Για μια ενδεχόμενη σύγκρουση που ίσως να επεκταθεί και στο... διάστημα, ετοιμάζονται ΗΠΑ και Κίνα, με τις δύο χώρες να κάνουν έναν αγώνα δρόμου για τον στρατιωτικό εξοπλισμό τους θέλοντας να είναι έτοιμες και για διαστημικές μάχες.
Τον Ιούνιο, ένα μη επανδρωμένο κινεζικό διαστημικό αεροπλάνο, το οποίο παρακολουθούσαν στενά Αμερικανοί στρατιωτικοί αναλυτές, παρ’ όλο που το Πεκίνο προσπάθησε να το κρατήσει μυστικό, απελευθέρωσε έναν μικρό δορυφόρο εκατοντάδες μίλια πάνω από τη Γη, σε μια τροχιακή περιοχή, γεμάτη με δορυφόρους εμπορικών και στρατιωτικών σκοπών.
Αφού έκανε έναν κύκλο γύρω από έναν άλλο κινεζικό δορυφόρο, επέστρεψε στο διαστημικό αεροσκάφος, όπως τουλάχιστον υποστηρίζει η αμερικανική εταιρεία παρακολούθησης του διαστήματος LeoLabs. Αν και οι Αμερικανοί εντόπισαν τον δορυφόρο και παρακολούθησαν την βόλτα του, λίγα είναι γνωστά για την ταυτότητα και την αποστολή του.
Αυτό που είναι γνωστό, είναι ότι και ο αμερικανικός στρατός διαθέτει ένα επίσης μυστικό διαστημικό αεροπλάνο, το οποίο μοιάζει με μικρό λεωφορείο, ωστόσο δεν διαθέτει πλήρωμα.
Τόσο το πρόγραμμα της Ουάσιγκτον, όσο και αυτό του Πεκίνου, αντικατοπτρίζουν το ταχέως εξελισσόμενο πεδίο των στρατιωτικών διαστημικών επιχειρήσεων, καθώς οι δύο χώρες προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο επέκτασης μιας σύγκρουσης στο διάστημα, όπως προκύπτει από ανάλυση εγγράφων, δεδομένων παρακολούθησης του διαστήματος και συνεντεύξεων με νυν και πρώην στρατιωτικούς, που έκανε το Reuters.
Κινέζοι ερευνητές που συνδέονται με τον στρατό αναπτύσσουν τεχνολογίες που κυμαίνονται από δορυφόρους σχεδιασμένους να κυνηγούν, ακόμη και να αιχμαλωτίζουν, άλλα διαστημικά σκάφη, μέχρι συστήματα που θα μπορούσαν να παρατείνουν τα αποθέματα καυσίμων κατά τη διάρκεια μιας καταδίωξης. Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Βρετανία πραγματοποίησαν την πρώτη τους κοινή στρατιωτική επιχείρηση στο διάστημα στην πορεία ενός ύποπτου κινεζικού κατασκοπευτικού δορυφόρου, σύμφωνα με εμπορικά δεδομένα παρακολούθησης του διαστήματος.
Διαβάστε Επίσης
«Οι Κινέζοι αναπτύσσουν ραγδαία δυνατότητες», συμπεριλαμβανομένων όπλων επίγειας και διαστημικής βάσης σχεδιασμένων να παρεμβαίνουν ή να καταστρέφουν στόχους, δήλωσε τον Ιούλιο ο στρατηγός Τσάνς Σάλτζμαν, επικεφαλής επιχειρήσεων διαστήματος της Διαστημικής Δύναμης των ΗΠΑ. Η απειλή από την Κίνα είναι «ουσιαστική», πρόσθεσε ο Σάλτζμαν, ο οποίος ετοιμάζεται να αποστρατευτεί.
Οι δορυφόροι έχουν γίνει απαραίτητοι για τον σύγχρονο πόλεμο, όπως έχουν αποδείξει οι συγκρούσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. Επί δεκαετίες παρέχουν υπηρεσίες επικοινωνιών, ναυτιλίας και πληροφοριών στις ένοπλες δυνάμεις που βρίσκονται τη Γη, και μόλις τοποθετούνταν σε τροχιά, συνήθως παρέμεναν σε σταθερές διαδρομές. Ωστόσο, όλο και περισσότερο, οι στρατιωτικοί τους βλέπουν ως ενεργές πλατφόρμες όπλων ικανές να εξαπολύσουν επιθέσεις διαταράσσοντας τις λειτουργίες ενός δορυφόρου μέσω παρεμβολών ή «τύφλωσης» με λέιζερ, ή ακόμη και αιχμαλωτίζοντας εχθρικά διαστημικά σκάφη.
