Έξι μήνες μετά τις αεροπορικές επιδρομές από ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν δεν υπάρχουν σημάδια ότι θα μπει τέλος στην αντιπαράθεση. Η σύγκρουση έχει κλονίσει τις αγορές ενέργειας και την παγκόσμια ναυτιλία, ενώ σε στρατιωτικό επίπεδο το Ιράν έχει υποστεί απώλειες αλλά συνεχίζει να ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ.
Ειδικοί από όλο το φάσμα πολιτικής της Ουάσιγκτον θέτουν τέσσερα ερωτήματα εν όψει της επόμενης φάσης:
- Για πόσο καιρό μπορεί το Ιράν να αντέξει την οικονομική πίεση;
- Μπορεί η διπλωματία να μετατρέψει τα στρατιωτικά κέρδη σε μια βιώσιμη διευθέτηση;
- Τι συμβαίνει στο Ορμούζ;
- Ρωσία και Κίνα θα βοηθήσουν στην ανοικοδόμηση της Τεχεράνης;
Ο «Ε.Τ.» επιχειρεί να δώσει απάντηση και στα τέσσερα ερωτήματα μέσα από δημοσιεύματα, διεθνείς αναλύσεις, αλλά και δηλώσεις ειδικών για τη σύγκρουση που έχει κάνει άνω-κάτω τον πλανήτη.
- 1 Ο απόστρατος αντιναύαρχος Ρόμπερτ Χάργουορντ, πρώην αναπληρωτής διοικητής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, τοποθετήθηκε σχετικά με το πρώτο ερώτημα που αφορά στις αντοχές του Ιράν στην οικονομική πίεση που δέχεται. Αν και περιγράφει την κατάσταση «σταθερή», υποστηρίζει ότι ο χρόνος τρέχει εις βάρος της Τεχεράνης. «Ο χρόνος είναι το μεγαλύτερο πρόβλημά τους και η συνεχής οικονομική πίεση θα μπορούσε τελικά να γίνει εσωτερική απειλή για την ιρανική κυβέρνηση. Τα ζητήματα ελλείψεων στην καθημερινότητα των Ιρανών πυκνώνουν και ήταν αυτά που πυροδότησαν τις μαζικές διαδηλώσεις τον Δεκέμβριο-Ιανουάριο και οι οποίες κατεστάλησαν μόνο με βία». Η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε νέα «οικονομική επίθεση» εναντίον του Ιράν, με τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, να δηλώνει ότι στόχος είναι η περαιτέρω απομόνωση του Ιράν. Ο απόστρατος αντιναύαρχος Χάργουορντ δήλωσε, επίσης, ότι η πίεση θα μπορούσε να γίνει εσωτερική απειλή εάν η Τεχεράνη τελικά δυσκολευτεί να πληρώσει το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), την πολιτοφυλακή Μπασίτζ και άλλους κρατικούς θεσμούς ή εάν οι απλοί Ιρανοί αντιμετωπίσουν ελλείψεις καυσίμων και άλλων βασικών αγαθών.
- Η ώρα της διπλωματίας δείχνει να είναι, πλέον, μονόδρομος. Ενώ δεν έχει αποκλειστεί περαιτέρω στρατιωτική δράση, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν υπονοήσει ότι μάλλον έχει φτάσει στα όρια της… Με άλλα λόγια, δεν υπάρχουν πολλά άλλα τα οποία μπορεί να κάνει ώστε να γείρει η πλάστιγγα της σύγκρουσης. Η εικόνα μέχρι στιγμής είναι η Αμερική να νικά στο πεδίο της μάχης και να χάνει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Οι Ιρανοί πάντως δεν δείχνουν να βιάζονται να κάτσουν στο τραπέζι των συνομιλιών, καθώς θεωρούν ότι οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να δημιουργήσουν δεδομένα εις βάρος του Τραμπ. Να σημειωθεί ότι ο πόλεμος έχει, επίσης, αδειάσει το αμερικανικό πυραυλικό οπλοστάσιο, δεδομένο που δεν γίνεται να αγνοηθεί για τις αποτρεπτικές δυνατότητες της υπερδύναμης στις προκλήσεις του μέλλοντος.
- Τα Στενά του Ορμούζ μπορεί να μην ήταν από την αρχή της σύγκρουσης το επίκεντρο (το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα ήταν) αλλά στην πορεία έγιναν. Μάλιστα αποτελούν το βασικό διαπραγματευτικό χαρτί του Ιράν. Ακόμη και αν υπογραφεί συμφωνία, θα είναι προσωρινή, με τους Ιρανούς να απειλούν ανά πάσα στιγμή και ώρα ότι θα το κλείσουν ξανά. Η πλωτή οδός μεταφέρει περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου, του υγρού φυσικού αερίου και άλλων ζωτικών εμπορευμάτων. Η παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας έχει επιφέρει πολλαπλά εγκεφαλικά στην αγορά ενέργειας, με τις επιπτώσεις να είναι ορατές στις οικονομίες όλου του πλανήτη.
- Η σχέση του Ιράν με την Κίνα και τη Ρωσία και το κατά πόσο Πεκίνο και Μόσχα θα βοηθήσουν την Τεχεράνη θα κρίνει πολλά εν όψει της συνέχειας. Η Μόσχα εξετάζει αν θα παραδώσει μαχητικά Su-35 στο Ιράν, ενώ το Πεκίνο θα μπορούσε να αυξήσει τη βοήθειά του και να περάσει από την προμήθεια υλικών διπλής χρήσης στην αποστολή όπλων και πυρομαχικών. Το μέλλον αυτής της υποστήριξης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο με τον οποίο Πεκίνο και Μόσχα αξιολογούν πιθανά αμερικανικά αντίποινα εις βάρος τους. Αυτό που κυρίως φοβάται η Κίνα είναι δευτερεύουσες κυρώσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
