας ανοίξουν πυρ εναντίον των διαδηλωτών.

«Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεν επιδιώκει πόλεμο, αλλά είναι πλήρως προετοιμασμένη για πόλεμο», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών και πρόσθεσε: «Είμαστε επίσης έτοιμοι για διαπραγματεύσεις, αλλά αυτές οι διαπραγματεύσεις πρέπει να είναι δίκαιες, με ίσα δικαιώματα και να βασίζονται στον αμοιβαίο σεβασμό», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με τον υπουργό, η κατάσταση στο Ιράν «βρίσκεται υπό πλήρη έλεγχο» έπειτα από τα βίαια επεισόδια που συνδέονται με τις διαδηλώσεις του Σαββατοκύριακου.

Πρόσθεσε μάλιστα ότι η προειδοποίηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εναντίον της Τεχεράνης ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα επέμβουν, αν οι διαδηλώσεις γίνουν αιματηρές, υποκινεί «τρομοκράτες» για να στοχοθετούν διαδηλωτές και δυνάμεις ασφαλείας προκειμένου να προκαλέσουν επέμβαση από ξένη δύναμη.

Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαΐ δήλωσε ότι οι γραμμές επικοινωνίας ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον παραμένουν ανοιχτές μέσω, για παράδειγμα, ενός ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ ή παραδοσιακών διαμεσολαβητών, όπως η Ελβετία.

Σχολιάζοντας τη δήλωση Τραμπ ότι το Ιράν επικοινώνησε για να διαπραγματευτεί για το πυρηνικό του πρόγραμμα, ο Μπαγαΐ είπε ότι έχουν σταλεί «αντιφατικά μηνύματα», τα οποία προκαλούν αμφισημία και ότι το Ιράν παραμένει δεσμευμένο στη διπλωματία.

Ο Τραμπ δήλωσε την Κυριακή (11/01) ότι το Ιράν ζήτησε να διαπραγματευτεί το πυρηνικό του πρόγραμμα, το οποίο το Ισραήλ και οι ΗΠΑ βομβάρδισαν σε έναν 12ήμερο πόλεμο τον Ιούνιο. «Το Ιράν θέλει να διαπραγματευτεί, ναι. Ίσως συναντηθούμε μαζί τους. Προγραμματίζεται μια συνάντηση, αλλά ίσως χρειαστεί να δράσουμε λόγω των γεγονότων που συμβαίνουν πριν από τη συνάντηση, αλλά προγραμματίζεται μια συνάντηση. Το Ιράν ζήτησε να διαπραγματευτεί», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους στο Air Force One.

Ο Τραμπ επρόκειτο να συναντηθεί με ανώτερους συμβούλους για να συζητήσουν τις επιλογές για το Ιράν, δήλωσε ένας Αμερικανός αξιωματούχος στο Reuters. Η Wall Street Journal είχε αναφέρει ότι οι επιλογές περιλάμβαναν στρατιωτικές επιθέσεις, χρήση μυστικών κυβερνοόπλων, επέκταση των κυρώσεων και παροχή διαδικτυακής βοήθειας σε αντικυβερνητικές πηγές.

«Ο στρατός το εξετάζει και εμείς εξετάζουμε μερικές πολύ ισχυρές επιλογές», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους στο Air Force One.

Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ προειδοποίησε την Ουάσινγκτον να μην κάνει «λάθος υπολογισμό». «Ας είμαστε σαφείς: σε περίπτωση επίθεσης κατά του Ιράν, τα κατεχόμενα εδάφη (Ισραήλ) καθώς και όλες οι αμερικανικές βάσεις και πλοία θα είναι νόμιμος στόχος μας», δήλωσε ο Καλιμπάφ, πρώην διοικητής της ελίτ των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν.

Εκατοντάδες νεκροί

Οι διαμαρτυρίες ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου ως αντίδραση στην άνοδο των τιμών, πριν στραφούν εναντίον των κληρικών ηγετών που κυβερνούν από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Οι Ιρανοί, που αγωνίζονται να τα βγάλουν πέρα, έχουν αναπτύξει αυξανόμενη δυσαρέσκεια απέναντι στους ισχυρούς Φρουρούς της Επανάστασης, των οποίων τα επιχειρηματικά συμφέροντα, συμπεριλαμβανομένων του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, των κατασκευών και των τηλεπικοινωνιών, αξίζουν δισεκατομμύρια δολάρια.