Η διαταραχή των αμερικανικών διαστημικών δυνατοτήτων θα «ακρωτηρίαζε τον τεράστιο στρατό μας στη γήινη σφαίρα», επηρεάζοντας τα πάντα, από την επιτήρηση έως την αντιπυραυλική άμυνα, δήλωσε ο Έβερετ Ντόλμαν, πρώην καθηγητής στο Κολλέγιο Αεροπορικού Πολέμου της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ. Τα διαστημικά αεροπλάνα, επειδή είναι ευέλικτα και ικανά να αναπτύσσουν δορυφόρους ή να μεταφέρουν φορτίο, θα μπορούσαν να φανούν στους αντιπάλους ως δυνητικοί «διαστημικοί μαχητές», είπε.
Οι σύμμαχοι των ΗΠΑ
Εικόνα του κινεζικού δορυφόρου ShiJian-26 που τραβήχτηκε από την αμερικανική εταιρεία δορυφορικών εικόνων Vantor, στις 3 Ιουνίου 2025. Vantor/Υλικό που παραχωρήθηκε μέσω REUTERS
Ο αυξανόμενος ανταγωνισμός ενισχύεται περαιτέρω καθώς η τροχιά της Γης γίνεται ολοένα και πιο πολυσύχναστη. Η SpaceX, η οποία έκανε πρόσφατα το ντεμπούτο της στις δημόσιες αγορές, διαχειρίζεται περίπου 11.000 δορυφόρους Starlink και σχεδιάζει έναν αστερισμό μεγαλύτερων κέντρων δεδομένων με δυνατότητα τεχνητής νοημοσύνης στο διάστημα. Η Κίνα κατασκευάζει ανταγωνιστικά δίκτυα, ενώ το πρόγραμμα αντιπυραυλικής άμυνας Golden Dome του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ οραματίζεται αναχαιτιστικά διαστημικής βάσης. Οι Ηνωμένες Πολιτείες βελτιώνουν επίσης δυνατότητες που θα μπορούσαν να αποδειχθούν σημαντικές σε μια μελλοντική σύγκρουση.
Στην κοινή επιχείρηση ΗΠΑ και Βρετανίας τον περσινό Σεπτέμβριο, αμερικανικές διαστημικές δυνάμεις που επιχειρούσαν από βάση στο Κολοράντο κατηύθυναν έναν αμερικανικό στρατιωτικό δορυφόρο να πλησιάσει στενά έναν βρετανικό, καθώς ο κινεζικός δορυφόρος Shiyan 12-01 περνούσε περίπου 83 χιλιόμετρα από κάτω τους, απόσταση που θεωρείται σχετικά κοντινή σε αυτό το υψόμετρο.
Τρείς ειδικοί είπαν μιλώντας στο Reuters ότι αυτό ερμηνεύεται ως σήμα προς το Πεκίνο. Ήταν «σχεδόν βέβαια ένα στρατηγικό σήμα προς την Κίνα» για να επιδείξει τη συμμαχική ενότητα, δυνατότητες και μια προειδοποίηση να μην υπάρξει παρέμβαση στον βρετανικό δορυφόρο, εκτιμά ο Άντριου Τέρνερ, απόστρατος ανώτερος αξιωματικός της βρετανικής πολεμικής αεροπορίας.
Οι ΗΠΑ και η Βρετανία ανακοίνωσαν δημοσίως την επιχείρηση, την πρώτη γνωστή μεταξύ δύο μελών της συμμαχίας πληροφοριών «Five Eyes», αλλά δεν αποκάλυψαν την εγγύτητά της σε κινεζικό διαστημικό σκάφος. Μεγάλο μέρος όσων συμβαίνουν στο διάστημα παραμένει απόρρητο λόγω των επιπτώσεών του στις πληροφορίες.
Η Διαστημική Διοίκηση των ΗΠΑ δήλωσε ότι η αποστολή απέδειξε την ικανότητα συνεργασίας με συμμάχους στο διάστημα. Το υπουργείο Άμυνας της Βρετανίας ανέφερε ότι το διάστημα γίνεται ολοένα και πιο σημαντικό για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και ότι το Ηνωμένο Βασίλειο και οι εταίροι του διεξάγουν προηγμένες τροχιακές επιχειρήσεις για την προστασία των εθνικών και στρατιωτικών τους συμφερόντων.
