Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στη βρετανική στάση απέναντι στα Γλυπτά του Παρθενώνα, καθώς ο Άντι Μπέρναμ εμφανίζεται πλέον πιο επιφυλακτικός ως προς το ενδεχόμενο επιστροφής τους στην Ελλάδα.
Ο σημερινός πρωθυπουργός της Βρετανίας, ο οποίος στο παρελθόν είχε εκφραστεί με ιδιαίτερα ξεκάθαρο τρόπο υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών στην Αθήνα, φαίνεται να υιοθετεί πλέον διαφορετική προσέγγιση, παραπέμποντας το ζήτημα στη διοίκηση του Βρετανικού Μουσείου.
Η αλλαγή αυτή καταγράφεται σε συνέντευξή του στους «Financial Times», όπου, ερωτηθείς για το μέλλον των Γλυπτών, απάντησε πως πρόκειται τελικά για ζήτημα που αφορά το Βρετανικό Μουσείο.
Από το «επιστρέψτε τα χωρίς όρους» στη νέα θέση
Η σημερινή τοποθέτηση του Μπέρναμ έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω των όσων είχε υποστηρίξει στο παρελθόν. Το 2023, όταν ήταν δήμαρχος της ευρύτερης περιοχής του Μάντσεστερ, είχε δηλώσει χωρίς περιστροφές ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα θα έπρεπε να επιστραφούν στην Ελλάδα «χωρίς όρους».
Μάλιστα, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είχε χρησιμοποιήσει ακόμη πιο σαφή διατύπωση, ζητώντας την επιστροφή τους και υποστηρίζοντας ότι ο πολιτισμός θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ώστε να βελτιωθεί η εικόνα της Βρετανίας διεθνώς.
Η στάση του δεν ήταν καινούργια. Ήδη από το 2002, μόλις έναν χρόνο μετά την εκλογή του ως βουλευτή της περιφέρειας Λι, είχε συνυπογράψει νομοθετική πρωτοβουλία στη Βουλή των Κοινοτήτων για την αλλαγή του θεσμικού πλαισίου που θα επέτρεπε τη μεταφορά των Γλυπτών.
Διαβάστε Επίσης
Το εμπόδιο του νόμου του 1963
Η συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία στόχευε στην τροποποίηση του Νόμου περί Βρετανικού Μουσείου του 1963. Το υφιστάμενο πλαίσιο αποτελεί ένα από τα βασικά νομικά εμπόδια για την οριστική επιστροφή των Γλυπτών στην Ελλάδα, καθώς περιορίζει τη δυνατότητα του Βρετανικού Μουσείου να αποχωριστεί οριστικά αντικείμενα της συλλογής του.
Την περίοδο που ο Μπέρναμ βρισκόταν εκτός πρωθυπουργικού γραφείου, η θέση του ήταν επομένως ξεκάθαρα πιο κοντά στην ελληνική επιχειρηματολογία.
Η άνοδος του στο «Νούμερο 10» είχε δημιουργήσει στην Αθήνα την προσδοκία ότι θα μπορούσε να αξιοποιήσει την πολιτική του θέση για να συμβάλει στην επίλυση της μακροχρόνιας διαμάχης.
Τι είπε τώρα ο Βρετανός πρωθυπουργός
Η νέα του τοποθέτηση στους Financial Times κινείται σε διαφορετική κατεύθυνση. «Σε τελική ανάλυση, είναι ζήτημα που αφορά το Βρετανικό Μουσείο, έτσι δεν είναι;», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, διευκρίνισε ότι, σε νομικό επίπεδο, εκεί βρίσκεται το βασικό ζήτημα, ενώ τάχθηκε υπέρ της αξιοποίησης της βρετανικής πολιτιστικής διπλωματίας.
Η συγκεκριμένη αναφορά θεωρείται σημαντική, καθώς μεταφέρει το κέντρο βάρους από την πολιτική εξουσία προς το ίδιο το Βρετανικό Μουσείο.
Τα Γλυπτά και η ιστορική τους διαδρομή
Τα Γλυπτά του Παρθενώνα δημιουργήθηκαν πριν από περίπου 2.500 χρόνια για να κοσμήσουν την Ακρόπολη της Αθήνας.
Στις αρχές του 19ου αιώνα μεταφέρθηκαν στη Βρετανία από τον Σκωτσέζο αριστοκράτη Λόρδο Έλγιν. Το Βρετανικό Μουσείο τα απέκτησε το 1816 και έκτοτε η επιστροφή τους στην Ελλάδα αποτελεί ένα από τα πλέον επίμονα ζητήματα της πολιτιστικής διπλωματίας μεταξύ Αθήνας και Λονδίνου.
Η αντιπαράθεση αναμένεται να βρεθεί ξανά στο επίκεντρο τις επόμενες ημέρες, με αφορμή τα εγκαίνια μεγάλης έκθεσης του Βρετανικού Μουσείου αφιερωμένης στην Ταπισερί της Μπαγιέ.
Μακρόν, Κάρολος και Μπέρναμ στο Βρετανικό Μουσείο
Στα εγκαίνια της έκθεσης, που πραγματοποιούνται στις αρχές Σεπτεμβρίου, αναμένεται να παραστούν ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο βασιλιάς Κάρολος και ο ίδιος ο Άντι Μπέρναμ.
Η διοργάνωση αναμένεται να προβληθεί ως παράδειγμα διεθνούς πολιτιστικής συνεργασίας και ανταλλαγής. Παράλληλα, όμως, μπορεί να επαναφέρει με ένταση το ερώτημα εάν ένα αντίστοιχο μοντέλο συνεργασίας θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο και για μια συμφωνία σχετικά με τα Γλυπτά του Παρθενώνα.
Το βασικό ερώτημα παραμένει πάντως ανοιχτό: πότε, αλλά και εάν, τα Γλυπτά θα επιστρέψουν τελικά στην Αθήνα.
Το Βρετανικό Μουσείο επιμένει στη «Parthenon Partnership»
Από την πλευρά του, το Βρετανικό Μουσείο επιδιώκει να διατηρήσει ανοιχτό τον διάλογο με την ελληνική κυβέρνηση. Σε ανακοίνωσή του αναφέρει ότι οι συζητήσεις για μια «Συνεργασία για τον Παρθενώνα» συνεχίζονται και χαρακτηρίζονται εποικοδομητικές.
Η πρόταση στηρίζεται σε μια μακροχρόνια συνεργασία, η οποία, σύμφωνα με το μουσείο, θα πρέπει να ισορροπεί ανάμεσα στη δυνατότητα παρουσίασης σημαντικών εκθεμάτων του σε κοινό σε ολόκληρο τον κόσμο και στη διατήρηση της ακεραιότητας της συλλογής του.
Το σχέδιο δανεισμού που βρίσκεται στο τραπέζι
Ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου Τζορτζ Όσμπορν, πρώην υπουργός Οικονομικών των Συντηρητικών, έχει ήδη εξετάσει με την ελληνική κυβέρνηση το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας δανεισμού.
Με βάση ένα τέτοιο σενάριο, τμήμα της ζωφόρου θα μπορούσε να μεταφερθεί στο Μουσείο της Ακρόπολης στην Αθήνα, ενώ σε αντάλλαγμα ελληνικοί αρχαιολογικοί θησαυροί.
