Στη Σουηδία, ο πρωθυπουργός υποσχέθηκε να θέσει την εξωσωματική γονιμοποίηση στο επίκεντρο της προεκλογικής του εκστρατείας, στην προσπάθειά του να κερδίσει τις γυναίκες ψηφοφόρους και να τους δώσει κίνητρο να αποκτήσουν παιδιά, εν μέσω του ιστορικού χαμηλού που καταγράφουν οι γεννήσεις στη χώρα.
Η κυβέρνηση του Ουλφ Κρίστερσον αύξησε πρόσφατα τον αριθμό των κρατικά χρηματοδοτούμενων προσπαθειών εξωσωματικής γονιμοποίησης που παρέχονται σε όσους επιθυμούν να γίνουν γονείς για πρώτη φορά, από τρεις σε έξι.
Τώρα δήλωσε ότι εάν το κόμμα του, οι κεντροδεξιοί «μετριοπαθείς» —των οποίων ο συνασπισμός μειοψηφίας εξαρτάται από την υποστήριξη των ακροδεξιών «Σουηδών Δημοκρατών»— διατηρήσει την εξουσία στις γενικές εκλογές του Σεπτεμβρίου, θα χρηματοδοτήσει επίσης την εξωσωματική γονιμοποίηση και για επόμενα παιδιά.
Αυτό συμβαίνει αφότου τα επίσημα στατιστικά στοιχεία έδειξαν φέτος ότι, παρά το γεγονός ότι η Σουηδία αναφέρεται συχνά ως μία από τις καλύτερες χώρες στον κόσμο για να μεγαλώνει κανείς παιδιά, ο δείκτης γονιμότητάς της υποχώρησε στο 1,42 πέρυσι, το χαμηλότερο επίπεδο από το 1749, όταν και άρχισαν να κρατούνται σχετικά αρχεία.
«Είναι ένα επίπεδο που δεν είχαμε ποτέ στη Σουηδία», δήλωσε πρόσφατα σε podcast του ο Κρίστερσον, ο οποίος έχει τρία ενήλικα παιδιά. «Και αυτό με έβαλε σε σκέψεις. Θα μπορούσε να οφείλεται στο ότι πολλοί άνθρωποι δεν θέλουν να κάνουν παιδιά, αλλά είμαι αρκετά σίγουρος ότι οφείλεται επίσης στο ότι αρκετοί άνθρωποι δεν αποκτούν ποτέ αυτά τα παιδιά που πραγματικά θα ήθελαν να έχουν».
Ενώ βάσει του νέου νόμου όσοι προσπαθούν να αποκτήσουν το πρώτο τους παιδί δικαιούνται έξι δωρεάν κύκλους εξωσωματικής γονιμοποίησης, τα επόμενα παιδιά δεν χρηματοδοτούνται, με μια μεμονωμένη προσπάθεια να κοστίζει περίπου 50.000 κορώνες (περίπου 4.630 ευρώ).
Διαβάστε Επίσης
Υποσχόμενος, ως προεκλογική δέσμευση, να χρηματοδοτήσει προσπάθειες και για όσους προσπαθούν να αποκτήσουν περισσότερα παιδιά, ανέφερε: «Δεν υπάρχει τίποτα κακό στο να έχεις ένα παιδί, αλλά πολλοί άνθρωποι που έχουν ένα παιδί θέλουν επίσης να αποκτήσει και ένα αδερφάκι».
Αν και δήλωσε ότι «σίγουρα δεν εμπλέκεται στο πόσα παιδιά πρέπει να έχει η κάθε οικογένεια», προσθέτοντας ότι είναι «κάτι πραγματικά ιδιωτικό», η συζήτηση ώθησε ορισμένους σχολιαστές να κατηγορήσουν τους πολιτικούς ότι προσπαθούν να «μπουν στην κρεβατοκάμαρα».
Ωστόσο, είναι ένα ζήτημα που η κυβέρνηση λαμβάνει πολύ σοβαρά υπόψη. Ακολουθώντας τα βήματα της γειτονικής Νορβηγίας, ανέθεσε τη διεξαγωγή μιας μελέτης σχετικά με τον τρόπο αναστροφής αυτής της τάσης, προειδοποιώντας ότι εάν συνεχιστεί με τον τρέχοντα ρυθμό, κάθε γενιά θα είναι περίπου κατά το ένα τρίτο μικρότερη από εκείνη των γονέων της.