Ο νέο επικεφαλής επιχειρήσεων διαστήματος της Διαστημικής Δύναμης των ΗΠΑ, αντιστράτηγος Ντάγκλας Σις, που επίσης είχε εμπλακεί στην επιχείρηση, είπε σε συνέντευξή του ότι η διέλευση κοντά σε άλλο διαστημικό σκάφος θα μπορούσε να βοηθήσει στην επαλήθευση του κατά πόσον ένας συμμαχικός δορυφόρος λειτουργεί σωστά ή στον καθορισμό του κατά πόσον ένας εχθρικός «κάνει κάτι που δεν πρέπει». Ωστόσο αρνήθηκε να αποκαλύψει αν ο δορυφόρος άλλης χώρας βρισκόταν κοντά.
Η Βρετανία αποκάλυψε πρόσφατα ότι η αποστολή διεξήχθη παράλληλα με μια ναυτική ανάπτυξη στην περιοχή Ινδο-Ειρηνικού.
Η χρήση του διαστήματος όχι μόνο για την υποστήριξη στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Γη αλλά και για την επίδραση στο αποτέλεσμά τους είναι «πολύ, πολύ σημαντική», δήλωσε τον Απρίλιο σε συνέδριο ο τότε επικεφαλής της Διαστημικής Διοίκησης του Ηνωμένου Βασιλείου, υποστράτηγος Πολ Τέντμαν.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας δήλωσε ότι δεν γνώριζε τις συγκεκριμένες λεπτομέρειες της αμερικανοβρετανικής επιχείρησης. Γενικότερα, το Πεκίνο αντιτίθεται στην… οπλοποίηση του διαστήματος και υποστηρίζει την ειρηνική του χρήση, κατηγορώντας παράλληλα την Ουάσινγκτον ότι τροφοδοτεί μια κούρσα εξοπλισμών μέσω προσπαθειών που περιλαμβάνουν το σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας Golden Dome και πιθανών όπλων διαστημικής βάσης.
Διαστημικά όπλα
Κέντρο Συντονισμένων Επιχειρήσεων της Διαστημικής Διοίκησης των ΗΠΑ στη Βάση της Διαστημικής Δύναμης Peterson, Κολοράντο. Christopher DeWitt/Διαστημική Διοίκηση των ΗΠΑ/Φωτογραφία που παραχωρήθηκε μέσω του REUTERS
Ο επικεφαλής της Διαστημικής Διοίκησης των ΗΠΑ, στρατηγός Στίβεν Γουάιτινγκ, έχει τονίσει επανειλημμένα τη σημασία του διαστήματος για τον σύγχρονο πόλεμο, προειδοποιώντας ότι οι αντίπαλοι αναπτύσσουν δυνατότητες να στερήσουν από τις Ηνωμένες Πολιτείες την πρόσβαση σε βασικά συστήματα και να μειώσουν τη στρατιωτική αποτελεσματικότητα. Έχει δηλώσει ότι οι αντίπαλοι θα επιδίωκαν πιθανώς να στοχεύσουν τα αμερικανικά διαστημικά περιουσιακά στοιχεία νωρίς σε μια σύγκρουση.
Για να αντιμετωπίσει τέτοιες απειλές, η Αμερική πρέπει να υιοθετήσει μια πιο ενεργή στάση πολεμικής ετοιμότητας στο διάστημα, υποστηρίζει ο Γουάιτινγκ. Αυτό σημαίνει όχι μόνο την προστασία των αμερικανικών συστημάτων αλλά και την ετοιμότητα απειλής ή επίθεσης σε εχθρικά περιουσιακά στοιχεία εάν χρειαστεί. Έχει ζητήσει τροχιακά αναχαιτιστικά και άλλα όπλα.
«Πρέπει να είμαστε καλά προετοιμασμένοι για σύγκρουση στο διάστημα. Και αν η αποτροπή αποτύχει, θα πολεμήσουμε και θα κερδίσουμε», δήλωσε σε συνέδριο τον Απρίλιο. Δυτικοί αξιωματούχοι προειδοποιούν για μια σειρά απειλών, συμπεριλαμβανομένων επίγειων λέιζερ, ηλεκτρονικών παρεμβολέων, κυβερνοεπιθέσεων και αντιδορυφορικών πυραύλων.
Σε τροχιά, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα και η Ρωσία διαθέτουν όλες δορυφόρους ικανούς να πλησιάζουν και να επιθεωρούν άλλα διαστημικά σκάφη. Τέτοια συστήματα θα μπορούσαν να προσαρμοστούν για τη μεταφορά όπλων, συμπεριλαμβανομένων λέιζερ ή βλημάτων. Δυτικοί αξιωματούχοι λένε ότι το Πεκίνο και η Μόσχα έχουν επιδείξει τεχνολογίες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να απειλήσουν αμερικανικούς και συμμαχικούς δορυφόρους.
