Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αποφεύγει να στηρίξει δημόσια τον Μπενιαμίν Νετανιάχου στην εκστρατεία του ενόψει των εκλογών στο Ισραήλ, και μάλιστα σε μια στιγμή που οι δημοσκοπήσεις δεν είναι υπέρ του.
Στην πιο πρόσφατη συνάντησή τους στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ ρώτησε τον Ισραηλινό πρωθυπουργό για την καμπάνια του ενόψει των εκλογών που θα γίνουν στις 27 Οκτωβρίου. Ο Νετανιάχου κοντοστάθηκε και αντ’ αυτού στον Τραμπ απάντησε ένας σύμβουλός του, λέγοντας πως προηγείται στις δημοσκοπήσεις.
Όμως η αλήθεια είναι πως οι δημοσκοπήσεις δεν καταγράφουν κλίμα υπέρ του Νετανιάχου. Και μέχρι τώρα ο Τραμπ δεν του έχει δώσει τη δημόσια στήριξη την οποία ήλπιζε.
Σύμφωνα με το Axios, ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε να αλλάξει γνώμη, ακόμη και τώρα. Αλλά με μόλις 75 ημέρες να απομένουν μέχρι τις εκλογές, ο χρόνος τελειώνει για τον Νετανιάχου.
Ο συνασπισμός του συγκεντρώνει 49 έως 53 έδρες σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, πολύ λιγότερες από τις 68 έδρες που κατέχει σήμερα και τις 61 που απαιτούνται για την ορκωμοσία κυβέρνησης.
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης του Ισραήλ, από την άλλη πλευρά, συγκεντρώνουν 67 έως 70 έδρες. Ο κύριος αντίπαλος του Νετανιάχου, ο πρώην Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Ισραηλινών Δυνάμεων Αμύνης (IDF) Γκάντι Άιζενκοτ, έχει καλύτερα ποσοστά δημοφιλίας στις περισσότερες δημοσκοπήσεις.
Διαβάστε Επίσης
Αλλά ο Νετανιάχου δεν χρειάζεται απαραίτητα να νικήσει. Απλώς πρέπει να μην χάσει.
Η κύρια προσπάθειά του αυτή τη στιγμή είναι να εξασφαλίσει αρκετές ψήφους ώστε να εμποδίσει τους αντιπάλους του να σχηματίσουν κυβέρνηση χωρίς τη υποστήριξη των αραβοϊσραηλινών κομμάτων.
Εάν καταφέρει να το κάνει αυτό και καμία από τις δύο πλευρές δεν μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση, ο Νετανιάχου θα παραμείνει ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός για αρκετούς ακόμη μήνες, μέχρι να διεξαχθούν νέες εκλογές. Αυτή τη στιγμή, αυτό αποτελεί μια πραγματική πιθανότητα.
Τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου στο Ιράν, ορισμένοι από τους στενούς συμβούλους του Τραμπ ήταν βέβαιοι ότι θα στήριζε τον Νετανιάχου.
Εκείνη την περίοδο, ο Τραμπ υποστήριζε σθεναρά να δοθεί χάρη στον Νετανιάχου ώστε να τερματιστεί η δίκη του για διαφθορά.
Καθώς όμως ο χρόνος περνούσε και ο πόλεμος έμπανε σε τέλμα, οι στόχοι εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ και του Νετανιάχου, καθώς και τα εγχώρια πολιτικά τους συμφέροντα, άρχισαν να αποκλίνουν.
Το χάσμα μεταξύ τους όλο και μεγάλωνε τους τελευταίους τρεις μήνες, όχι μόνο για το Ιράν, αλλά και για τον Λίβανο και τη Γάζα.
Δύο ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι, ενώ ο Τραμπ συμπαθεί τον Νετανιάχου σε προσωπικό επίπεδο, είναι απογοητευμένος από τις αποφάσεις και τις πολιτικές του. «Ο Μπίμπι είναι ο χειρότερος εχθρός του εαυτού του», είπε ο Τραμπ, σύμφωνα με δύο άτομα που μίλησαν πρόσφατα μαζί του για τον Νετανιάχου.
Το τελευταίο επεισόδιο που δοκίμασε τις σχέσεις τους ήταν η δημόσια απόρριψη από τον Νετανιάχου του σχεδίου του Τραμπ «Συμβούλιο Ειρήνης της Γάζας» για τον αφοπλισμό της Χαμάς.
Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Λευκός Οίκος εξέλαβε τη δήλωση του Νετανιάχου ως πολιτική τακτική προεκλογικής περιόδου και όχι απαραίτητα ως δήλωση πολιτικής.
«Κατανοούμε τις πολιτικές ανάγκες του Μπίμπι. Δεν έχουμε πρόβλημα με αυτό, εφόσον συνεχίζει να κάνει αυτό που ζητάμε, ειδικά όσον αφορά τον περιορισμό των επιθέσεων στη Γάζα», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Την περασμένη εβδομάδα, ο Νετανιάχου μίλησε τηλεφωνικά με τον απεσταλμένο του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, και υποσχέθηκε να δώσει μια ευκαιρία στο σχέδιο του Συμβουλίου Ειρήνης, παρά τον σκεπτικισμό του. Δεσμεύτηκε επίσης να περιορίσει τις επιθέσεις στη Γάζα ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία αποστρατιωτικοποίησης, δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος.
