Δεκατρείς ημέρες μετά την έναρξη του κινήματος διαμαρτυρίας που διογκώνεται στο Ιράν, χιλιάδες πολίτες βγήκαν στους δρόμους χτυπώντας κατσαρόλες και τηγάνια, φωνάζοντας συνθήματα εχθρικά προς την ηγεσία της χώρας – όπως «θάνατος στον Χαμενεΐ», τον ανώτατο ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Στη συνοικία Σανταταμπάντ, στο βορειοδυτικό τμήμα της Τεχεράνης, οδηγοί κόρναραν για να εκφράσουν την υποστήριξή τους στους διαδηλωτές, σύμφωνα με βίντεο του οποίου τη γνησιότητα επαλήθευσε το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP).

Άλλα βίντεο που δημοσιεύτηκαν σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης έδειχναν ανάλογες διαμαρτυρίες σε άλλα σημεία της ιρανικής πρωτεύουσας. Διαδηλώσεις οργανώθηκαν επίσης στις πόλεις Μασάντ (ανατολικά), Ταμπρίζ (βόρεια) και Κομ (κεντρικά).

Η αυτοεξόριστη ιρανή δικηγόρος Σιρίν Εμπαντί, βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης το 2003, εξέφρασε φόβους ότι το καθεστώς ενδέχεται να προσπαθήσει να πνίξει στο αίμα τις διαδηλώσεις, υποστηρίζοντας πως η διακοπή πρόσβασης στο διαδίκτυο αντιπροσωπεύει «στρατηγική επιλογή» και δεν οφείλεται σε «τεχνικό πρόβλημα». Δήλωσε πως, σύμφωνα με την πληροφόρηση που είχε, εκατοντάδες τραυματίες διακομίστηκαν σε νοσοκομεία την Πέμπτη.

Τουλάχιστον 51 διαδηλωτές, συμπεριλαμβανομένων εννέα παιδιών, έχουν σκοτωθεί και εκατοντάδες άλλοι έχουν τραυματιστεί στο Ιράν από την έναρξη των κινητοποιήσεων στις 28 Δεκεμβρίου, ανέφερε χθες Παρασκευή η ΜΚΟ Iran Human Rights που εδρεύει στη Νορβηγία.

Σε ρεπορτάζ της ιρανικής τηλεόρασης για την έκταση των καταστροφών που έχουν προκληθεί στη διάρκεια των κινητοποιήσεων, ο δήμαρχος της Τεχεράνης ανέφερε πως έχουν πυρποληθεί τουλάχιστον 42 λεωφορεία, ασθενοφόρα και 10 κυβερνητικά κτίρια.

Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, διεμήνυσε χθες Παρασκευή ότι η Ισλαμική Δημοκρατία «δεν θα υποχωρήσει» μπροστά στο κύμα διαμαρτυριών. Απευθυνόμενος σε υποστηρικτές του, οι οποίοι φώναζαν συνθήματα όπως «θάνατος στην Αμερική», ο Χαμενεΐ υιοθέτησε επιθετικούς τόνους: «Η Ισλαμική Δημοκρατία δεν θα υποχωρήσει μπροστά στους σαμποτέρ», καταγγέλλοντας τον βανδαλισμό κτιρίου στην Τεχεράνη την Πέμπτη.

Οι Φρουροί της Επανάστασης, η ελίτ των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, χαρακτήρισαν «απαράδεκτη» την κατάσταση, υποσχόμενοι να υπερασπιστούν την ισλαμική επανάσταση. Από την πλευρά της, η δικαστική εξουσία προειδοποίησε πως οι ταραξίες θα βρεθούν αντιμέτωποι με τις μέγιστες προβλεπόμενες ποινές.

Ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί κατηγόρησε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για ανάμειξη στις διαδηλώσεις, αποκλείοντας τα σενάρια περί ξένης στρατιωτικής επέμβασης.

«Έχω την εντύπωση ότι ο λαός είναι έτοιμος να πάρει τον έλεγχο ορισμένων πόλεων, κάτι που κανείς δεν θα μπορούσε να πιστέψει πως ήταν δυνατό πριν από λίγες εβδομάδες», σχολίασε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, συμπληρώνοντας πως το Ιράν αντιμετωπίζει «μεγάλα προβλήματα».

Ο γιος του πρώην σάχη του Ιράν και ηγετική προσωπικότητα της εξόριστης αντιπολίτευσης, ο Ρεζά Παχλαβί, κάλεσε τον Ντόναλντ Τραμπ να παρέμβει στο Ιράν χωρίς καθυστέρηση.

Τρεις ευρωπαίοι ηγέτες – ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ και ο γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς – καταδίκασαν την Παρασκευή τις «δολοφονίες διαδηλωτών» και τη βίαιη καταστολή των κινητοποιήσεων στο Ιράν, καλώντας τις ιρανικές αρχές να επιδείξουν «αυτοσυγκράτηση».

Ιράν: Ξεσηκωμός κατά των Μουλάδων – Υπό πίεση το καθεστώς Χαμενεΐ

Από την Πέμπτη έχει επιβληθεί μπλακ άουτ στις τηλεπικοινωνίες, τηλεφωνικές γραμμές και πρόσβαση στο Διαδίκτυο έχουν μπλοκαριστεί, καθώς είναι σε εξέλιξη επιχείρηση καταστολής της κινητοποίησης που ξεκίνησε πριν από 14 ημέρες στην Τεχεράνη.

