Γερμανία: Από τις απελάσεις διπλωματών σε σκληρά αντίποινα κατά της Ρωσίας

Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς φέρεται να εξετάζει μια σειρά από άμεσες κυρώσεις, την ώρα που σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται επίσης σε εξέλιξη η προετοιμασία ενός νέου πακέτου περιοριστικών μέτρων κατά της Ρωσίας.

Τρεις αξιωματούχοι που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις μίλησαν στο Politico και στη Welt Am Sonntag, υπό τον όρο της ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας του ζητήματος.

Η ανακοίνωση που μπορεί να έρθει την επόμενη εβδομάδα

Η γερμανική κυβέρνηση προσανατολίζεται να δημοσιοποιήσει τις αποφάσεις της στις αρχές της επόμενης εβδομάδας, χρονικό σημείο που συμπίπτει με τη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στην Ιρλανδία την Τρίτη.

Ωστόσο, δύο από τους αξιωματούχους ανέφεραν ότι η ανακοίνωση θα μπορούσε να γίνει ακόμη και νωρίτερα, ανάλογα με τις αποφάσεις του Μερτς.

Στο Βερολίνο εξετάζεται η επιβολή άμεσων μέτρων κατά ρωσικών οντοτήτων, παράλληλα με τις νέες κυρώσεις που προετοιμάζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το ακριβές περιεχόμενο των γερμανικών μέτρων δεν έχει γίνει γνωστό.

Από τις απελάσεις διπλωματών σε σκληρότερες απαντήσεις

Ένας από τους αξιωματούχους που γνωρίζουν το σχέδιο υποστήριξε ότι μετά το περιστατικό στη Λειψία η Γερμανία δεν θεωρεί πλέον επαρκείς κινήσεις όπως η απέλαση μεμονωμένων Ρώσων διπλωματών ή το κλείσιμο του Ρωσικού Σπιτιού στο Βερολίνο.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, στο τραπέζι βρίσκονται πολύ αυστηρότερες επιλογές, μεταξύ των οποίων εντατικοποίηση των κυρώσεων αλλά και πιθανή περαιτέρω αύξηση των παραδόσεων όπλων προς την Ουκρανία. Οι τρεις αξιωματούχοι δεν αποκάλυψαν ποια ακριβώς μέτρα έχει αποφασίσει να ανακοινώσει ο Γερμανός καγκελάριος.

Παράλληλα, δεν έχει διευκρινιστεί εάν το Βερολίνο πρόκειται να αποδώσει την ευθύνη για την επίθεση σε συγκεκριμένα πρόσωπα ή παράγοντες που συνδέονται με τη Ρωσία ή εάν θα κατηγορήσει απευθείας τη ρωσική κυβέρνηση.

Το Βερολίνο προετοιμάζεται και για ρωσικά αντίποινα

Η γερμανική πλευρά φαίνεται πάντως να υπολογίζει ήδη στην πιθανότητα σκληρής απάντησης από τη Μόσχα. Αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η Γερμανία θα πρέπει να είναι προετοιμασμένη για ενδεχόμενα τιμωρητικά μέτρα από τη Ρωσία, καθώς η νέα κίνηση έρχεται σε μια περίοδο ιδιαίτερα αυξημένης έντασης.

Την Τρίτη, ο Μερτς είχε ήδη προειδοποιήσει ότι το περιστατικό στη Λειψία θα έχει σοβαρές συνέπειες. «Η επίθεση με drone στη Λειψία, μεταξύ άλλων, δείχνει ότι αντιμετωπίζουμε επίσης πολύ πραγματικές απειλές», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση κάνει τους υπεύθυνους για υβριδικές επιθέσεις «να πληρώσουν ένα τίμημα».

Από την πλευρά της, η γερμανική κυβέρνηση, απαντώντας σε ερωτήσεις του Politico σχετικά με το εάν το Βερολίνο θα θεωρήσει άμεσα υπεύθυνη τη Ρωσία, απέφυγε να επιβεβαιώσει το σχέδιο.

Εκπρόσωπος της κυβέρνησης δήλωσε ότι η καγκελαρία «δεν ασχολείται με εικασίες» και ότι αυτό που έχει σημασία είναι η επίσημη απόδοση ευθύνης που θα κάνει η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, αφού αξιολογήσει όλα τα αποτελέσματα της έρευνας.

