Μαρί Λε Πεν: Τι αλλάζει στον πολιτικό χάρτη της Γαλλίας μετά την καταδίκη της

Λίγες ώρες μετά την απόφαση του Εφετείου του Παρισιού, η Μαρί Λε Πεν  ανακοίνωσε σε συνέντευξή της στο TF1 ότι θα είναι υποψήφια στις προεδρικές εκλογές του 2027. «Απόψε είμαι υποψήφια στις προεδρικές εκλογές», δήλωσε, προσθέτοντας ότι «οι Γάλλοι θα έχουν τον τελευταίο λόγο». Στην ίδια συνέντευξη τόνισε: «Δεν υπάρχει πλέον κανένα σενάριο στο οποίο δεν θα είμαι υποψήφια το 2027», ενώ γνωστοποίησε ότι θα προσφύγει στο Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο της Γαλλίας κατά της απόφασης.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, η υπόθεση που αφορά την κατάχρηση ευρωπαϊκών κονδυλίων έχει φέρει τη Λε Πεν σε μια κρίσιμη καμπή της πολιτικής της διαδρομής, ενώ η τελική έκβαση της δικαστικής διαδικασίας μπορεί να επηρεάσει και τη στρατηγική του κόμματός της. Το Reuters περιγράφει με ακρίβεια την πορεία που οδήγησε τη μακροχρόνια ηγέτιδα του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού (Rassemblement National – RN) σε αυτό το σημείο.

«Ποιο ήταν το σύστημα των «εικονικών θέσεων εργασίας» στο επίκεντρο της υπόθεσης;

Η Λε Πεν κατηγορήθηκε ότι χρησιμοποίησε κονδύλια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τα οποία προορίζονταν για την κάλυψη εξόδων κοινοβουλευτικών βοηθών, προκειμένου να πληρώνει εργαζομένους που εργάζονταν για το πολιτικό της κόμμα.

Η γαλλική ερευνητική ιστοσελίδα Mediapart αποκάλυψε το 2013 ότι η Λεπέν είχε προσλάβει δύο υψηλόβαθμα στελέχη του κόμματός της, που τότε ονομαζόταν Εθνικό Μέτωπο (FN), ως κοινοβουλευτικούς βοηθούς. Οι ερευνητές διαπίστωσαν αργότερα ότι αυτές οι προσλήψεις δεν ήταν μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά μέρος ενός ευρύτερου συστήματος «εικονικών θέσεων εργασίας».

Οι ευρωβουλευτές λαμβάνουν κονδύλια για την κάλυψη εξόδων, μεταξύ άλλων και για τους μισθούς κοινοβουλευτικών βοηθών, όμως δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιούν αυτά τα χρήματα για κομματικές δραστηριότητες. Το 2023, μετά από επταετή έρευνα, η Λε Πεν οδηγήθηκε σε δίκη μαζί με περισσότερους από δύο δωδεκάδες ακόμη κατηγορούμενους για την υποτιθέμενη κατάχρηση ευρωπαϊκών κονδυλίων. Η ίδια και το κόμμα της αρνήθηκαν τις κατηγορίες.

Πώς αποφάσισε το δικαστήριο το 2025;

Τον Μάρτιο του 2025, δικαστήριο του Παρισιού έκρινε ότι η Λε Πεν βρισκόταν «στο επίκεντρο» ενός συστήματος παράνομης χρήσης περισσότερων από 4 εκατομμυρίων ευρώ (4,56 εκατομμύρια δολάρια) από κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Της επιβλήθηκε πενταετής απαγόρευση συμμετοχής σε εκλογές, με άμεση ισχύ, ποινή φυλάκισης τεσσάρων ετών, εκ των οποίων τα δύο με αναστολή και τα άλλα δύο σε κατ’ οίκον περιορισμό, καθώς και πρόστιμο 100.000 ευρώ. Το δικαστήριο επέβαλε επίσης στο RN πρόστιμο 2 εκατομμυρίων ευρώ (2,29 εκατομμύρια δολάρια), εκ των οποίων το μισό ανεστάλη.

Μαζί με τη Λεπέν, καταδικάστηκαν ακόμη οκτώ πρώην ευρωβουλευτές και δώδεκα κοινοβουλευτικοί βοηθοί για την κατάχρηση των κονδυλίων. Η απόφαση αποτέλεσε σοβαρό πλήγμα για τη Λε Πεν, μία από τις πιο προβεβλημένες προσωπικότητες της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς και μία από τις επικρατέστερες υποψήφιες στις δημοσκοπήσεις για τις προεδρικές εκλογές της Γαλλίας το 2027. Η ίδια άσκησε έφεση κατά της απόφασης.¨

Ποια ήταν η υπερασπιστική γραμμή της Λεπέν στην έφεση;