Πάνω από 40 νεκροί και 2.200 συλληφθέντες είναι ο απολογισμός, σύμφωνα με εκτιμήσεις ΜΚΟ, που βασίζονται σε μαρτυρίες Ιρανών που έχουν βγει στους δρόμους σε δεκάδες πόλεις, φωνάζοντας «Θάνατος στον δικτάτορα». Δεκάδες πτήσεις από και προς το Ιράν ακυρώθηκαν, καθώς, για πρώτη φορά αφότου άναψε η «φωτιά», ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, εμφανίστηκε στην τηλεόραση χθες, καταγγέλλοντας τους «μισθοφόρους στην υπηρεσία ξένων χωρών» που επιχειρούν να βυθίσουν τη χώρα στο χάος.

Χαμενεΐ: «Αυτός ο τύπος…»

Υποστηρίζοντας πως υποκινούνται από τις ΗΠΑ (και το Ισραήλ, όπως προσθέτουν ιρανικά κρατικά ΜΜΕ), έστειλε μήνυμα στον Τραμπ να ασχολείται με τα προβλήματα στη δική του χώρα, προβλέποντας την πτώση του. «Αυτός ο τύπος που με τόση αλαζονεία κρίνει όλο τον κόσμο πρέπει να γνωρίζει πως κατά κανόνα τα δεσποτικά καθεστώτα, όπως των Φαραώ, ανατράπηκαν όταν η αλαζονεία έφτασε στο ζενίθ», προειδοποίησε ο «δημοκράτης» Χαμενεΐ στο διάγγελμά του. «Τα χέρια του Τραμπ είναι λερωμένα με το αίμα περισσότερων από 1.000 Ιρανών», πρόσθεσε, σε μια αναφορά στον πόλεμο των 12 ημερών που ξέσπασε τον Ιούνιο με το Ισραήλ κι έληξε με την αμερικανική επίθεση στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Ηταν η απάντηση στις νέες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ πως οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν σε νέα στρατιωτική επιχείρηση (ενδεχομένως και αλά Βενεζουέλα) στο Ιράν, αν συνεχιστεί το αιματοκύλισμα. Καθώς τα ιρανικά κρατικά ΜΜΕ μετέδιδαν φιλτραρισμένα βίντεο και φωτογραφίες από την «καταστροφή που προκαλούν οι βάνδαλοι» με πυρπολημένα κρατικά κτίρια και τράπεζες, ο Τραμπ αναδημοσίευσε στο Truth Social ανεπιβεβαίωτο ρεπορτάζ ιστοσελίδας του Αζερμπαϊτζάν, σύμφωνα με το οποίο πέρασε στον έλεγχο των διαδηλωτών η Μασάντ, η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη και γενέτειρα του Χαμενεΐ.

Τραμπ: «Ψάχνει νέο σπίτι»

Σε συνέντευξή του o πρόεδρος των ΗΠΑ πρόσθεσε πως ο Χαμενεΐ «ψάχνει ήδη νέο σπίτι εκτός Ιράν». Δεν προτίθεται, πάντως, όπως είπε, να συνομιλήσει με τον Ρεζά Παχλαβί, γιο του σάχη που ανατράπηκε στην Επανάσταση των Μουλάδων το 1979. Λίγο νωρίτερα, ο Παχλαβί, αφού καλούσε τους συμπατριώτες του να μείνουν στους δρόμους, ευχαριστούσε τον Τραμπ για τις πιέσεις προς το καθεστώς.

Παρότι ανάμεσα στα συνθήματα αυτές τις μέρες ακούγεται και το «Ζήτω ο σάχης», πολιτικοί αναλυτέ , εκτιμούν πως ο Παχλαβί δεν είναι κατάλληλος να ηγηθεί την επόμενη μέρα – αν έρθει. Το πρόβλημα είναι πως η αντιπολίτευση είναι κατακερματισμένη και το νέο κίνημα δεν έχει ηγεσία προς το παρόν, όπως ανάλογες εξεγέρσεις στο παρελθόν, επισημαίνουν.

ΟΙ ΜΑΖΙΚΟΤΕΡΕΣ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΕΤΑ ΤΟ 2022

Οι διαδηλώσεις των τελευταίων ημερών είναι οι μαζικότερες από το 2022. Τότε ο θάνατος της 22χρονης Μάχσα Αμίνι σε αστυνομικό τμήμα, επειδή φόρεσε με λάθος τρόπο την μαντίλα, γέννησε το κίνημα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» που πνίγηκε στο αίμα. Τουλάχιστον 550 νεκροί και 20.000 συλληφθέντες ήταν ο απολογισμός, εκτιμούν ΜΚΟ.

Μέχρι στιγμής η κινητοποίηση, που ξεκίνησε στις 28 Δεκεμβρίου από καταστηματάρχες στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης, που διαμαρτύρονταν για τον υψηλό πληθωρισμό και την υποτίμηση του ριάλ, δεν έχει φτάσει σε κλίμακα τη «φωτιά» του 2022, σημειώνουν αναλυτές, αλλά ανησυχεί τους μουλάδες.

Η βασική διαφορά σε σύγκριση με τις κατά καιρούς εξεγέρσεις είναι πως σήμερα η οικονομία καταρρέει υπό το βάρος των χρόνιων διεθνών κυρώσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και οι αντοχές των Ιρανών φαίνεται να έχουν εξαντληθεί. Τον Δεκέμβριο, ο πληθωρισμός έφτασε στο 42,5% και το εθνικό νόμισμα κατρακύλησε σε ιστορικό ναδίρ, καθώς υποτιμήθηκε κατά 56% σε σύγκριση με το δολάριο μέσα σε ένα εξάμηνο.

«Πεινάμε και δεν το αξίζουμε αυτό. Θέλουμε ένα ελεύθερο Ιράν που θα ευημερεί. Με το καθεστώς δεν έχουμε μέλλον», δήλωσε προ ημερών στους «Times» η Μπαχαρέ, μια 26χρονη μουσικός από την Τεχεράνη.