Η υπόθεση της Λειψίας και τα στοιχεία που δείχνουν προς τη Μόσχα

Η αποτυχημένη επίθεση στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε έχει ήδη συνδεθεί με τη Ρωσία μέσα από δημοσιογραφικές έρευνες.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα γερμανικών μέσων, το drone ήταν εξοπλισμένο με εκρηκτικά και φέρεται να είχε ως στόχο ένα ουκρανικό μεταγωγικό αεροσκάφος Antonov, το οποίο χρησιμοποιείται και για τη μεταφορά στρατιωτικού εξοπλισμού.

Η Wall Street Journal ανέφερε ότι αξιολογήσεις αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών συνέδεσαν άμεσα τη Ρωσία με το συγκεκριμένο drone.

Παράλληλα, η υπόθεση παρουσιάζει ομοιότητες με σειρά περιστατικών δολιοφθοράς που σημειώθηκαν το 2024 σε ευρωπαϊκές αερομεταφορές και για τα οποία υπάρχουν υποψίες ότι συνδέονταν με ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών. Η Μόσχα έχει αρνηθεί οποιαδήποτε εμπλοκή.

Παραμένει, ωστόσο, άγνωστο ποια νέα στοιχεία οδήγησαν το Βερολίνο στην απόφαση να εξετάζει πλέον μια απευθείας απόδοση ευθύνης στη Ρωσία.

Το απαιτούμενο αποδεικτικό επίπεδο για μια επίσημη κρατική απόδοση είναι υψηλό. Ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών Alexander Dobrindt είχε δηλώσει νωρίτερα μέσα στον μήνα ότι καθοριστικής σημασίας είναι να υπάρχουν τα απαραίτητα στοιχεία ή τουλάχιστον μια «πολύ ισχυρή υποψία».

«Zeitenwende 2.0» στη γερμανική πολιτική

Δύο από τους αξιωματούχους περιέγραψαν την προετοιμαζόμενη γερμανική κίνηση ως «Zeitenwende 2.0». Η συγκεκριμένη έκφραση παραπέμπει στην ιστορική αλλαγή κατεύθυνσης που είχε ανακοινώσει ο πρώην καγκελάριος Όλαφ Σολτς στον τομέα της άμυνας, μετά τη μεγάλης κλίμακας ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

Στη νέα αυτή στροφή φαίνεται να συμβάλλει και η αποκάλυψη μιας κρύπτης όπλων σε δασώδη περιοχή κοντά στη λίμνη Μίγκελζεε, έξω από το Βερολίνο.

Πράκτορες της γερμανικής υπηρεσίας πληροφοριών εντόπισαν υπόγεια κρύπτη στην οποία βρίσκονταν δύο ημιαυτόματα όπλα. Η ανακάλυψη είχε γίνει τον Οκτώβριο του περασμένου έτους, αλλά η υπόθεση ήρθε στο φως μέσα από έρευνα των NDR, WDR και Süddeutsche Zeitung.

Τα όπλα βρίσκονταν σε αδιάβροχα δοχεία και ήταν σε σχεδόν καινούρια κατάσταση, ενώ μαζί τους υπήρχε ασυνήθιστα μεγάλη ποσότητα πυρομαχικών.

Σύμφωνα με την έρευνα, τα όπλα ήταν έτοιμα για άμεση χρήση. Οι ερευνητές τα απενεργοποίησαν, τα τοποθέτησαν ξανά στην κρυψώνα και έθεσαν την περιοχή υπό παρακολούθηση, χωρίς όμως να εντοπίσουν κάποιον να επιστρέφει στο σημείο.

Έρευνα για πιθανή σοβαρή πράξη βίας

Την υπόθεση εξετάζει πλέον ο Ομοσπονδιακός Γενικός Εισαγγελέας της Γερμανίας, με την υποψία προετοιμασίας σοβαρής πράξης βίας που θα μπορούσε να απειλήσει το κράτος.

Μετά τη δημοσιοποίηση της υπόθεσης, ο Dobrindt μίλησε για κατάσταση υψηλού κινδύνου και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο τα όπλα να προορίζονταν για επιθέσεις στο Βερολίνο.

Ο υπουργός απέφυγε, ωστόσο, να συνδέσει ευθέως την υπόθεση με τη Ρωσία, σημειώνοντας ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί η εμπλοκή ξένων δυνάμεων.

