Ισπανία: Πάνω από ένα εκατομμύριο μετανάστες έκαναν αίτηση για νομιμοποίηση 

Αν και η μαζική πρωτοβουλία νομιμοποίησης, που ανακοινώθηκε από τη σοσιαλιστική κυβέρνηση τον Ιανουάριο, αρχικά προοριζόταν να ωφελήσει περίπου 500.000 άτομα, είχε προσελκύσει περισσότερους από τους διπλάσιους αιτούντες μέχρι τη λήξη της περιόδου εγγραφής την Τρίτη (30/06).

Το πρόγραμμα προσφέρει άδεια διαμονής και εργασίας, αρχικά ισχύος ενός έτους, σε αιτούντες που μπορούν να αποδείξουν ότι δεν έχουν ποινικό μητρώο και ότι ζούσαν στην Ισπανία για τουλάχιστον πέντε μήνες –ή είχαν ζητήσει διεθνή προστασία– πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

Μιλώντας στη Μαδρίτη την Τρίτη (30/06), ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, δήλωσε ότι η τεράστια ανταπόκριση στο πρόγραμμα αποκάλυψε πόσο επιτακτική ήταν η ανάγκη γι’ αυτό. «Το γεγονός ότι περισσότεροι από 1 εκατομμύριο άνθρωποι υπέβαλαν αιτήσεις δείχνει ακριβώς πόσο απαραίτητη ήταν αυτή η αναγνώριση δικαιωμάτων και υποχρεώσεων», είπε.

Ο Σάντσεθ δήλωσε ότι η Ισπανία χρειάζεται τη μετανάστευση για να αναπτυχθεί οικονομικά, να αντιμετωπίσει τη δημογραφική της κρίση και να χρηματοδοτήσει το κοινωνικό της κράτος.

«Χωρίς τη μετανάστευση, το ΑΕΠ της Ισπανίας θα ήταν κατά 19% χαμηλότερο το 2050», ανέφερε, σύμφωνα με τον Guardian. «Και τι σημαίνει αυτό σε επιχειρηματικούς όρους; Σημαίνει, για παράδειγμα, ότι 90.000 μπαρ θα έπρεπε να κλείσουν, ότι 50.000 σχολικές αίθουσες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης θα έμεναν χωρίς μαθητές και ότι περίπου 220.000 αγροκτήματα θα εξαφανίζονταν».

Πρόσθεσε ότι χωρίς τη μετανάστευση, η Ισπανία θα ήταν «φτωχότερη, πιο άδεια, πιο αδύναμη και χωρίς τους πόρους για τη χρηματοδότηση του κοινωνικού της κράτους».

Πολιτικές αντιδράσεις και κριτική από τη Δεξιά

Αν και παρόμοια έκτακτα προγράμματα νομιμοποίησης είχαν εισαχθεί και από προηγούμενες σοσιαλιστικές και συντηρητικές κυβερνήσεις στην Ισπανία, το τελευταίο αυτό σχέδιο δέχθηκε έντονη κριτική από το δεξιό Λαϊκό Κόμμα (PP) και το ακροδεξιό κόμμα Vox.

Το PP υποστήριξε ότι η κίνηση αυτή θα επιβαρύνει υπερβολικά τις δημόσιες υπηρεσίες της Ισπανίας, ενώ το Vox ισχυρίστηκε ότι ο Σάντσεθ προσπαθεί να επιφέρει «τη δημογραφική, κοινωνική, εργασιακή και εκλογική μεταμόρφωση της Ισπανίας».

Οι περιφερειακές κυβερνήσεις του PP στη Βαλένθια και την Αραγονία έχουν καταθέσει προσφυγές κατά του προγράμματος νομιμοποίησης. Την Τρίτη (30/06), το δικαστήριο δήλωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να ζητήσει από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο να αποφανθεί εάν πτυχές του διατάγματος νομιμοποίησης της ισπανικής κυβέρνησης θα μπορούσαν να έρχονται σε αντίθεση με το δίκαιο της ΕΕ.