Η κρατική τηλεόραση μετέδωσε τη Δευτέρα (12/01) ζωντανή εικόνα από τα πολυάριθμα πλήθη που παρευρέθηκαν στην κηδεία των μελών των δυνάμεων ασφαλείας που σκοτώθηκαν στο Σαχρούντ και στις φιλοκυβερνητικές διαδηλώσεις σε πόλεις όπως το Κερμάν, το Ζαχεντάν και το Μπιρτζάντ, που πραγματοποιήθηκαν «σε ένδειξη καταδίκης των πρόσφατων τρομοκρατικών γεγονότων». Μετέδωσε επίσης εκκλήσεις από διάφορους ανώτερους αξιωματούχους που καλούσαν τον κόσμο να βγει στους δρόμους.

Οι ιρανικές Αρχές κατηγόρησαν τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι υποκίνησαν ταραχές και κάλεσαν σε πανεθνική συγκέντρωση τη Δευτέρα (12/01) για να καταδικάσουν τις «τρομοκρατικές ενέργειες υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ», σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Η ροή πληροφοριών από το Ιράν έχει παρεμποδιστεί από την διακοπή του διαδικτύου από την Πέμπτη (08/01). Ο Τραμπ δήλωσε την Κυριακή (11/01) ότι θα συζητήσει με τον Έλον Μασκ την αποκατάσταση της πρόσβασης στο διαδίκτυο στο Ιράν μέσω της δορυφορικής υπηρεσίας Starlink.

Βίντεο που δημοσιεύτηκε το Σάββατο (10/01) στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από την Τεχεράνη έδειχνε μεγάλες συγκεντρώσεις ανθρώπων να διαδηλώνουν τη νύχτα, να χειροκροτούν και να φωνάζουν συνθήματα. «Ο κόσμος δεν έχει τέλος ούτε αρχή», ακούγεται να λέει ένας άνδρας.

Η κρατική τηλεόραση έδειξε δεκάδες σάκους με πτώματα στο γραφείο του ιατροδικαστή της Τεχεράνης, αναφέροντας ότι οι νεκροί ήταν θύματα γεγονότων που προκλήθηκαν από «ένοπλους τρομοκράτες», καθώς και πλάνα με συγγενείς που είχαν συγκεντρωθεί έξω από το Ιατροδικαστικό Κέντρο Kahrizak στην Τεχεράνη, περιμένοντας να αναγνωρίσουν τα πτώματα.

Οι Αρχές κήρυξαν την Κυριακή (11/01) τριήμερο εθνικό πένθος «προς τιμήν των μαρτύρων που σκοτώθηκαν στην αντίσταση κατά των Ηνωμένων Πολιτειών και του σιωνιστικού καθεστώτος», σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Τρεις ισραηλινές πηγές, που παρευρέθηκαν στις ισραηλινές διαβουλεύσεις για την ασφάλεια το Σαββατοκύριακο, ανέφεραν ότι το Ισραήλ βρίσκεται σε κατάσταση υψηλής επιφυλακής για την πιθανότητα οποιασδήποτε αμερικανικής επέμβασης.

Το Ισραήλ και το Ιράν διεξήγαγαν έναν 12ήμερο πόλεμο τον Ιούνιο του 2025, στον οποίο συμμετείχαν για λίγο και οι Ηνωμένες Πολιτείες, επιτιθέμενες σε πυρηνικές εγκαταστάσεις. Το Ιράν αντέδρασε εκτοξεύοντας πυραύλους κατά του Ισραήλ και μιας αμερικανικής αεροπορικής βάσης στο Κατάρ.

Μαζικές διαδηλώσεις και βίαιη καταστολή

Ενώ οι ιρανικές Αρχές έχουν αντέξει προηγούμενες διαμαρτυρίες, οι τελευταίες εκτυλίχθηκαν με την Τεχεράνη να ανακάμπτει ακόμη από τον πόλεμο του περασμένου έτους και με την περιφερειακή της θέση να έχει αποδυναμωθεί από τα πλήγματα που δέχτηκαν σύμμαχοί της, όπως η Χεζμπολάχ του Λιβάνου, μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023 εναντίον του Ισραήλ.

Οι αναταραχές στο Ιράν έρχονται την ώρα που ο Τραμπ επιδεικνύει τη δύναμη των ΗΠΑ σε διεθνές επίπεδο, έχοντας ανατρέψει τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο και συζητώντας την απόκτηση της Γροιλανδίας με αγορά ή βία.

