Αντιμέτωπο με τη συντριπτική ισχύ πυρός των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, το Ιράν επιδιώκει σύμφωνα με διπλωμάτες και αναλυτές, να διευρύνει το πεδίο της μάχης από το έδαφός του στην ευρύτερη περιοχή. Στόχος σύμφωνα με τους New York Times, είναι να πληγούν υποδομές πετρελαίου και φυσικού αερίου σε γειτονικές χώρες, να κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ για τη ναυσιπλοΐα και να περιοριστεί η εναέρια κυκλοφορία — όλα με σκοπό να διαταραχθούν οι οικονομίες του Περσικού Κόλπου και να αυξηθούν οι παγκόσμιες τιμές ενέργειας και ο πληθωρισμός. Το Ιράν θα προσπαθήσει επίσης να εξαντλήσει τα ακριβά αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων των αντιπάλων του.

«Ο πόλεμος έχει μετατραπεί σε δοκιμασία θέλησης και αντοχής», δήλωσε ο Vali Nasr της Σχολής Προχωρημένων Διεθνών Σπουδών του Johns Hopkins στην Ουάσινγκτον. «Το Ιράν αντιμετωπίζει ποιοτικά ανώτερους στρατούς, οπότε η στρατηγική είναι να δοκιμάσει τη θέλησή τους επεκτείνοντας το πεδίο της μάχης, περιπλέκοντας τον πόλεμο και αυξάνοντας τον κίνδυνο για την παγκόσμια οικονομία».

Η στρατηγική δεν είναι περίπλοκη.

Ο Ali Vaez, διευθυντής για το Ιράν στο think tank International Crisis Group με έδρα τις Βρυξέλλες, δήλωσε: «Οι Ιρανοί θέλουν να διαμοιράσουν τον πόνο όσο περισσότερο μπορούν, ανεξαρτήτως κόστους για τους ίδιους και επιδείνωσης των σχέσεων με τους γείτονές τους, ελπίζοντας να δημιουργήσουν αρκετή αντίθεση στον πόλεμο ώστε να αναγκάσουν τον Πρόεδρο Τραμπ να υποχωρήσει».

«Για την Ισλαμική Δημοκρατία», πρόσθεσε, «η επιβίωση είναι νίκη, ακόμη κι αν είναι πύρρειος».

Το σχέδιο είναι η λεγόμενη «ασύμμετρη αντοχή»: αποδοχή αρχικών ζημιών ώστε να διατηρηθεί η δυνατότητα κλιμάκωσης όταν οι ισραηλινές, αμερικανικές και αραβικές αεράμυνες εξαντληθούν. Η λογική πίσω από αυτή τη στρατηγική είναι ότι ο κ. Τραμπ, ενόψει ενδιάμεσων εκλογών και με ένα επιφυλακτικό κίνημα MAGA, θα επιλέξει να περιορίσει τον πόλεμο προτού αυξηθούν περαιτέρω οι αμερικανικές απώλειες και ο πληθωρισμός.

Ήδη, αμερικανικές και ορισμένες ευρωπαϊκές βάσεις και πρεσβείες έχουν δεχθεί επιθέσεις, έξι Αμερικανοί στρατιώτες έχουν σκοτωθεί και τρία αεροσκάφη έχουν καταρριφθεί. Η Χεζμπολάχ έχει εισέλθει στον πόλεμο, ενώ οι χώρες του Περσικού Κόλπου ανησυχούν και εξαντλούν τα ακριβά αναχαιτιστικά που χρησιμοποιούνται κατά φθηνών ιρανικών drones. Ενεργειακές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ έχουν πληγεί. Οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν εκτοξευθεί και η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ — από όπου διέρχεται τουλάχιστον το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου — έχει σχεδόν σταματήσει.

Ο Ali Larijani, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, υποστήριξε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι το Ιράν, «σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, έχει προετοιμαστεί για μακρόχρονο πόλεμο», συμπεριλαμβανομένων σχεδίων σταδιακής κλιμάκωσης και επέκτασης του πεδίου της μάχης.