Η Λε Πεν και οι σύμμαχοί της χαρακτήρισαν την υπόθεση πολιτική δίωξη. Κατά την πρώτη δίκη, πέρασε στην αντεπίθεση, υποστηρίζοντας ότι τα χρήματα είχαν χρησιμοποιηθεί νόμιμα και ότι οι εισαγγελικές αρχές εφάρμοσαν έναν υπερβολικά περιορισμένο ορισμό για το τι περιλαμβάνει ο ρόλος ενός κοινοβουλευτικού βοηθού. Η στρατηγική αυτή δεν είχε αποτέλεσμα. Η πρόεδρος του δικαστηρίου, Μπενεντίκτ ντε Περτουί, ανέφερε ότι η έλλειψη μεταμέλειας από τη Λε Πεν και άλλους κατηγορούμενους ήταν ένας από τους λόγους που οδήγησαν το δικαστήριο στην άμεση απαγόρευση συμμετοχής τους σε εκλογές. Κατά την εκδίκαση της έφεσης, υιοθέτησε πιο ήπιους τόνους. «Αν διαπράχθηκε οποιοδήποτε αδίκημα, θέλω το δικαστήριο να καταλάβει ότι δεν είχαμε σε καμία περίπτωση την αίσθηση ότι κάναμε κάτι λανθασμένο», δήλωσε στο δικαστήριο.

Ωστόσο, η βασική στρατηγική της υπεράσπισής της παρέμεινε η ίδια, καθώς συνέχισε να αρνείται τις κατηγορίες και να αμφισβητεί την ύπαρξη οργανωμένου σχεδίου. Οι εισαγγελείς διατήρησαν το αίτημά τους για πενταετή απαγόρευση συμμετοχής σε εκλογές και ποινή φυλάκισης τεσσάρων ετών, ζητώντας τα τρία έτη να έχουν αναστολή και μόνο το ένα να εκτιθεί σε κατ’ οίκον περιορισμό.

Ποια ήταν τα πιθανά αποτελέσματα της απόφασης της 7ης Ιουλίου;

Το εφετείο μπορούσε να ανατρέψει την καταδίκη της Λε Πεν, αφήνοντάς την ελεύθερη να είναι υποψήφια στις προεδρικές εκλογές της επόμενης χρονιάς. Νομικοί ειδικοί ανέφεραν ότι αυτό το ενδεχόμενο φαινόταν δύσκολο, δεδομένων των ευρημάτων του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου. Το δικαστήριο μπορούσε να επικυρώσει την καταδίκη της Λε Πεν. Αν επιβεβαίωνε την πενταετή απαγόρευση συμμετοχής σε εκλογές που είχε ζητήσει η εισαγγελία, η ίδια θα έμενε εκτός της προεδρικής κούρσας, ανοίγοντας τον δρόμο στον Ζορντάν Μπαρντελά, τον 30χρονο πρόεδρο του κόμματος, να αναλάβει τη θέση της ως υποψήφιος του RN.

Υπήρχε επίσης το ενδεχόμενο να διατηρηθεί η καταδίκη αλλά να μειωθεί η ποινή. Αν η απαγόρευση συμμετοχής σε δημόσια αξιώματα καταργούνταν ή περιοριζόταν σε δύο χρόνια ή λιγότερο, θα άνοιγε ο δρόμος για μια τέταρτη υποψηφιότητα της Λεπέν για την προεδρία, καθώς η απαγόρευση είχε ξεκινήσει τον Μάρτιο του 2025. Αν η καταδίκη και η αυστηρή ποινή παρέμεναν σε ισχύ, η Λε Πεν θα μπορούσε να προσφύγει στο ανώτατο δικαστήριο της Γαλλίας, το Cour de Cassation. Η ίδια είχε δηλώσει στο παρελθόν ότι δεν θα ήταν υποψήφια για την προεδρία αν χρειαζόταν να περιμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι να υπάρξει τελική δικαστική απόφαση».

Τα σενάρια για τις προεδρικές εκλογές του 2027

Η απόφαση της έφεσης ήταν καθοριστική για το αν η Μαρί Λε Πεν θα μπορούσε να συμμετάσχει στις προεδρικές εκλογές του 2027. Σε περίπτωση πλήρους ανατροπής της καταδίκης, θα μπορούσε να διεκδικήσει την προεδρία χωρίς περιορισμούς. Αν όμως επικυρωνόταν η απαγόρευση συμμετοχής σε εκλογές, ο δρόμος θα άνοιγε για τον πρόεδρο του Rassemblement National, Ζορντάν Μπαρντελά, να αναλάβει την υποψηφιότητα του κόμματος. Υπήρχε επίσης το ενδεχόμενο να διατηρηθεί η καταδίκη αλλά να μειωθεί η ποινή, επιτρέποντας στη Λεπέν να παραμείνει στο πολιτικό παιχνίδι.

Η υπόθεση θεωρείται ένα από τα σημαντικά ζητήματα που μπορούν να επηρεάσουν τις ισορροπίες στη γαλλική πολιτική σκηνή, καθώς το αποτέλεσμα της δικαστικής διαδικασίας συνδέεται άμεσα με την επόμενη εκλογική αναμέτρηση.