Ο Κούσνερ σχεδιάζει ταξίδι στο Ισραήλ την ερχόμενη εβδομάδα για να συναντηθεί με τον Νετανιάχου και άλλους αξιωματούχους και να συζητήσει το σχέδιο για τη Γάζα, σύμφωνα με τέσσερις πηγές με γνώση του θέματος.
Αρκετοί πολιτικοί αντίπαλοι του Νετανιάχου, συμπεριλαμβανομένου του Άιζενκοτ και των πρώην πρωθυπουργών Ναφτάλι Μπένετ και Γιαΐρ Λαπίντ, έχουν εκφράσει την ανησυχία τους ότι ο Τραμπ θα στηρίξει τον εν ενεργεία ηγέτη, δήλωσαν στο Axios δύο από τους βοηθούς τους.
Σύμφωνα με δύο πηγές που γνωρίζουν τις επαφές, αυτά τα στελέχη της αντιπολίτευσης διοχέτευσαν μηνύματα στον Τραμπ και τους βοηθούς του μέσω κοινών φίλων, δωρητών και άλλων πολιτικών συμμάχων, προτρέποντας τον πρόεδρο να παραμείνει ουδέτερος.
Πρώην Αμερικανός αξιωματούχος που ενημερώθηκε για την κατάσταση υποστήριξε ότι η αδυναμία του Νετανιάχου στις δημοσκοπήσεις έχει αποτρέψει τον Τραμπ από το να εμπλακεί.
Ο Τραμπ ήταν εξαιρετικά δημοφιλής στο Ισραήλ, αλλά η δημοτικότητά του έχει διαβρωθεί τους τελευταίους τρεις μήνες λόγω της συμφωνίας που υπέγραψε με το Ιράν και της απόφασής του να υπαναχωρήσει από τον πόλεμο μετά την παραβίαση της συμφωνίας. Οι Ισραηλινοί έχουν επίσης δυσαρεστηθεί με τους περιορισμούς που έχει επιβάλει ο Τραμπ στις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ στο Ιράν, τη Γάζα, τη Συρία και τον Λίβανο.
Ο Τραμπ ρωτήθηκε από δημοσιογράφους τέσσερις φορές τις τελευταίες εβδομάδες εάν υποστηρίζει τον Νετανιάχου. Κάθε φορά, απέφυγε να το κάνει.
«Υπάρχει κανείς στο Ισραήλ καλύτερος από αυτόν για να κάνει τη δουλειά;» ρώτησε τον Τραμπ τον Ιούλιο ο ραδιοφωνικός παραγωγός Χιου Χιούιτ. Ο πρόεδρος απέφυγε να απαντήσει. «Λοιπόν, δεν γνωρίζω τους περισσότερους από αυτούς. Γνωρίζω κάποιους, προφανώς, αλλά δεν γνωρίζω τους περισσότερους», είπε, αναφερόμενος στους αντιπάλους του Νετανιάχου.
Σε αρκετές πρόσφατες συνεντεύξεις, ο Τραμπ επαίνεσε τον Νετανιάχου ως «σπουδαίο πρωθυπουργό σε περίοδο πολέμου», αλλά κάθε φορά αναφερόταν σε αυτόν σε παρελθοντικό χρόνο.
Ενώ Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ο Τραμπ έθεσε κατ’ ιδίαν το ζήτημα της χάρης κατά την τελευταία του συνάντηση με τον Νετανιάχου, ο πρόεδρος δεν έχει μιλήσει γι’ αυτό δημόσια εδώ και μήνες.
Οι ισραηλινές εκλογές είναι καθοριστικής σημασίας για την ατζέντα του Τραμπ στη Μέση Ανατολή για τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του, ειδικά με την κρίση στο Ιράν να βρίσκεται σε μια μετέωρη κατάσταση «ούτε συμφωνία, ούτε πόλεμος».
Ο Τραμπ θέλει επίσης να προωθήσει το ειρηνευτικό του σχέδιο για τη Γάζα, να σημειώσει πρόοδο στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, να εξασφαλίσει μια συμφωνία ασφαλείας μεταξύ Ισραήλ και Συρίας και, το σημαντικότερο, να μεσολαβήσει για μια ιστορική ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ισραήλ και Σαουδικής Αραβίας.
Ο Τραμπ και η ομάδα του έχουν τραυματιστεί από την πολιτική κρίση του 2019 στο Ισραήλ που οδήγησε σε τρεις συνεχόμενες εκλογικές αναμετρήσεις και είχε ως αποτέλεσμα μια χαμένη χρονιά για τη διπλωματία στη Μέση Ανατολή.
Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Λευκός Οίκος δεν θα επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος και δεν θα επιτρέψει στην εσωτερική πολιτική σκηνή του Ισραήλ να καθυστερήσει την περιφερειακή του ατζέντα.
