Η μονιμότητα στο δημόσιο σχολείο, που για δεκαετίες αποτελούσε βασικό επαγγελματικό στόχο για χιλιάδες εκπαιδευτικούς στην Ιταλία, δεν μοιάζει πλέον τόσο ελκυστική.
Η εκρηκτική αύξηση του κόστους στέγασης, ιδιαίτερα στις μεγάλες πόλεις του Βορρά, οδηγεί ολοένα και περισσότερους εκπαιδευτικούς να επανεξετάζουν ακόμη και έναν μόνιμο διορισμό.
Όπως αναφέρει η Corriere della Sera, οι αποδοχές των εκπαιδευτικών στη δημόσια εκπαίδευση, που κινούνται περίπου στα 1.450-1.480 ευρώ τον μήνα, σε αρκετές περιπτώσεις δεν επαρκούν για να καλύψουν το κόστος ζωής σε περιοχές όπου καλούνται να υπηρετήσουν.
Για αρκετούς, η επιλογή που απομένει είναι να αρνηθούν τη μόνιμη θέση και να συνεχίσουν ως αναπληρωτές, παραμένοντας κοντά στον τόπο κατοικίας και την οικογένειά τους.
Όταν ο μισθός δεν φτάνει ούτε για τη στέγη
Το βασικό πρόβλημα είναι το κόστος της μετακίνησης από τον Νότο προς τον Βορρά. Η αποδοχή ενός διορισμού μπορεί να σημαίνει ότι ένας εκπαιδευτικός θα πρέπει να μετακομίσει εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, αναλαμβάνοντας από την αρχή τα έξοδα για σπίτι, μετακινήσεις και καθημερινή διαβίωση.
Σε αρκετές περιπτώσεις, μόνο το ενοίκιο μπορεί να απορροφήσει πάνω από το 50% του μηνιαίου μισθού.
Έτσι, η θέση στο δημόσιο σχολείο δεν συνεπάγεται απαραίτητα και οικονομική ασφάλεια. Αντίθετα, για έναν εκπαιδευτικό που πρέπει να εγκαταλείψει τον τόπο κατοικίας του, μπορεί να μετατραπεί σε μια επιλογή που δεν είναι οικονομικά βιώσιμη.
Από τη Φλωρεντία έως το Μιλάνο, οι τιμές προκαλούν ασφυξία
Τα δεδομένα από τις μεγάλες πόλεις του Βορρά και της κεντρικής Ιταλίας αποτυπώνουν το μέγεθος της στεγαστικής πίεσης. Στη Φλωρεντία, ένα μικρό διαμέρισμα κοστίζει κατά μέσο όρο περίπου 550 ευρώ τον μήνα.
Στο Μπέργκαμο, το ενοίκιο για ένα δυάρι μπορεί να φτάσει τα 700-800 ευρώ, ενώ ακόμη και ένα δωμάτιο σε κοινόχρηστο σπίτι αγγίζει περίπου τα 500 ευρώ.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη στο Μιλάνο. Μια θέση σε κοινόχρηστο διαμέρισμα μπορεί να κοστίζει 600-800 ευρώ τον μήνα, ενώ για ένα μικρό στούντιο απαιτούνται περίπου 780 έως 1.000 ευρώ, ανάλογα με την περιοχή.
Στο κέντρο του Μιλάνου, μάλιστα, τα ενοίκια ξεκινούν περίπου από 1.300 ευρώ και μπορούν να ξεπεράσουν ακόμη και τα 2.000 ευρώ.
Με δεδομένο ότι οι μηνιαίες αποδοχές ενός εκπαιδευτικού κυμαίνονται στα 1.450-1.480 ευρώ, η στέγαση μπορεί να απορροφήσει περισσότερο από το ένα τρίτο του εισοδήματος, χωρίς να έχουν υπολογιστεί λογαριασμοί, μετακινήσεις, καύσιμα και τα υπόλοιπα καθημερινά έξοδα.
Τα στοιχεία από τις περιφέρειες δείχνουν το πρόβλημα
Η δυσκολία δεν αποτελεί απλώς μια θεωρητική συζήτηση. Οι αριθμοί από τις διαδικασίες διορισμών καταγράφουν ήδη τις συνέπειες.