Ο Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό, ηγέτης του PP, διαφώνησε επίσης με την απόφαση της κυβέρνησης να εισαγάγει πριν από τέσσερα χρόνια έναν νόμο για τη δημοκρατική μνήμη, ο οποίος πρόσφερε την ισπανική υπηκοότητα στους απογόνους των Ισπανών που αναγκάστηκαν να εξοριστούν κατά τη διάρκεια του ισπανικού εμφυλίου πολέμου και της μετέπειτα δικτατορίας του Φράνκο. Περισσότεροι από 2,4 εκατομμύρια άνθρωποι υπέβαλαν αίτηση για υπηκοότητα βάσει αυτού του νόμου και περισσότεροι από 544.000 έχουν ήδη εγκριθεί.

Σε ραδιοφωνική του συνέντευξη τη Δευτέρα (29/06), ο Φεϊχό κατηγόρησε τον Σάντσεθ για «εκλογική μηχανική» με την ελπίδα να εξασφαλίσει περισσότερους σοσιαλιστές ψηφοφόρους. «Πίσω από αυτό [τον νόμο για τους απογόνους] κρύβεται ένα προφανές ενδιαφέρον για την απόκτηση νέων ψηφοφόρων», δήλωσε στο Es Radio. «Εφόσον οι τωρινοί ψηφοφόροι δεν αποδίδουν, ας δούμε αν θα αποδώσει η κατασκευή [νέων] ψηφοφόρων».

Η κυβέρνηση απέρριψε τις κατηγορίες του Φεϊχό, λέγοντας ότι αποπνέουν απόγνωση. «Τις βρίσκω απίστευτα ανεύθυνες», δήλωσε η Έλμα Σάιθ, υπουργός Ένταξης, Κοινωνικής Ασφάλισης και Μετανάστευσης της Ισπανίας. «Αποδεικνύουν την απόγνωση και τη ματαίωση κάποιου που δεν έχει πολιτικό σχέδιο για τη χώρα μας και που φαίνεται ήδη να διαισθάνεται μια εκλογική ήττα».

Υπεράσπιση της μετανάστευσης από τον Σάντσεθ

Ο Σάντσεθ υπήρξε σταθερός και διαρκής υποστηρικτής της ανάγκης για μετανάστευση, σε μια εποχή που άλλοι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν υιοθετήσει τη ρητορική της ακροδεξιάς σε μια προσπάθεια να πείσουν τους ψηφοφόρους ότι λαμβάνουν επίσης σοβαρά υπόψη τη μετανάστευση.

Απευθυνόμενος στο κοινοβούλιο τον Οκτώβριο του 2024, ο Σάντσεθ είχε δηλώσει ότι η χώρα βρίσκεται σε ένα δημογραφικό σταυροδρόμι και χρειάζεται τη μετανάστευση για να αναπτύξει την οικονομία της και να διατηρήσει το κοινωνικό της κράτος.

«Σε όλη την ιστορία, η μετανάστευση υπήρξε ένας από τους μεγάλους κινητήριους μοχλούς της ανάπτυξης των εθνών, ενώ το μίσος και η ξενοφοβία υπήρξαν –και συνεχίζουν να είναι– ο μεγαλύτερος καταστροφέας των εθνών», είχε αναφέρει. «Το κλειδί βρίσκεται στη σωστή διαχείρισή της».

Την Τρίτη (30/06), ο Σάντσεθ παρουσίασε ένα σχέδιο «ένταξης και ιθαγένειας» ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ για να βοηθήσει στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και να διασφαλίσει ότι οι μετανάστες ενσωματώνονται ομαλά. «Η ισπανική κοινωνία πρέπει να εγγυηθεί την ίση μεταχείριση, να καταπολεμήσει τις διακρίσεις και να προσφέρει ευκαιρίες», δήλωσε. «Και όσοι φτάνουν πρέπει να σέβονται τους νόμους μας, να μαθαίνουν τις επίσημες γλώσσες μας και να μοιράζονται τις δημοκρατικές αξίες που μας καθορίζουν».