Ο πρόεδρος της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο διέταξε την απελευθέρωση 123 κρατουμένων το Σάββατο, ανάμεσά τους ο βραβευμένος με Νόμπελ Ειρήνης Άλες Μπιαλιάτσκι και η Μαρία Καλεσνίκαβα, όπως ανακοίνωσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Η κίνηση ακολούθησε δύο ημέρες συνομιλιών με απεσταλμένο του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με επίσημες δηλώσεις αμερικανικών πηγών. Το Reuters μετέδωσε ότι, σε αντάλλαγμα για την απελευθέρωση, οι ΗΠΑ συμφώνησαν να άρουν τις κυρώσεις που αφορούν το κάλιο της Λευκορωσίας. Το κάλιο αποτελεί βασικό συστατικό των λιπασμάτων και την τελευταία δεκαετία είναι μεταξύ των σημαντικότερων εξαγωγικών προϊόντων της χώρας· η απόφαση για άρση περιορισμών σε αυτόν τον τομέα αναμένεται να έχει άμεσες επιπτώσεις στις εξαγωγές και στα κρατικά έσοδα.
Ο Άλες Μπιαλιάτσκι, συν-νικητής του Νόμπελ Ειρήνης 2022, βρέθηκε στη φυλακή τον Ιούλιο του 2021 μετά από χρόνια δράσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την υπεράσπιση πολιτικών κρατουμένων. Στους αφεθέντες περιλαμβάνονται επίσης ο Βίκταρ Μπαμπαρίκα, που συνελήφθη το 2020 ενώ ετοιμαζόταν να θέσει υποψηφιότητα εναντίον του Λουκασένκο, και η Μαρία Καλεσνίκαβα, ηγετική μορφή των μαζικών διαδηλώσεων του 2020. ΜΜΕ και διεθνή πρακτορεία επισημαίνουν ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη απελευθέρωση κρατουμένων που έχει πραγματοποιηθεί επί των ημερών του Λουκασένκο από την έναρξη των διμερών συνομιλιών με την κυβέρνηση των ΗΠΑ φέτος. Οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση είχαν επιβάλλει ευρείες κυρώσεις στη Λευκορωσία μετά την καταστολή των διαδηλώσεων και τις αμφισβητούμενες εκλογές του 2020, με αποτέλεσμα πολλοί αντίπαλοι του προέδρου να φυλακιστούν ή να καταφύγουν στο εξωτερικό.
Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι η συνεργασία με τον Λουκασένκο εντάσσεται σε προσπάθεια μείωσης, τουλάχιστον εν μέρει, της επιρροής που ασκεί στη Λευκορωσία ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν. Ο απεσταλμένος του Τραμπ, Τζον Κόουλ, δήλωσε στο Μινσκ: «Σύμφωνα με τις οδηγίες του Προέδρου Τραμπ, εμείς, οι Ηνωμένες Πολιτείες, θα άρουμε τις κυρώσεις για το κάλιο». Οι κυρώσεις ενισχύθηκαν επίσης μετά την απόφαση της Λευκορωσίας να επιτρέψει τη χρήση του εδάφους της ως ορμητηρίου για την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, κάτι που επιδείνωσε τη διεθνή απομόνωση του Μινσκ. Διπλωματικές πηγές και εκπρόσωποι της αντιπολίτευσης παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, εκφράζοντας σκεπτικισμό για τη φύση και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της συμφωνίας που συνδέει απελευθερώσεις κρατουμένων με την παραχώρηση εμπορικών και οικονομικών ελαφρύνσεων.
