Η συμφωνία που πέτυχε η Meta στις Ηνωμένες Πολιτείες για την επιβολή περιορισμών σε Facebook και Instagram στους εφήβους δεν αρκεί, σύμφωνα με τον ΟΗΕ.
Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, κάλεσε σήμερα τις κυβερνήσεις να θεσπίσουν κανόνες που θα προστατεύουν τα παιδιά στο διαδίκτυο σε όλες τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και όχι μόνο όπου οι εταιρείες βρίσκονται αντιμέτωπες με δικαστικές διαδικασίες.
Η συμφωνία της Meta στις ΗΠΑ
Η παρέμβαση του Φόλκερ Τουρκ έρχεται μετά τη συμφωνία στην οποία κατέληξε η Meta αυτή την εβδομάδα στις ΗΠΑ. Εν μέσω δικαστικής διαμάχης, η εταιρεία συμφώνησε την Τετάρτη να καταβάλει έως και 17 δισεκατομμύρια δολάρια και να επιβάλει περιορισμούς στη χρήση του Instagram και του Facebook από εφήβους σε περίπου 50 αμερικανικές Πολιτείες και εδάφη.
Η συμφωνία έγινε με τους γενικούς εισαγγελείς των συγκεκριμένων Πολιτειών και έχει ήδη συγκριθεί σε επίπεδο μεγέθους με την ιστορική διευθέτηση του 1998 που είχε επιβληθεί στις καπνοβιομηχανίες.
Λίγο αργότερα, το Τέξας ανακοίνωσε ξεχωριστή συμφωνία με τη Meta, η οποία προβλέπει την καταβολή περισσότερου από 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων, αλλά και αντίστοιχους περιορισμούς.
Με την προσθήκη και αυτής της συμφωνίας, το συνολικό ποσό που καλείται να καταβάλει η Meta ξεπερνά τα 18 δισεκατομμύρια δολάρια.
«Τα παιδιά δεν πρέπει να περιμένουν τα δικαστήρια»
Ο Φόλκερ Τουρκ υποστήριξε ότι η προστασία των παιδιών από τους κινδύνους του διαδικτύου δεν μπορεί να εξαρτάται από το εάν θα προηγηθεί μια δικαστική διαμάχη.
«Τα παιδιά δεν θα πρέπει να περιμένουν μια προσφυγή στη δικαιοσύνη για να μπορέσουν να περιηγηθούν με πλήρη ασφάλεια στο διαδίκτυο», έγραψε ο αξιωματούχος του ΟΗΕ.
ίδιος αναγνώρισε ότι οι νέες ρυθμίσεις που υιοθέτησε η Meta στις συγκεκριμένες Πολιτείες και τα εδάφη των ΗΠΑ κινούνται προς την κατεύθυνση που ο ίδιος ζητά. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι αυτό δεν είναι αρκετό.
«Ένας σχεδιασμός με άξονα την ασφάλεια πρέπει να εφαρμοστεί σε ολόκληρο τον τομέα», ανέφερε, ζητώντας ουσιαστικά ενιαία αντιμετώπιση του ζητήματος από το σύνολο των εταιρειών κοινωνικής δικτύωσης.
Παράλληλα, κάλεσε τις κυβερνήσεις να κινηθούν προληπτικά και όχι να περιμένουν να αναλάβουν δράση τα δικαστήρια ή οι ίδιες οι τεχνολογικές εταιρείες.
«Οι κυβερνήσεις πρέπει να αναλάβουν την πρωτοβουλία αντί να περιμένουν τα δικαστήρια και οι εταιρίες να αναλάβουν δράση», τόνισε.
Οι ηλικιακοί περιορισμοί δεν αρκούν
Ο Φόλκερ Τουρκ είχε προειδοποιήσει ήδη από τις 29 Μαΐου ότι η προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο αποτελεί επείγουσα προτεραιότητα.
Κατά την άποψή του, η συζήτηση δεν θα πρέπει να περιοριστεί μόνο στην ηλικία των χρηστών και στην επιβολή ηλικιακών περιορισμών.
Όπως είχε επισημάνει, μια τέτοια προσέγγιση δεν αλλάζει τον σχεδιασμό και τους αλγόριθμους των πλατφορμών, οι οποίοι είναι εκείνοι που μπορούν να καταστήσουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επικίνδυνα για τους ανήλικους χρήστες.