Νέα περιστατικά σε χώρες του ΝΑΤΟ

Το περιστατικό στη Λειψία δεν αποτελεί μεμονωμένη υπόθεση στο ευρωπαϊκό περιβάλλον ασφαλείας. Τις τελευταίες εβδομάδες έχουν καταγραφεί σειρά περιστατικών σε χώρες του ΝΑΤΟ.

Στη Ρουμανία, θαλάσσιο drone που έφερε εκρηκτικά εντοπίστηκε σε απόσταση μερικών εκατοντάδων μέτρων από το έργο φυσικού αερίου Neptun Deep στη Μαύρη Θάλασσα και εξουδετερώθηκε από τις ρουμανικές ένοπλες δυνάμεις. Ο πρόεδρος Νίκουσορ Νταν κατηγόρησε ευθέως τη Ρωσία για το περιστατικό.

Λίγες ημέρες αργότερα, η αστυνομία στη Σλοβακία ανακοίνωσε ότι απέτρεψε σχεδιαζόμενη εμπρηστική επίθεση σε εργοστάσιο παραγωγής drones.

Στην Εσθονία, οι αρχές εξετάζουν πιθανή ρωσική εμπλοκή μετά από εμπρησμό σε εταιρεία που δραστηριοποιείται στον αμυντικό τομέα.

Παράλληλα, οι εκρήξεις σε εργοστάσια πυρομαχικών στην Ιταλία και τη Βουλγαρία βρίσκονται επίσης υπό έρευνα, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχουν σαφή στοιχεία που να αποδεικνύουν ρωσική δολιοφθορά σε αυτές τις δύο περιπτώσεις.

Νέο ευρωπαϊκό πακέτο κυρώσεων με 1.600 καταχωρίσεις

Την ίδια ώρα, στις Βρυξέλλες βρίσκεται σε προετοιμασία ένα ακόμη πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Το θέμα αναμένεται να συζητηθεί στην άτυπη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ την Τρίτη και την Τετάρτη στο Γουίκλοου της Ιρλανδίας.

Τρεις Ευρωπαίοι διπλωμάτες με άμεση γνώση των συζητήσεων δήλωσαν ότι εξετάζονται συνολικά 1.600 καταχωρίσεις για κυρώσεις: 800 φυσικά πρόσωπα και 800 ρωσικές εταιρείες. Οι νέες κυρώσεις αναμένεται να εγκριθούν στα μέσα Οκτωβρίου.

Στο τραπέζι ξανά τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία

Παράλληλα, επανέρχεται στη συζήτηση και η αξιοποίηση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων ρωσικών κρατικών τραπεζών.

Ένας από τους Ευρωπαίους διπλωμάτες ανέφερε ότι πρόκειται για μακροπρόθεσμη διαδικασία, η οποία θα απαιτήσει μεταξύ άλλων προσπάθεια για να πειστεί το Βέλγιο, το οποίο εδώ και καιρό εμφανίζεται επιφυλακτικό απέναντι στην ιδέα.

Το μεγαλύτερο μέρος των αποθεματικών της ρωσικής κεντρικής τράπεζας που έχουν παγώσει στην ΕΕ βρίσκεται στην Euroclear, με έδρα τις Βρυξέλλες.

Η βελγική χρηματοπιστωτική εταιρεία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κεντρικά αποθετήρια τίτλων παγκοσμίως και η κυβέρνηση του Bart De Wever φοβάται την πιθανότητα ρωσικών αντιποίνων.

Και οι τρεις διπλωμάτες περιέγραψαν τις συζητήσεις ως προσπάθεια σημαντικής διεύρυνσης των υφιστάμενων κυρώσεων.

«Η στρατηγική είναι να καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια. Αναπτύσσουμε κάθε πιθανό καθεστώς κυρώσεων», δήλωσε ένας από τους διπλωμάτες.

Έτσι, την ώρα που η Γερμανία εξετάζει μια νέα και πιο άμεση αντιπαράθεση με τη Μόσχα με αφορμή την υπόθεση της Λειψίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζει παράλληλα έναν νέο γύρο κυρώσεων, σε ένα περιβάλλον όπου οι δυτικές κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν ολοένα περισσότερα περιστατικά που χαρακτηρίζουν ως μέρος ενός ευρύτερου «υβριδικού πολέμου».