Ο στρατιωτικός αναλυτής Franz-Stefan Gady χαρακτήρισε τη σύγκρουση «αγώνα με και ενάντια στον χρόνο». Το Ισραήλ, οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους προσπαθούν να καταστρέψουν πυραύλους, εκτοξευτές και κόμβους επικοινωνίας όσο το δυνατόν γρηγορότερα, ώστε να μην μπορούν να εκτοξευθούν πιο προηγμένοι ιρανικοί πύραυλοι όταν τα αναχαιτιστικά θα είναι σε έλλειψη.

Ακόμη και το βαριά οπλισμένο Ισραήλ, προς το τέλος του 12ήμερου πολέμου με το Ιράν τον Ιούνιο, αναγκάστηκε να περιορίσει τη χρήση αναχαιτιστικών, επιτρέποντας σε ορισμένους ιρανικούς πυραύλους να πλήξουν στόχους εφόσον δεν βρίσκονταν κοντά σε κρίσιμες τοποθεσίες ή πόλεις.

Αν η στρατηγική του Ιράν είναι σαφής, το ίδιο ισχύει και για τους κινδύνους — και αυτοί ήδη διαφαίνονται.

Τη Δευτέρα, ο Τραμπ δεσμεύτηκε να συνεχίσει τον πόλεμο για τουλάχιστον έναν ακόμη μήνα και δεν απέκλεισε τη χρήση αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων. Ο Υπουργός Εξωτερικών Μαρκ Ρούμπιο δήλωσε: «Τα πιο σκληρά πλήγματα δεν έχουν έρθει ακόμη», ενώ το Πεντάγωνο ανακοίνωσε ότι θα αποστείλει περισσότερους στρατιώτες και μαχητικά αεροσκάφη.

Αναλυτές σημειώνουν ότι υπάρχουν ενδείξεις πως οι ΗΠΑ ενθαρρύνουν ιρανικές μειονότητες, όπως οι Κούρδοι και οι Μπαλούχοι, να εξεγερθούν κατά της κυβέρνησης, πλήττοντας αστυνομικές και στρατιωτικές θέσεις στις περιοχές τους, με στόχο να πυροδοτηθεί τουλάχιστον η αρχή μιας λαϊκής εξέγερσης.

Παρότι το Ιράν έχει επιτεθεί σε χώρες του Περσικού Κόλπου — συμπεριλαμβανομένων ξενοδοχείων και αεροδρομίων — μέχρι στιγμής δεν έχει καταφέρει να δημιουργήσει ρήγμα ανάμεσά τους και την Ουάσινγκτον.

Τα κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας, εξέδωσαν ανακοίνωση τονίζοντας «την ενιαία τους στάση απέναντι σε αυτές τις επιθέσεις», υπογραμμίζοντας ότι «η ασφάλεια των κρατών-μελών είναι αδιαίρετη» και διατηρώντας το δικαίωμα αυτοάμυνας.

From @WSJopinion: The biggest mistake Trump could make now in Iran would be to end the war too soon, before Iran’s military and its domestic terror forces have been more thoroughly destroyedhttps://t.co/NTXjE0BJn5

— The Wall Street Journal (@WSJ) March 2, 2026

Παρότι ζητούν παύση των εχθροπραξιών, δεν έχουν επικρίνει τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν και είναι πιθανό να επιτρέψουν στις αμερικανικές δυνάμεις δικαιώματα υπερπτήσης, τα οποία είχαν αρνηθεί στην αρχή του πολέμου.

Στο παρελθόν, οι χώρες του Περσικού Κόλπου λειτουργούσαν ως διαμεσολαβητές, προτρέποντας την Ουάσινγκτον να επιδιώξει διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη αντί για πόλεμο. Όμως, υπό ιρανικές επιθέσεις, είναι πλέον πιο πιθανό να επιτρέψουν στις αμερικανικές δυνάμεις ευρύτερη επιχειρησιακή πρόσβαση στον εναέριο χώρο και το έδαφός τους, δήλωσε ο Hasan T. Alhasan του International Institute for Strategic Studies.

