Guardian: Η Ευρώπη εξετάζει προτάσεις για την επιβολή τελών ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ

Η εξέλιξη αυτή έρχεται την ώρα που Αμερικανοί αξιωματούχοι απαίτησαν από το Ιράν να δηλώσει δημόσια ότι το Στενό του Ορμούζ είναι ανοιχτό και ότι τα πλοία που διέρχονται από αυτή τη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό δεν θα δέχονται πλέον επιθέσεις. Οι ίδιοι αξιωματούχοι απέδωσαν τις δυσκολίες τόσο στην επίτευξη μιας συμφωνίας όσο και στην τήρησή της στις εσωτερικές διαμάχες για την εξουσία στην Τεχεράνη.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε την Παρασκευή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι θεωρεί την προσωρινή συμφωνία κατάπαυσης του πυρός «τελειωμένη», αλλά τόνισε ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν τις συνομιλίες με στόχο την οριστική λήξη του πολέμου.

Το Ομάν, σε συνεργασία με Βρετανούς νομικούς, έχει ήδη καταρτίσει μια πρόταση για το Ορμούζ, προσαρμόζοντας τις αρχές του μοντέλου που εφαρμόζεται στο Στενό της Μαλάκα. Η Μουσκάτ έχει πλέον προσφερθεί να στείλει νομικούς εμπειρογνώμονες στην Τεχεράνη, προκειμένου να παρουσιάσουν και να εξηγήσουν αναλυτικά το σχέδιο. Ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν την Παρασκευή ότι ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί επρόκειτο να μεταβεί το Σάββατο στο Ομάν για συνομιλίες σχετικά με το Ορμούζ. Η επίσκεψη «θα επικεντρωθεί σο Ορμούζ και στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας» και αποτελεί «συνέχεια των διαβουλεύσεων που ξεκινήσαμε με το Ομάν τον τελευταίο ένα με δύο μήνες», ανέφερε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπακγαΐ, σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA. Το Ομάν ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος των πλεύσιμων υδάτων στο Ορμούζ και τάσσεται κατά της επιβολής υποχρεωτικού τέλους διέλευσης. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ, Μάτζεντ αλ-Ανσάρι, δήλωσε: «Το να παραχωρηθεί στους Ιρανούς κυριαρχία επί του Στενού με τρόπο που παραβιάζει το διεθνές ναυτικό δίκαιο θα ισοδυναμούσε ουσιαστικά με το να συμφωνήσουμε να γίνουμε όμηροι οποιουδήποτε ακραίου παράγοντα θελήσει να αναλάβει τον έλεγχο του Στενού οποιαδήποτε στιγμή».

Ωστόσο, η κλίμακα του εναλλακτικού σχεδίου του Ομάν ενδέχεται να μην ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες των Ιρανών, ιδιαίτερα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).

Μάλιστα, ένας διπλωμάτης δήλωσε: «Υπάρχουν μέλη των Φρουρών της Επανάστασης που υποστηρίζουν ότι οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν εναντίον τους μια παράνομη επίθεση τον Φεβρουάριο. Επομένως, γιατί να ενδιαφερθούν για το διεθνές δίκαιο της θάλασσας; Άλλοι, όμως, θέλουν να συνεργαστούν. Υπάρχει διχασμός στην Τεχεράνη». Το Ιράν βρίσκεται επίσης υπό πίεση από τις περιφερειακές χώρες να αποσαφηνίσει τις προτάσεις του, καθώς και το κατά πόσο τα τέλη αυτά θα είναι στην πράξη υποχρεωτικά.

Τι αναφέρει η πρόταση

Στην έκθεση υποστηρίχθηκε ότι ένα διαφανές τέλος παροχής υπηρεσιών, ενσωματωμένο σε ένα ευρύτερο περιφερειακό πλαίσιο συνεργασίας, θα παρείχε κίνητρα σε όλες τις πλευρές να συνεργαστούν, επισημαίνοντας παράλληλα ότι το σχέδιο δεν αφορούσε κάποιο απλό διόδιο που επιβάλλεται στα πλοία μόνο και μόνο επειδή διέρχονται από τα Στενά.

Μιλώντας σε συνεδρίαση του συμβουλίου του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού την Πέμπτη στο Λονδίνο, ο εκπρόσωπος του Ομάν, Χαμίς μπιν Μοχάμεντ αλ Σαμάκι , δήλωσε: «Το δικαίωμα διέλευσης από Στενά που χρησιμοποιούνται για τη διεθνή ναυσιπλοΐα κατοχυρώνεται από το διεθνές δίκαιο και δεν δικαιολογεί την επιβολή τελών διέλευσης στα πλοία που διαπλέουν τα Στενά του Ορμούζ».

Ωστόσο, πρόσθεσε ότι το Ομάν θεωρεί χρήσιμη τη διερεύνηση εθελοντικών ρυθμίσεων «που αφορούν υπηρεσίες υποστήριξης της ναυσιπλοΐας, οι οποίες θα μπορούσαν να ενισχύσουν περαιτέρω τη ναυτιλιακή ασφάλεια, να προστατεύσουν το θαλάσσιο περιβάλλον, να μειώσουν τον κίνδυνο ρύπανσης και να ενισχύσουν την ετοιμότητα για την αντιμετώπιση ναυτιλιακών εκτάκτων αναγκών, συμπεριλαμβανομένων συγκρούσεων και πυρκαγιών σε πλοία και δεξαμενόπλοια».