Οι ΗΠΑ έχουν επίσης κατηγορήσει τη Ρωσία ότι αναπτύσσει αντιδορυφορική ικανότητα που περιλαμβάνει δορυφόρο σχεδιασμένο να μεταφέρει πυρηνικό όπλο. Η Μόσχα έχει αρνηθεί ότι αναπτύσσει αντιδορυφορικό πυρηνικό όπλο διαστημικής βάσης.
Ο Τέντμαν της Βρετανίας δήλωσε ότι οι στρατιωτικοί βλέπουν τώρα τους δορυφόρους ως «οπλικά συστήματα» που πρέπει να ελιχθούν και να πολεμήσουν. Η Δύση «εργάζεται σκληρά για να διατηρήσει το στρατηγικό μας πλεονέκτημα στο διάστημα», είπε. Ορισμένοι ειδικοί σημειώνουν ότι η διαταραχή των δορυφόρων παραμένει ευκολότερη από τη Γη παρά μέσω επιθέσεων σκάφος εναντίον σκάφους.
Σε μια σπάνια αποκάλυψη για τις δικές της δυνατότητες, η Διαστημική Δύναμη των ΗΠΑ ανακοίνωσε τον Ιούνιο ότι είχε εισαγάγει ένα επίγειο ηλεκτρομαγνητικό όπλο από την L3Harris Technologies σχεδιασμένο να απενεργοποιεί ή να διαταράσσει τους δορυφόρους των αντιπάλων.
«Αερομαχίες» σε τροχιά
Παρόλο που οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν η κορυφαία διαστημική δύναμη στον κόσμο, η Κίνα επεκτείνει ταχύτατα τόσο τον αριθμό των δορυφόρων που διαχειρίζεται όσο και την πολυπλοκότητα των αποστολών της.
Οι κινεζικοί δορυφόροι έχουν επιδείξει αυτό που οι Αμερικανοί αξιωματούχοι περιγράφουν ως τροχιακές «αερομαχίες», οι οποίες περιλαμβάνουν πολλαπλούς δορυφόρους να κινούνται με συγχρονισμένο τρόπο σε κοντινή απόσταση. Τα κινεζικά διαστημικά σκάφη έχουν επίσης δείξει την ικανότητα να αιχμαλωτίζουν έναν ανενεργό δορυφόρο και να τον μετακινούν σε διαφορετική τροχιά.
Πέρυσι, η Κίνα πραγματοποίησε αυτό που πιθανότατα ήταν μια απόπειρα ανεφοδιασμού σε τροχιά. Ο ανεφοδιασμός θα ήταν μια σημαντική ανακάλυψη επειδή οι δορυφόροι έχουν περιορισμό, διαθέτοντας μόνο αυτά τα οποία κουβαλούν κατά την εκτόξευσή τους. Η ικανότητα αναπλήρωσης καυσίμων θα μπορούσε να καθορίσει εάν ένα διαστημικό σκάφος παραμένει κυνηγός ή γίνεται το θήραμα.
Οι Κινέζοι ερευνητές συνεχίζουν να επιδιώκουν νέες δυνατότητες. Έγγραφα δείχνουν ότι ο κατασκευαστής μερικών από τα πιο προηγμένα στρατιωτικά αεροσκάφη της Κίνας απέκτησε τεχνολογία που επιτρέπει στους δορυφόρους να υπολογίζουν αυτόνομα ελιγμούς εξοικονόμησης καυσίμων ενώ καταδιώκουν άλλο διαστημικό σκάφος.
Εν τω μεταξύ, μια ειδοποίηση μεταφοράς τεχνολογίας που δημοσιεύθηκε από το Εθνικό Πανεπιστήμιο Αμυντικής Τεχνολογίας περιέγραψε ένα ώριμο σύστημα ικανό να διαχειρίζεται εκατοντάδες δορυφόρους ταυτόχρονα για αμυντικούς και επιχειρησιακούς σκοπούς. Ερευνητές σε άλλο σημαντικό κινεζικό πανεπιστήμιο με στενούς στρατιωτικούς δεσμούς ανέπτυξαν επίσης δορυφόρους καταδίωξης, ενώ υπάρχουν και ιδέες για διαστημικά σκάφη με δίχτυα τα οποία χρησιμοποιούν για να αιχμαλωτίσουν τους στόχους τους.