-Στην Τοσκάνη, περίπου 300 εκπαιδευτικοί αρνήθηκαν τον διορισμό τους.
-Στο Φριούλι-Βενέτσια Τζούλια, καταγράφηκαν 383 παραιτήσεις από θέσεις που είχαν ήδη προσφερθεί.
-Στη Λιγουρία, από τις 1.407 διαθέσιμες θέσεις καλύφθηκαν μόλις οι 562.
-Την ίδια ώρα, στη Λομβαρδία εξακολουθούν να υπάρχουν χιλιάδες κενές οργανικές θέσεις.
Τα στοιχεία δημιουργούν ένα ιδιαίτερο παράδοξο: ενώ τα σχολεία χρειάζονται εκπαιδευτικούς, υπάρχουν εκπαιδευτικοί που επιλέγουν να μην αποδεχθούν τις διαθέσιμες μόνιμες θέσεις επειδή αδυνατούν να αντεπεξέλθουν στο κόστος ζωής της περιοχής όπου θα πρέπει να εργαστούν.
Η προσωρινότητα γίνεται πιο «ασφαλής» επιλογή
Για πολλούς εκπαιδευτικούς που προέρχονται από τον ιταλικό Νότο, η παραμονή σε μια προσωρινή θέση κοντά στην οικογένεια μπορεί να είναι τελικά πιο συμφέρουσα από έναν μόνιμο διορισμό στον Βορρά.
Η οικογενειακή στήριξη, μια ιδιόκτητη κατοικία ή ένα χαμηλότερο ενοίκιο στον τόπο μόνιμης διαμονής μπορούν να λειτουργήσουν ως σημαντικό οικονομικό στήριγμα.
Αντίθετα, ένας εκπαιδευτικός που μετακομίζει σε μια ακριβή πόλη πρέπει να καλύψει μόνος του ένα πολύ μεγαλύτερο κόστος, χωρίς απαραίτητα ο μισθός του να αυξάνεται αντίστοιχα.
Έτσι δημιουργείται μια κατάσταση που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θα έμοιαζε παράδοξη: η μονιμότητα, αντί να αποτελεί το επιστέγασμα μιας μακράς επαγγελματικής διαδρομής, μπορεί πλέον να θεωρείται από ορισμένους οικονομικά δυσβάσταχτη.
Τα συνδικάτα ζητούν στήριξη για τους εκπαιδευτικούς
Μπροστά στην κατάσταση αυτή, τα εκπαιδευτικά συνδικάτα ζητούν από το κράτος να λάβει μέτρα για όσους αναγκάζονται να εργαστούν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους.
Ο πρόεδρος της Anief, Μαρτσέλο Πατσίφικο, ζητά τη θέσπιση ειδικού επιδόματος για τους εκπαιδευτικούς που υπηρετούν μακριά από τον τόπο διαμονής τους, καθώς και φορολογικές ελαφρύνσεις για τα ενοίκια και μέτρα που θα περιορίζουν το κόστος των μετακινήσεων.
Παράλληλα, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις ζητούν ένα ευρύτερο σύστημα κοινωνικών παροχών, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τη στέγαση, αλλά και τις μεταφορές και το αυξημένο κόστος διαβίωσης.
Το ερώτημα είναι αν ο διορισμός μπορεί να στηρίξει μια αξιοπρεπή ζωή
Η περίπτωση των Ιταλών εκπαιδευτικών αναδεικνύει ένα ζήτημα που ξεπερνά τα όρια της δημόσιας εκπαίδευσης.
Όταν το κόστος ζωής αυξάνεται πολύ περισσότερο από τους μισθούς, ακόμη και η εργασιακή ασφάλεια που προσφέρει μια μόνιμη θέση αρχίζει να χάνει την αξία της.
Και έτσι, το πρόβλημα δεν είναι πλέον μόνο πώς θα καλυφθούν τα κενά στα σχολεία της Ιταλίας. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν ένας εργαζόμενος μπορεί πραγματικά να ζήσει αξιοπρεπώς από τον μισθό του στην περιοχή όπου καλείται να υπηρετήσει.




















