Παρά το γεγονός ότι ο τρίτος γύρος των διαπραγματεύσεων στη Γενεύη ολοκληρώθηκε χωρίς την υπογραφή τελικής συμφωνίας, οι μεσολαβητές και οι εμπλεκόμενες πλευρές κάνουν λόγο για «θετικές ενδείξεις» και πρόοδο σε ορισμένα ζητήματα, μεταθέτοντας τις οριστικές αποφάσεις για τον επόμενο γύρο συνομιλιών την ερχόμενη εβδομάδα.

Την ώρα που ήταν σε εξέλιξη η διαπραγμάτευση στη Γενεύη την Πέμπτη (27/02) ο ανώτατος Αμερικανός στρατιωτικός διοικητής στη Μέση Ανατολή ενημέρωνε τον πρόεδρο Τραμπ σχετικά με τις επιλογές για στρατιωτική δράση κατά του Ιράν, σύμφωνα το Axios, που επικαλείται Αμερικανό αξιωματούχο και πηγή με γνώση της συνάντησης. Παρών στην ενημέρωση ήταν και ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, στρατηγός Νταν Κέιν.

Αυτή ήταν η πρώτη φορά που ο διοικητής της Κεντρικής Διοίκησης των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM), ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, ενημέρωσε τον Τραμπ από την αρχή της κρίσης με το Ιράν τον περασμένο Δεκέμβριο. Ο Τραμπ έχει διατάξει μαζική στρατιωτική ενίσχυση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και εξετάζει το ενδεχόμενο να δώσει το πράσινο φως για στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ιράν.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς υπερασπίστηκε την πιθανότητα οι ΗΠΑ να εξαπολύσουν στρατιωτικά χτυπήματα κατά του Ιράν, λέγοντας ότι δεν υπάρχει «καμία πιθανότητα» κάτι τέτοιο να οδηγήσει σε έναν παρατεταμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Σε συνέντευξή του στην Washington Post, ο Βανς είπε ότι τα χτυπήματα θα λειτουργούσαν αποτρεπτικά ώστε να αποτραπεί η ανάπτυξη πυρηνικού όπλου από το Ιράν, εκτός κι αν το ζήτημα λυθεί διπλωματικά. «Η ιδέα ότι θα εμπλακούμε σε έναν πόλεμο στη Μέση Ανατολή για χρόνια χωρίς τέλος — δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να συμβεί αυτό», ανέφερε.

Οι διαπραγματεύσεις στη Γενεύη, που θεωρήθηκαν από πολλούς στην αμερικανική κυβέρνηση ως η τελευταία ευκαιρία για διπλωματία πριν ο Τραμπ αποφασίσει αν θα ξεκινήσει πόλεμο, ολοκληρώθηκαν χωρίς συμφωνία αν και χαρακτηρίστηκαν «θετικές». Σύμφωνα με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί οι διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά οδήγησαν σε συνεννοήσεις για ορισμένα θέματα και άφησαν κενά σε άλλα, με έναν άλλο γύρο να έχει προγραμματιστεί για την επόμενη εβδομάδα.

Τόσο ο Αραγτσί όσο και ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν Μπαντρ Αλμπουσαΐντ δήλωσαν ότι τα επόμενα βήματα θα είναι διαβουλεύσεις στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, ακολουθούμενες από τεχνικές συζητήσεις μεταξύ πυρηνικών εμπειρογνωμόνων στη Βιέννη την επόμενη εβδομάδα. Ο Αραγτσί δήλωσε επίσης ότι θα υπάρξει «τέταρτος γύρος διαπραγματεύσεων την επόμενη εβδομάδα».

Απομάκρυνση προσωπικού από την αμερικανική πρεσβεία στο Ισραήλ

Οι ΗΠΑ θα επιτρέψουν στο μη απαραίτητο προσωπικό και τις οικογένειές του να φύγουν από το Ισραήλ για λόγους ασφαλείας, ανακοίνωσε σήμερα (27/02) η αμερικανική πρεσβεία στην Ιερουσαλήμ εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για τον κίνδυνο στρατιωτικής σύγκρουσης με το Ιράν. Η πρεσβεία δεν έδωσε διευκρινίσεις για τους λόγους ασφαλείας που επικαλέστηκε και οι οποίοι οδήγησαν «στην εξουσιοδοτημένη αναχώρηση», βάσει της οποίας το προσωπικό που αφορά μπορεί να αποφασίσει αν θα παραμείνει ή όχι στο Ισραήλ.

Πριν μερικές ημέρες οι ΗΠΑ ζήτησαν την απομάκρυνση «για προληπτικούς λόγους» του μη αναγκαίου προσωπικού από την πρεσβεία τους στη Βηρυτό. Η εντολή αυτή είχε πιο επιτακτικό χαρακτήρα. Οι ΗΠΑ έχουν προχωρήσει στην ανάπτυξη σημαντικών στρατιωτικών μέσων στη Μέση Ανατολή ενώ παράλληλα συνεχίζουν τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Το Ιράν έχει απειλήσει να πλήξει αμερικανικές βάσεις στην περιοχή, αν δεχθεί επίθεση, ενώ και το Ισραήλ ενδέχεται να εμπλακεί σε τυχόν στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον. Κάποιες χώρες έχουν ήδη αρχίσει να απομακρύνουν τις οικογένειες του διπλωματικού τους προσωπικού, όπως και το μη αναγκαίο προσωπικό, από περιοχές της Μέσης Ανατολής ή να συνιστούν στους πολίτες τους να αποφεύγουν τα ταξίδια στο Ιράν.

