Την αποχώρησή του από το CHP, το κυριότερο κόμμα της αντιπολίτευσης στην Τουρκία, και την ίδρυση νέου κόμματος ανακοίνωσε ο Οζγκιούρ Οζέλ.
Το νέο κόμμα αναμένεται να πυροδοτήσει μια έξοδο ψηφοφόρων και βουλευτών από το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP), το οποίο ίδρυσε ο ιδρυτής της σύγχρονης Τουρκίας, Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, πριν από περισσότερο από έναν αιώνα.
Ο Οζέλ, ο οποίος δεν έχει ακόμη δώσει όνομα στο νέο του κόμμα, είχε καθαιρεθεί από τον τίτλο του προέδρου του CHP μετά από μια αμφιλεγόμενη δικαστική απόφαση τον Μάιο, η οποία ακύρωσε το συνέδριο του κόμματος του 2023.
Η βαθαίνουσα κρίση της αντιπολίτευσης, συμπεριλαμβανομένης της φυλάκισης εκατοντάδων εκλεγμένων δημοτικών αξιωματούχων και μελών της από τα τέλη του 2024, θεωρείται δοκιμασία για τη δημοκρατία της Τουρκίας και θα μπορούσε να ενισχύσει τις προοπτικές του Ερντογάν να παρατείνει τη διακυβέρνησή του, που μετρά ήδη πάνω από δύο δεκαετίες, στις εκλογές που θα διεξαχθούν έως τον Μάιο του 2028.
«Νέα αρχή»
Σε μια πύρινη ομιλία του στο κοινοβούλιο, ο Οζέλ δήλωσε ότι η παραίτηση της ομάδας του από το CHP δεν σημαίνει ότι υποκύπτουν σε πολιτικές πιέσεις, αλλά ότι ξεκινούν ένα νέο είδος αντιπολίτευσης απέναντι στον Ερντογάν.
«Σήμερα, βρισκόμαστε στα πρόθυρα ενός λυπηρού αποχαιρετισμού που έχει γίνει αναπόφευκτος και του οποίου η ώρα έχει έρθει. Ωστόσο, θα θέλαμε να μοιραστούμε με τον λαό ότι κουβαλάμε την ελπίδα μιας νέας αρχής», δήλωσε ο Οζέλ ενώπιον περισσότερων από 80 βουλευτών του CHP.
Διαβάστε Επίσης
Οι βουλευτές και άλλοι υποστηρικτές ζητωκραύγασαν και φώναξαν το σύνθημα «Ελεύθερη Τουρκία, ελεύθερο μέλλον», σε μια σαφή αναφορά στο όνομα του Οζέλ, καθώς Οζγκιούρ σημαίνει «ελεύθερος» στα τουρκικά.
Παρατυπίες πίσω από την καθαίρεση
Ο Οζγκιούρ Οζέλ. CHP Parliamentary Group/Handout via REUTERS
Η δικαστική απόφαση του Μαΐου επικαλέστηκε παρατυπίες στο συνέδριο του CHP και αποκατέστησε στη θέση του προέδρου τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, τον διχαστικό και λιγότερο δημοφιλή πρώην ηγέτη που είχε χάσει από τον Ερντογάν στις προεδρικές εκλογές του 2023.
Ο Οζέλ και οι επικριτές του υποστηρίζουν, σύμφωνα με το Reuters ότι η δικαστική απόφαση και η ευρύτερη νομική καταστολή κατά του CHP ισοδυναμούν με πολιτικά παρακινούμενο «πραξικόπημα». Η κυβέρνηση απορρίπτει αυτούς τους ισχυρισμούς και δηλώνει ότι η δικαιοσύνη είναι ανεξάρτητη.
Η καταστολή έχει κλονίσει τις χρηματοπιστωτικές αγορές και έχει τροφοδοτήσει ανησυχίες σχετικά με το κράτος δικαίου και την διολίσθηση προς τον αυταρχισμό στη χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ.
Ο Εκρέμ Ιμάμογλου, ο οποίος είναι ο κύριος πολιτικός αντίπαλος του Ερντογάν και δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης, βρίσκεται πλέον στη φυλακή για περισσότερο από έναν χρόνο.
Ο Οζέλ δήλωσε ότι δεν θα «αφήσει πίσω» τον Ιμάμογλου ούτε τον Δήμαρχο της Άγκυρας, Μανσούρ Γιαβάς, ο οποίος θεωρείται ένας ακόμη πιθανός αμφισβητίας του Ερντογάν.
Υπολογισμοί ενόψει εκλογών
Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Πηγή: REUTERS/Murad Sezer
Αναλυτές ανέφεραν ότι το νέο κόμμα θα μπορούσε να ωφελήσει τον Ερντογάν και το κυβερνών κόμμα του (AKP), διασπώντας το μέτωπο της αντιπολίτευσης και υπονομεύοντας την αλληλεγγύη του.
«Αυτή η εικόνα μπορεί να αλλάξει μόνο εάν το νέο κόμμα μπορέσει να δημιουργήσει μια πολύ ισχυρή κοινωνική ανταπόκριση και να μετατραπεί στον κύριο πόλο της αντιπολίτευσης», δήλωσε ο Μουράτ Γκεζιτζί, πρόεδρος της εταιρείας δημοσκοπήσεων Γκεζιτζί.
«Ωστόσο, βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, η πολιτική αριθμητική λειτουργεί υπέρ του Ερντογάν και του Κόμματος ΑΚΡ».
Βάσει του συντάγματος, ο Ερντογάν μπορεί να θέσει ξανά υποψηφιότητα για την προεδρία μόνο εάν οι εκλογές προκηρυχθούν νωρίτερα από τον Μάιο του 2028. Αυτό απαιτεί πλειοψηφία τριών πέμπτων του κοινοβουλίου, δηλαδή 360 από τους 600 βουλευτές, όμως το Κόμμα ΑΚΡ και οι σύμμαχοί του διαθέτουν αυτή τη στιγμή μόνο 328 έδρες.
Το κεντρώο CHP διαθέτει 135 βουλευτές, οι περισσότεροι από τους οποίους αναμένεται να μετακινηθούν στο νέο κόμμα του Οζέλ. Το αριστερό φιλοκουρδικό κόμμα DEM και οι σύμμαχοί του έχουν 63 έδρες, το τουρκικό εθνικιστικό Κόμμα IYI έχει 29, μικρότερα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν 26, ενώ υπάρχουν και 11 ανεξάρτητοι βουλευτές.