Η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία, που είχαν επικρίνει το Ιράν αλλά δεν είχαν αρχικά στηρίξει τον πόλεμο, έχουν πλέον δηλώσει ότι θα μπορούσαν να ενεργήσουν για την προστασία των στρατευμάτων και των συμφερόντων τους στον Περσικό Κόλπο.

Η Ευρώπη, έχοντας προσπαθήσει να απεξαρτηθεί από το ρωσικό αέριο, εξαρτάται πλέον περισσότερο από ποτέ από την ενέργεια του Περσικού Κόλπου, ενώ το ήμισυ του πετρελαίου της Ινδίας διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ. Έτσι, οι πιέσεις προς τον κ. Τραμπ να συντομεύσει τον πόλεμο θα αυξηθούν, ακόμη κι αν το Ισραήλ επιδιώκει μια οριστική κατάληξη για να τερματίσει την απειλή της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Ο κ. Τραμπ συχνά μιλά για την επιθυμία του να συνάψει συμφωνία με το Ιράν και πρόσφατα ανέφερε το παράδειγμα της Βενεζουέλας, όπου αρκέστηκε στην απομάκρυνση του Προέδρου Nicolás Maduro, αφήνοντας σε μεγάλο βαθμό άθικτη την κυβέρνησή του. «Αυτό που κάναμε στη Βενεζουέλα είναι το τέλειο σενάριο», δήλωσε στους New York Times.

Iran’s strategy: Expand the war, increase the cost, outlast Trumphttps://t.co/VJDPL469Yv

— Economic Times (@EconomicTimes) March 3, 2026

Ίσως το Ιράν αντικαταστήσει επίσης τον ανώτατο ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ με μια λιγότερο ιδεολογική κυβέρνηση, πρόθυμη να διαπραγματευτεί συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα ώστε να διατηρηθεί το σύστημα.

Όπως πάντα, είναι δύσκολο να γνωρίζει κανείς τι σκέφτεται ο κ. Τραμπ, δήλωσε η Έλι Γκερανμάγιε του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. «Ο Τραμπ ήδη εξουδετέρωσε τον Χαμενεΐ, κάτι που κανένας άλλος πρόεδρος δεν τόλμησε να κάνει. Έχει μια έξοδο αν το θελήσει, ακόμη κι αν το Ισραήλ βλέπει ένα ιστορικό παράθυρο για να ανατρέψει αυτό το καθεστώς».

Ο Μάθιου Κρόνινγκ, πρώην αξιωματούχος Άμυνας των ΗΠΑ και αντιπρόεδρος του Ατλαντικού Συμβουλίου, συμφώνησε. Ο κ. Τραμπ «είναι επιφυλακτικός απέναντι σε μακροχρόνιες στρατιωτικές εκστρατείες» και θα μπορούσε να ικανοποιηθεί με διάφορα αποτελέσματα, συμπεριλαμβανομένου του «μοντέλου Βενεζουέλας».

«Έχουν ήδη επιτύχει αρκετούς από τους στόχους τους», πρόσθεσε. Ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ και μεγάλο μέρος της ηγεσίας ενός σημαντικού αμερικανικού αντιπάλου είναι νεκροί, ενώ τα πυρηνικά και πυραυλικά προγράμματα του Ιράν, καθώς και άλλες στρατιωτικές του δυνατότητες, έχουν αποδυναμωθεί σοβαρά.

«Θα μπορούσαν σχεδόν οποιαδήποτε στιγμή να επιστρέψουν και να το παρουσιάσουν ως επιτυχία», είπε. «Αυτή τη στιγμή, η στρατηγική αφορά περισσότερο το τι θέλουν να αποφύγουν παρά το τι ακριβώς θέλουν να επιτύχουν».