Η υπουργός Υγείας, Ελίζαμπετ Λαν των Χριστιανοδημοκρατών, η οποία τάσσεται επίσης υπέρ της επέκτασης της εξωσωματικής γονιμοποίησης για την απόκτηση παιδιών-πέραν του ενός-, δήλωσε: «Θέλουμε να δώσουμε σε περισσότερους ανθρώπους τη δυνατότητα να εκπληρώσουν τα οικογενειακά τους όνειρα και τις επιθυμίες τους να γίνουν γονείς. Ένα στα έξι ζευγάρια στη Σουηδία είναι άτεκνο χωρίς να το θέλει. Αυτό επηρεάζει την ποιότητα ζωής τους, την κοινωνική τους ζωή, την ψυχική τους υγεία και ολόκληρη η ύπαρξή τους χαρακτηρίζεται από τη λαχτάρα τους να δημιουργήσουν οικογένεια».
Μπαμπάς και παιδί απολαμβάνουν βόλτα στην παραλία. Πηγή: Unsplash
Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, οι Σοσιαλδημοκράτες —το μεγαλύτερο κόμμα της Σουηδίας— δήλωσε ότι χρειάζεται περισσότερη βοήθεια για όσους θέλουν να κάνουν παιδιά, αλλά προειδοποίησε ότι η εξωσωματική γονιμοποίηση για τα περισσότερα του ενός παιδιά δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως «βραχυπρόθεσμη πολιτική κίνηση» ή να προσφέρει «ψεύτικες ελπίδες».
Ο Φρέντρικ Λουντ Σαμέλι, εκπρόσωπος κοινωνικής πολιτικής των Σοσιαλδημοκρατών, δήλωσε σύμφωνα με τον Guardian: «Το ζήτημα των δημογραφικών στοιχείων και της πτώσης του δείκτη γεννήσεων είναι ένα σημαντικό ζήτημα για την πολιτική. Πρέπει να οικοδομήσουμε μια κοινωνία όπου οι άνθρωποι θα νιώθουν αισιόδοξοι και θα πιστεύουν στο μέλλον, και όπου ο δημόσιος τομέας θα εξαλείφει επίσης τα εμπόδια για τους ανθρώπους που θέλουν να κάνουν παιδιά».
Ωστόσο, ορισμένοι ειδικοί δεν είναι πεπεισμένοι ότι αυτή η στρατηγική για την εξωσωματική γονιμοποίηση θα έχει το επιθυμητό αποτέλεσμα στον πληθυσμό ή στις προθέσεις των ψηφοφόρων.
Ο Μάρτιν Κολκ, κοινωνιολόγος και λέκτορας στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης, δήλωσε ότι στη Σουηδία, η οποία διαθέτει γενναιόδωρη γονική άδεια και όπου η φροντίδα των παιδιών επιδοτείται σε μεγάλο βαθμό, η αιτία που οι άνθρωποι κάνουν λιγότερα παιδιά είναι πιθανότερο να είναι μια πολιτισμική αλλαγή. Το να γίνει κανείς γονιός, όπως είπε, θεωρείται από κάποιους ότι «ανταγωνίζεται άλλους τρόπους ζωής». Ανέφερε μάλιστα: «Άλλες πτυχές της ζωής, δηλαδή η καριέρα, τα χόμπι, οι φίλοι, η αυτοπραγμάτωση, παίζουν λίγο μεγαλύτερο ρόλο στη ζωή, και έτσι ίσως η δημιουργία οικογένειας και η γέννηση παιδιών να παίζουν λίγο μικρότερο ρόλο».
Η Ελένα Όλοφσντοτερ Στενσέτα, καθηγήτρια πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ, δήλωσε ότι, αν και η προεκλογική τους υπόσχεση στέλνει ένα «συμβολικό μήνυμα ότι οι Μετριοπαθείς σκέφτονται τις γυναίκες», είναι απίθανο να έχει ουσιαστικό αντίκτυπο στις σχετικά ευκατάστατες ομάδες στις οποίες τείνει να απευθύνεται το κόμμα. «Οι ψηφοφόροι των Μετριοπαθών είναι κυρίως άνδρες. Αν στις προηγούμενες εκλογές είχαν ψηφίσει μόνο γυναίκες, θα είχαμε μια κόκκινη κυβέρνηση [υπό την ηγεσία των Σοσιαλδημοκρατών]».
Αυτό που θα είναι πιο σημαντικό, όπως είπε, είναι το αν οι εταίροι του συνασπισμού, οι «Φιλελεύθεροι», θα συγκεντρώσουν αρκετές ψήφους ώστε να ξεπεράσουν το όριο του 4% που απαιτείται για να παραμείνουν στο κοινοβούλιο. Και, μέχρι στιγμής, οι ψηφοφόροι των Μετριοπαθών και των Σουηδών Δημοκρατών «δεν έχουν δείξει μεγάλο ενδιαφέρον για να σώσουν τους Φιλελεύθερους, κάτι που πηγάζει επίσης από το γεγονός ότι ανταγωνίζονται μεταξύ τους για τη θέση του πρωθυπουργού».