Ο Άλαν Άιρ, πρώην διπλωμάτης των ΗΠΑ και ειδικός σε θέματα Ιράν, θεωρεί απίθανο οι διαμαρτυρίες να ανατρέψουν το καθεστώς. «Πιστεύω ότι είναι πιο πιθανό να καταστείλει τελικά αυτές τις διαμαρτυρίες, αλλά να βγει από τη διαδικασία πολύ πιο αδύναμο», δήλωσε στο Reuters, σημειώνοντας ότι η ελίτ του Ιράν εξακολουθεί να φαίνεται συνεκτική και ότι δεν υπάρχει οργανωμένη αντιπολίτευση.

Ο Τραμπ, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το Σάββατο (10/01), δήλωσε: «Το Ιράν αναζητά την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, ίσως όπως ποτέ άλλοτε. Οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να βοηθήσουν!!!»

Ο γιος του πάλαι ποτέ σάχη καλεί τις δυνάμεις ασφαλείας να ενωθούν «με τον λαό»

Ο γιος του άλλοτε σάχη του Ιράν και μορφή της εξόριστης ιρανικής αντιπολίτευσης στις ΗΠΑ Ρεζά Παχλαβί κάλεσε χθες Κυριακή τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας να «ενωθούν με τον λαό», καθώς η κυβέρνηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας προσπαθεί να καταστείλει ευρείες μαζικές κινητοποιήσεις.

«Οι εργαζόμενοι στους δημόσιους θεσμούς, καθώς και τα μέλη των ενόπλων δυνάμεων και των υπηρεσιών ασφαλείας, έχουν να κάνουν μια επιλογή: να σταθούμε στο πλευρό του λαού και να γίνουν σύμμαχοι του έθνους ή να γίνουν συνεργοί των δολοφόνων του λαού–και να φέρουν το αιώνιο όνειδος και την καταδίκη του έθνους», ανέφερε ο Ρεζά Παχλαβί μέσω X στα περσικά και στα αγγλικά.

Απευθυνόμενος στους ιρανούς υπηκόους «εκτός του Ιράν», τόνισε πως «όλες οι πρεσβείες και όλα τα προξενεία ανήκουν στον ιρανικό λαό», καλώντας τους να «κοσμήσουν» τα κτίρια αυτά με «την εθνική σημαία του Ιράν», προφανώς αναφερόμενος στη σημαία της πάλαι ποτέ μοναρχίας η οποία ανατράπηκε με την ισλαμική επανάσταση του 1979 κι έδωσε τη θέση της σε αυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Χθες Σάββατο στο Λονδίνο εκατοντάδες άνθρωποι διαδήλωσαν μπροστά στην ιρανική πρεσβεία και άνδρας σκαρφάλωσε στο μπαλκόνι του κτιρίου για να αντικαταστήσει, για λίγη ώρα, τη σημαία της Ισλαμικής Δημοκρατίας με αυτή της περιόδου της μοναρχίας.

Οι ανησυχίες εντείνονται για την καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν, που έχει αποκοπεί από τον υπόλοιπο κόσμο λόγω της διακοπής της πρόσβασης στο διαδίκτυο, έπειτα από τις νέες μεγάλες διαδηλώσεις εναντίον της κυβέρνησης, τις σοβαρότερες έπειτα από τρία χρόνια.

Κατά μη κυβερνητικές οργανώσεις, οι νεκροί είναι από σχεδόν 200 ως 540 και πλέον από την έναρξη των διαδηλώσεων, στα τέλη Δεκεμβρίου.

ΟΗΕ: Έκκληση για αυτοσυγκράτηση και σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο Ιράν

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες δηλώνει συγκλονισμένος από τις αναφορές για βία και υπερβολική χρήση βίας από τις ιρανικές αρχές κατά διαδηλωτών σε πολλαπλές τοποθεσίες σε ολόκληρη την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, με αποτέλεσμα δεκάδες θανάτους και πολύ περισσότερους τραυματισμούς τις τελευταίες ημέρες.

Όλοι οι Ιρανοί, αναφέρει σε ανακοίνωση του, πρέπει να μπορούν να εκφράζουν τα αιτήματά τους ειρηνικά και χωρίς φόβο.

Τα δικαιώματα στην ελευθερία της έκφρασης, του συνεταιρίζεσθαι και της ειρηνικής συνάθροισης, όπως κατοχυρώνονται στο διεθνές δίκαιο, πρέπει να γίνονται πλήρως σεβαστά και να προστατεύονται τονίζει ο κ. Γκουτέρες.