Η Κίνα κάλεσε τους πολίτες της να εγκαταλείψουν το Ιράν

Η Κίνα συμβούλευσε τους κινέζους πολίτες να αποφεύγουν τα ταξίδια στο Ιράν ενώ κάλεσε όσους πολίτες της βρίσκονται στη χώρα αυτή να την εγκαταλείψουν το συντομότερο δυνατόν, επικαλούμενη την κατάσταση της ασφάλειας, μετέδωσε σήμερα (27/02) το κινεζικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Νέα Κίνα (Xinhua) καθώς αυξάνονται οι εντάσεις ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη.

Δεν επιβεβαιώνεται ο ισχυρισμός Τραμπ για τους ιρανικούς πυραύλους

Η δήλωση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι το Ιράν θα διαθέτει σύντομα πυραύλους που μπορούν να χτυπήσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν υποστηρίζεται από τις εκθέσεις των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών και φαίνεται να είναι υπερβολική, σύμφωνα με τρεις πηγές που είναι εξοικειωμένες με τις εκθέσεις, γεγονός που θέτει υπό αμφισβήτηση μέρος των επιχειρημάτων του για μια πιθανή επίθεση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Στην ομιλία του για την κατάσταση της Ένωσης ενώπιον του Κογκρέσου την Τρίτη (24/02), ο Τραμπ άρχισε να παρουσιάζει στο αμερικανικό κοινό τους λόγους για τους οποίους οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να εξαπολύσουν επιθέσεις κατά του Ιράν, λέγοντας ότι η Τεχεράνη «εργάζεται πάνω σε πυραύλους που σύντομα θα φτάσουν» στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ωστόσο, σύμφωνα με δύο πηγές, δεν έχει υπάρξει καμία αλλαγή στην μη απόρρητη εκτίμηση της Αμερικανικής Υπηρεσίας Αμυντικών Πληροφοριών (DIA) του 2025, σύμφωνα με την οποία το Ιράν θα χρειαστεί μέχρι το 2035 για να αναπτύξει έναν «στρατιωτικά βιώσιμο διηπειρωτικό βαλλιστικό πύραυλο» (ICBM) από τα υπάρχοντα διαστημικά οχήματα εκτόξευσης δορυφόρων (SLV).

«Ο πρόεδρος Τραμπ έχει απόλυτο δίκιο να επισημαίνει τη σοβαρή ανησυχία που προκαλεί το Ιράν, μια χώρα που φωνάζει «θάνατος στην Αμερική» και διαθέτει διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι. Μία πηγή ανέφερε ότι ακόμη και αν η Κίνα ή η Βόρεια Κορέα – οι οποίες συνεργάζονται στενά με το Ιράν – παρείχαν τεχνολογική βοήθεια, το Ιράν θα χρειαζόταν πιθανώς έως και οκτώ χρόνια για να παράγει «κάτι που να είναι πραγματικά σε επίπεδο ICBM και λειτουργικό».

Οι πηγές, οι οποίες μίλησαν στο Reuters υπό τον όρο της ανωνυμίας προκειμένου να συζητήσουν ευαίσθητες πληροφορίες, δήλωσαν ότι δεν γνώριζαν καμία εκτίμηση των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών ότι το Ιράν αναπτύσσει πύραυλο που θα μπορούσε σύντομα να φτάσει στο αμερικανικό έδαφος, αλλά δεν απέκλεισαν το ενδεχόμενο να υπάρχει μια νέα έκθεση των μυστικών υπηρεσιών της οποίας δεν είχαν γνώση. Η εφημερίδα New York Times ανέφερε πρώτη ότι οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες πιστεύουν ότι το Ιράν απέχει πιθανώς χρόνια από το να διαθέτει πυραύλους που μπορούν να χτυπήσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το Ιράν βρίσκεται «στο δρόμο» προς όπλα που μπορούν να φτάσουν στις ΗΠΑ, λέει ο Ρούμπιο

Η δήλωση του Τραμπ σχετικά με την πυραυλική ικανότητα του Ιράν ήρθε την ώρα που εκπρόσωποι των ΗΠΑ και του Ιράν διαπραγματεύονται για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, χωρίς να υπάρχουν ενδείξεις για κάποια σημαντική εξέλιξη που θα μπορούσε να αποτρέψει πιθανές επιθέσεις των ΗΠΑ εν μέσω μαζικής στρατιωτικής ενίσχυσης στην περιοχή.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν έχει κάνει πολλά για να εξηγήσει δημοσίως γιατί μπορεί να οδηγεί τις ΗΠΑ στην πιο επιθετική δράση τους εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας από την επανάσταση του 1979. Στην ομιλία του την Τρίτη, ο Τραμπ επεσήμανε την υποστήριξη της Τεχεράνης σε μαχητικές ομάδες, τη δολοφονία διαδηλωτών και τα πυραυλικά και πυρηνικά προγράμματα της χώρας ως απειλές για την περιοχή και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Χωρίς να προσκομίσει αποδείξεις, ο Τραμπ δήλωσε ότι η Τεχεράνη άρχισε να ξαναχτίζει το πυρηνικό πρόγραμμα που, όπως ισχυρίστηκε, είχε «καταστραφεί» από τις αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ τον περασμένο Ιούνιο σε τρεις σημαντικές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, αναφέρθηκε την Τετάρτη (25/02) στο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν με λιγότερο κατηγορηματικούς όρους από τον Τραμπ, λέγοντας ότι η Τεχεράνη «βρίσκεται σε πορεία να μπορέσει μια μέρα να αναπτύξει όπλα που θα μπορούν να φτάσουν στην ηπειρωτική χώρα των ΗΠΑ».

Το Ιράν αρνείται ότι επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο, λέγοντας ότι ο εμπλουτισμός ουρανίου – μια διαδικασία που παράγει καύσιμο για σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και πυρηνικές κεφαλές, ανάλογα με τη διάρκειά της – προορίζεται αποκλειστικά για πολιτικές χρήσεις.

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο India Today TV ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί αρνήθηκε ότι το Ιράν επεκτείνει τις πυραυλικές του δυνατότητες. «Δεν αναπτύσσουμε πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς. Έχουμε περιορίσει σκόπιμα το βεληνεκές τους σε λιγότερο από 2000 χιλιόμετρα», δήλωσε. «Δεν θέλουμε να αποτελέσουν παγκόσμια απειλή. Τους έχουμε μόνο για να υπερασπιστούμε τον εαυτό μας. Οι πύραυλοί μας δημιουργούν αποτρεπτικό αποτέλεσμα».

Το πρόγραμμα όπλων τερματίστηκε το 2003

Η αμερικανική κοινότητα πληροφοριών και ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΕΑ), ο πυρηνικός οργανισμός εποπτείας του ΟΗΕ, έχουν δηλώσει ότι το Ιράν τερμάτισε το πρόγραμμα ανάπτυξης πυρηνικών όπλων το 2003. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ΔΟΕΑ, τα τελευταία χρόνια η Τεχεράνη συνέχισε τον εμπλουτισμό ουρανίου, συμπεριλαμβανομένου και του ουρανίου που πλησιάζει το επίπεδο που απαιτείται για την κατασκευή όπλων.

Ο Τραμπ απείλησε να επιτεθεί στο Ιράν εάν εκτελέσει άτομα που συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια των πανεθνικών αντικυβερνητικών διαδηλώσεων τον Ιανουάριο ή εάν δεν καταλήξει σε συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ. Το Ιράν διαθέτει τη μεγαλύτερη δύναμη βαλλιστικών πυραύλων στη Μέση Ανατολή, με πυραύλους ικανούς να χτυπήσουν το Ισραήλ, τις αμερικανικές βάσεις στην περιοχή και τμήματα της Ευρώπης.

Έχει επίσης αναπτύξει τα λεγόμενα διαστημικά οχήματα εκτόξευσης που έχουν θέσει δορυφόρους σε τροχιά και που, σύμφωνα με τους ειδικούς, θα μπορούσαν να τροποποιηθούν σε διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους (ICBM) ικανά να μεταφέρουν πυρηνικές κεφαλές. Ενώ οι SLV εκτοξεύουν δορυφόρους, οι ICBM απελευθερώνουν οχήματα επανεισόδου που προστατεύουν τις κεφαλές από τις υψηλές θερμοκρασίες και τις δυνάμεις που παράγονται κατά την πτώση τους στην ατμόσφαιρα της Γης.

Ωστόσο, ο Ντέιβιντ Ολμπράιτ, πρώην επιθεωρητής πυρηνικών των Ηνωμένων Εθνών, δήλωσε ότι το Ιράν απέχει πολύ από το να είναι σε θέση να τοποθετήσει πάνω σε έναν πύραυλο ένα όχημα επανεισόδου που μεταφέρει πυρηνική κεφαλή και που θα μπορούσε να αντέξει την ακραία θερμότητα και τις δυνάμεις της πτώσης στην ατμόσφαιρα της Γης.

«Το Ιράν μπορεί να εκτοξεύσει έναν πύραυλο πολύ μεγάλου βεληνεκούς χάρη στο διαστημικό του πρόγραμμα», δήλωσε ο Ολμπράιτ, πρόεδρος του think tank Institute for Science and International Security. «Ωστόσο, χρειάζεται πολλή δουλειά για να αναπτύξει ένα κατάλληλο όχημα επανεισόδου (RV)». Ο Ολμπράιτ και άλλοι εμπειρογνώμονες σημείωσαν ότι οι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές πέρυσι και το 2024 προκάλεσαν σοβαρές ζημιές σε βασικές εγκαταστάσεις όπου η Τεχεράνη παράγει βαλλιστικούς πυραύλους υγρού και στερεού καυσίμου.