Το Ιράν ενεργοποίησε άρθρο του Συντάγματός του που προβλέπει τη συγκρότηση ενός προσωρινού τριμελούς συμβουλίου που αναλαμβάνει όλες τις εξουσίες της ηγεσίας μέχρι να επιλεγεί μόνιμος ηγέτης.

Ο Αλιρεζά Αράφι, κληρικός και μέλος του Συμβουλίου των Φρουρών διορίστηκε την Κυριακή ως νομικό μέλος του Συμβουλίου Ηγεσίας του Ιράν μαζί με τον Πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν και τον Επικεφαλής της Δικαιοσύνης Γκολαμχοσεΐν Μοχσενί Ετζεΐ.

Ποιος είναι ο Αλιρεζά Αραφί

Ο 67χρονος Αράφι θεωρείται βαρύνον πρόσωπο στο θρησκευτικό κατεστημένο του Ιράν. Πριν από αυτόν τον έκτακτο διορισμό, κατείχε ταυτόχρονα τρεις από τις πιο επιδραστικές θέσεις στη χώρα: είναι διευθυντής του πανεθνικού συστήματος Ισλαμικών Ιεροδιδασκαλείων του Ιράν, μέλος του ισχυρού Συμβουλίου των Φρουρών με αρμοδιότητα ελέγχου και επικύρωσης, και ταυτόχρονα μέλος της Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων.

Παρότι είναι βαθιά ενταγμένος στην παραδοσιακή κληρική δομή της Κομ, ο Αράφι αντιπροσωπεύει μια ελαφρώς διαφορετική κατηγορία στελέχους του καθεστώτος σύμφωνα με το ινδικό wionews. Θεωρείται ιδιαίτερα μορφωμένος, πολύγλωσσος -με άριστη γνώση αραβικών και αγγλικών- και αξιοσημείωτα εξοικειωμένος με την τεχνολογία. Μιλά συχνά για την ανάγκη το καθεστώς να αξιοποιήσει την τεχνητή νοημοσύνη, ώστε να διαδώσει το ιδεολογικό του μήνυμα σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ένας σκληροπυρηνικός κληρικός

Ο Αραφί έχει μιλήσει επανειλημμένα για την ανάγκη το ιρανικό καθεστώς να αξιοποιήσει την τεχνητή νοημοσύνη και τα σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, προκειμένου να διαδώσει την ιδεολογία της Ισλαμικής Δημοκρατίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Η προσέγγισή του συνδυάζει τη θεολογική αυστηρότητα με μια πιο «τεχνοκρατική» αντίληψη για την επιρροή και την προβολή ισχύος, στοιχείο που τον διαφοροποιεί από παλαιότερους σκληροπυρηνικούς κληρικούς. Η ανάδειξη του Αραφί σε κεντρικό ρόλο ερμηνεύεται ως μήνυμα ιδεολογικής συνέχειας σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας.

Τι σημαίνει ο θάνατος του Χαμενεΐ για το Ιράν και τη Μέση Ανατολή

Ο θάνατος του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ δημιουργεί ένα μεγάλο πολιτικό κενό στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή με απρόβλεπτες συνέπειες.

Αναλυτές το περιγράφουν στο CNN ως «σεισμικό πολιτικό γεγονός» που θα μπορούσε να απειλήσει την εξουσία των σκληροπυρηνικών και να ανατρέψει το καθεστώς που «μετέτρεψε το Ιράν σε μια αδίστακτη θεοκρατική δικτατορία».

Η απώλεια του ανθρώπου που διαδέχθηκε τον Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί και καθόρισε για δεκαετίες την πορεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας δημιουργεί ένα κενό εξουσίας με απρόβλεπτες συνέπειες για το εσωτερικό της χώρας αλλά και για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια νέα, αχαρτογράφητη φάση. Η πιθανότητα μιας περιφερειακής ανάφλεξης παραμένει υψηλή, ενώ η εσωτερική δυναμική του Ιράν θα καθορίσει αν η χώρα θα οδηγηθεί σε μεταρρύθμιση, σε νέα δικτατορία ή σε χάος.

Το Ιράν σε κρίσιμο σταυροδρόμι

Η πολιτική αδυναμία του καθεστώτος, η αδιαφάνεια στη διαδικασία διαδοχής και η κοινωνική οργή δημιουργούν ένα «παράθυρο ευκαιρίας» για αλλαγή, όπως αναφέρει ο αναλυτής Άλεξ Βατάνκα στο CNN. Η φράση «το επίπεδο μίσους που τρέφει ο λαός του Ιράν για το καθεστώς» αποτυπώνει το βάθος της κρίσης. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι η κατάρρευση της κεντρικής εξουσίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε χάος, εμφύλιο πόλεμο και περιφερειακή αποσταθεροποίηση. Το χειρότερο σενάριο περιγράφεται ως «αποσύνθεση του κεντρικού ελέγχου… και ένοπλες παρατάξεις που θα δημιουργήσουν αντίπαλα φέουδα».

Οι κίνδυνοι για τη διεθνή ασφάλεια

O Τραμπ έχει δεσμεύσει τις ΗΠΑ σε μια σύγκρουση χωρίς σαφή τελικό στόχο. Ο γερουσιαστής Τζακ Ριντ προειδοποιεί για «συνέπειες που θα διαρκέσουν περισσότερο από αυτήν την προεδρία», ενώ οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι το καθεστώς μπορεί απλώς να αντικατασταθεί από «εξίσου σκληροπυρηνικά απομεινάρια» του IRGC. Το Ιράν «έχει προετοιμαστεί για έναν μακροχρόνιο πόλεμο», ενώ η επιχείρηση Τραμπ μπορεί να οδηγήσει σε «υποστήριξη προς πληρεξούσιους» και ενίσχυση της κρατικά χρηματοδοτούμενης τρομοκρατίας.

Τα ονόματα που θεωρούνται υποψήφιοι διάδοχοι στην ηγεσία του Ιράν

Το ερώτημα που πλανάται στο Ιράν είναι ποιος θα αντικαταστήσει τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Σύμφωνα με το CNN ένα εκλεγμένο σώμα 88 υψηλόβαθμων κληρικών, γνωστό ως Συνέλευση των Ειδικών, θα επιλέξει τον επόμενο ηγέτη και σύμφωνα με τους αναλυτές πέντε είναι οι υποψήφιοι για τη θέση.

• Μοχιτάμπα Χαμενεΐ: Ο δεύτερος γιος του Χαμενεΐ, γνωστός για τη σημαντική επιρροή του και τις ισχυρές συνδέσεις με τη Στρατοφυλακή της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) καθώς και με την παραστρατιωτική εθελοντική δύναμη Basij.
• Αλιρέζα Αραφί: Υπηρετεί ως αναπληρωτής πρόεδρος της Συνέλευσης των Ειδικών και έχει υπάρξει μέλος του ισχυρού Συμβουλίου Φρουρών (Guardian Council), που ελέγχει τους υποψηφίους και τους νόμους που ψηφίζει το κοινοβούλιο.
• Μοχάμεντ Μιρμπαγκέρι: Σκληροπυρηνικός κληρικός και μέλος της Συνέλευσης των Ειδικών, εκπροσωπεί την πιο συντηρητική πτέρυγα του ιερατικού κατεστημένου.
• Χασάν Χομεϊνί: Εγγονός του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, προσδίδοντας θρησκευτική και επαναστατική νομιμοποίηση.
• Χασέμ Μπουσερί: Υψηλόβαθμος κληρικός με στενές σχέσεις με τους θεσμούς που διαχειρίζονται τη διαδοχή, ιδιαίτερα τη Συνέλευση των Ειδικών, όπου υπηρετεί ως πρώτος αναπληρωτής πρόεδρος.