Ο Γενικός Γραμματέας καλεί τις ιρανικές αρχές να επιδείξουν τη μέγιστη αυτοσυγκράτηση και να απόσχουν από περιττή ή δυσανάλογη χρήση βίας.

Κάνει επίσης έκκληση για λήψη μέτρων που θα επιτρέπουν την πρόσβαση στην πληροφόρηση στη χώρα, συμπεριλαμβανομένης της αποκατάστασης των επικοινωνιών.

Η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ Κάλας έτοιμη να εισηγηθεί νέες κυρώσεις στο Ιράν

Η επικεφαλής της διπλωματίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κάγια Κάλας δήλωσε έτοιμη να εισηγηθεί την επιβολή νέων κυρώσεων στο Ιράν, σε αντίδραση για αυτή που περιέγραψε ως βάρβαρη καταστολή των διαδηλώσεων στη χώρα.

«Η ΕΕ έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή σαρωτικές κυρώσεις σε βάρος του Ιράν–σε αυτούς που ευθύνονται για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δραστηριότητες εξάπλωσης των πυρηνικών και την υποστήριξη από πλευράς Τεχεράνης στον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία», είπε η Κάλας στη γερμανική εφημερίδα Die Welt.

«Είμαι προετοιμασμένη να προτείνω επιπρόσθετες κυρώσεις σε αντίδραση στη βάρβαρη καταστολή των διαδηλωτών από το καθεστώς», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Γερμανικού Πρακτορείου, αρχικά αναμένεται να προταθούν τιμωρητικά μέτρα σε βάρος όσων ευθύνονται για τη βία εναντίον διαδηλωτών, συμπεριλαμβανομένων υπουργών. Στις κυρώσεις μπορεί να συμπεριληφθούν ταξιδιωτικοί περιορισμοί και η δέσμευση τυχόν πόρων τους στη δικαιοδοσία της ΕΕ.

Σύμφωνα με την αντιπρόεδρο της Κομισιόν και ύπατη εκπρόσωπο της ΕΕ, οι Ιρανοί διακινδυνεύουν τα πάντα για να ακουστεί η φωνή τους και το καθεστώς έχει μακρύ και βαρύ ιστορικό συντριβής των διαδηλώσεων, με τις δυνάμεις ασφαλείας της χώρας να αντιδρούν βάρβαρα για ακόμη μια φορά.

Ο Γερμανός καγκελάριος καταδικάζει τη βία της Τεχεράνης – Η Κίνα καλεί σε ειρήνη

Ο Γερμανός καγκελάριος «καταδίκασε με σθεναρό τρόπο» τη βία που ασκείται από τους Ιρανούς ηγέτες σε βάρος του λαού της χώρας, κάνοντας λόγο για «ένδειξη αδυναμίας».

«Καλώ τους Ιρανούς ηγέτες να προστατεύσουν τον λαό τους αντί να τον απειλούν. Αυτή η βία δεν είναι ένδειξη ισχύος αλλά ένδειξη αδυναμίας. Πρέπει να σταματήσει αμέσως», δήλωσε ο Φρίντριχ Μερτς που πραγματοποιεί διήμερη επίσκεψη στην Ινδία.

Από την πλευρά της η Κίνα κάλεσε όλες τις πλευρές που εμπλέκονται στις διαδηλώσεις που γίνονται στο Ιράν να εργαστούν για να επιστρέψει η ηρεμία και δηλώνει ότι αντιτίθεται σε κάθε ξένη ανάμιξη στις ιρανικές υποθέσεις, συμπεριλαμβανομένης αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης.

«Ήμασταν ανέκαθεν αντίθετοι σε κάθε ανάμιξη στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων χωρών», δήλωσε η Μάο Νινγκ, εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, ερωτηθείσα σε τακτική ενημέρωση των δημοσιογράφων για τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ που είπε ότι ο αμερικανικός στρατός μελετά «πολύ δυνατές επιλογές» για το Ιράν.

«Η Κίνα ελπίζει ότι η κυβέρνηση και ο λαός του Ιράν θα μπορέσουν να ξεπεράσουν τις σημερινές δυσκολίες και να διατηρήσουν τη σταθερότητα της χώρας», δήλωσε η ίδια, καλώντας «όλες τις πλευρές να εργαστούν πιο σκληρά για την ειρήνη και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή».