ΗΠΑ και Ιράν φέρονται να βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ το τελευταίο διάστημα σε μια προκαταρκτική συμφωνία που θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα προς την αποκλιμάκωση της έντασης στον Περσικό Κόλπο, σύμφωνα με πολλά χθεσινά δημοσιεύματα σε διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία και ΜΜΕ της Μέσης Ανατολής.
Προσχέδιο, που αποκάλυψε το «Al Arabiya» εμφανίζεται ως αποτέλεσμα εντατικών επαφών με διαμεσολαβητικό ρόλο του Πακιστάν. Παρότι μένει ανεπίλυτο το πλέον ευαίσθητο ζήτημα – -το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης- οι δύο πλευρές φέρονται να έχουν καταλήξει σε κοινό έδαφος σε βασικά σημεία πάνω στα οποία μπορούν να κινηθούν, για να αποτραπεί επιστροφή στις βόμβες μετά από την εύθραυστη εκεχειρία.
Τι προβλέπει
Το σχέδιο συμφωνίας που φέρεται να βρίσκεται στο τραπέζι και θα έχει άμεση ισχύ με την επίσημη ανακοίνωση, περιλαμβάνει εννέα βασικές ρήτρες.
1. Αμεση, πλήρης και άνευ όρων κατάπαυση πυρός σε όλα τα μέτωπα.
2. Αμοιβαία δέσμευση σε μη στοχοθέτηση στρατιωτικών, πολιτικών και οικονομικών υποδομών.
3. Τερματισμό στρατιωτικών επιχειρήσεων και του «πολέμου των μέσων ενημέρωσης».
4. Σεβασμό της κυριαρχίας, εδαφικής ακεραιότητας και μη παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων χωρών.
5. Εγγύηση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στον Αραβικό Κόλπο, στα Στενά του Ορμούζ και στη Θάλασσα του Ομάν.
6. Δημιουργία κοινού μηχανισμού παρακολούθησης και διαχείρισης κρίσεων.
7. Εναρξη νέων διαπραγματεύσεων μέσα σε επτά ημέρες για τα ζητήματα που παραμένουν εκκρεμή.
8. Σταδιακή άρση αμερικανικών κυρώσεων με αντάλλαγμα την εφαρμογή των όρων της συμφωνίας από το Ιράν.
9. Αμοιβαία προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο και στον Χάρτη του ΟΗΕ.
ΤΟ ΟΥΡΑΝΙΟ
Οι δύο πιο δύσκολες εκκρεμότητες φαίνεται να είναι το πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν και το καθεστώς λειτουργίας των Στενών του Ορμούζ. «Θα το πάρουμε. Δεν το χρειαζόμαστε, δεν το θέλουμε. Πιθανότατα θα το καταστρέψουμε αφού το αποκτήσουμε, αλλά δεν πρόκειται να τους αφήσουμε να το έχουν», δήλωσε τα ξημερώματα της Παρασκευής ο Αμερικανός πρόεδρος για το εμπλουτισμένο ουράνιο. Ο αγιατολάχ Χαμενεΐ, από την άλλη πλευρά, φέρεται να αποκλείει την παράδοση των αποθεμάτων.
ΤΟ ΟΡΜΟΥΖ
Σύμφωνα με το Reuters, η Τεχεράνη επιμένει επίσης στη διατήρηση του ελέγχου επί των Στενών σε έναν βαθμό, που δεν αποδέχεται ο Τραμπ. «Τα θέλουμε ανοικτά, ελεύθερα. Δεν θέλουμε διόδια» δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, προσθέτοντας πως είναι τόσο προσηλωμένος στην ιρανική κρίση που πιθανότατα δεν θα παραστεί στον γάμο του γιου του Ντόναλντ τζούνιορ στις Μπαχάμες αυτό το Σαββατοκύριακο.
«Καλά σημάδια» βλέπει ο Μάρκο Ρούμπιο
«Υπάρχουν κάποια καλά σημάδια. Δεν θέλω να είμαι υπερβολικά αισιόδοξος. Ας δούμε τι θα συμβεί τις επόμενες ώρες και ημέρες», δήλωνε χθες ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο. Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι οι διαφορές ανάμεσα στις δύο πλευρές έχουν περιοριστεί σημαντικά, χωρίς όμως να έχουν εξαλειφθεί πλήρως.
Αξιωματούχος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων την ίδια ώρα εκτιμούσε ότι οι πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας είναι «50-50». Προειδοποίησε ωστόσο ότι θα πρέπει να περιλαμβάνει ξεκάθαρη λύση για τα Στενά του Ορμούζ, ώστε να μειωθούν οι πιθανότητες νέας ανάφλεξης στο μέλλον.