Για τον αξιωματούχο του ΟΗΕ, η ευθύνη δεν μπορεί να μεταφέρεται αποκλειστικά στους γονείς και στα ίδια τα παιδιά. Οι τεχνολογικοί κολοσσοί θα πρέπει να ενσωματώνουν την ασφάλεια «ήδη από τον σχεδιασμό» των προϊόντων και των υπηρεσιών τους.
Δέκα κατευθυντήριες γραμμές του ΟΗΕ
Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, το γραφείο του Φόλκερ Τουρκ δημοσίευσε δέκα κατευθυντήριες γραμμές για την ενίσχυση της ασφάλειας των παιδιών στο διαδίκτυο.
Βασικό σημείο των οδηγιών αποτελεί η προστασία των προσωπικών δεδομένων των παιδιών ως προεπιλογή. Παράλληλα, ο ΟΗΕ τάσσεται κατά της «μικροστόχευσης» ανηλίκων για εμπορικούς σκοπούς, υπογραμμίζοντας ότι μια τέτοια πρακτική «δεν θα πρέπει να επιτρέπεται».
Η λογική των κατευθυντήριων γραμμών είναι ότι η προστασία των παιδιών πρέπει να αποτελεί μέρος της ίδιας της αρχιτεκτονικής των ψηφιακών υπηρεσιών και όχι ένα πρόσθετο μέτρο που εφαρμόζεται εκ των υστέρων, όταν έχουν ήδη εμφανιστεί προβλήματα.
Μια πολύ μεγαλύτερη δικαστική διαμάχη
Η συμφωνία της Meta στις Ηνωμένες Πολιτείες αφορά μόνο ένα μέρος της ευρύτερης δικαστικής διαμάχης που έχει ανοίξει γύρω από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Οι μεγάλες πλατφόρμες κατηγορούνται ότι, μέσω του τρόπου με τον οποίο έχουν σχεδιαστεί, συνέβαλαν στην εμφάνιση κρίσης ψυχικής υγείας μεταξύ νεαρών Αμερικανών. Η υπόθεση αφορά συνολικά τον τρόπο λειτουργίας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και όχι αποκλειστικά τη Meta.
Στο επίκεντρο βρίσκονται χαρακτηριστικά των πλατφορμών και αλγόριθμοι που έχουν σχεδιαστεί ώστε να κρατούν τους χρήστες συνδεδεμένους και να αυξάνουν όσο το δυνατόν περισσότερο τον χρόνο που περνούν στις εφαρμογές.
Έρευνα και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Meta βρίσκεται επίσης στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για παρόμοιες πρακτικές και για τους κινδύνους που συνδέονται με τη χρήση του Facebook και του Instagram.
Στις 10 Ιουλίου, η Κομισιόν είχε προειδοποιήσει τον αμερικανικό τεχνολογικό κολοσσό ότι θα πρέπει να τροποποιήσει ορισμένες διεπαφές στις δύο πλατφόρμες, οι οποίες κρίθηκαν ιδιαίτερα «εθιστικές», διαφορετικά θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπος με πολύ υψηλό πρόστιμο.
Οι Βρυξέλλες κατηγορούν τη Meta ότι δεν αξιολόγησε επαρκώς και δεν περιόρισε τους κινδύνους που δημιουργούν οι λειτουργίες των Facebook και Instagram για την ανάπτυξη εθιστικών συμπεριφορών. Οι ανησυχίες αφορούν κυρίως τους ανηλίκους, αλλά και τους ευάλωτους ενήλικες.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ορισμένες από τις λειτουργίες των δύο πλατφορμών έχουν σχεδιαστεί με τρόπο που ενθαρρύνει τους χρήστες να παραμένουν καθηλωμένοι στις εφαρμογές για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Η παρέμβαση του ΟΗΕ έρχεται έτσι να προσθέσει διεθνή διάσταση στη συζήτηση για την ευθύνη των τεχνολογικών κολοσσών, με τον Φόλκερ Τουρκ να ζητά από τις κυβερνήσεις να περάσουν από τις επιμέρους δικαστικές συμφωνίες σε ένα συνολικό πλαίσιο κανόνων που θα θέτει την ασφάλεια των παιδιών στο επίκεντρο όλων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.





















