Οι απειλές του για άμεση ενσωμάτωση της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ και για επιβολή επιπρόσθετων δασμών σε όποιες χώρες αντιτίθενται στα πλάνα του ρίχνουν βαριά σκιά στην ετήσια σύναξη εκπροσώπων της πολιτικής και οικονομικής ελίτ του πλανήτη. Σε μια ομοβροντία αναρτήσεων στο Truth Social και δηλώσεων πριν επιβιβαστεί στο Air Force 1, ο Ντόναλντ Τραμπ επέμεινε πως η Γροιλανδία θα γίνει αμερικανική και υποσχέθηκε «ένα πολύ ενδιαφέρον Νταβός φέτος».

Σκληρά μηνύματα

«Θα δείτε» δήλωσε χθες βράδυ ο πρόεδρος των ΗΠΑ ερωτηθείς μέχρι πού θα φτάσει στο θέμα της απόκτησης της Γροιλανδίας στη διάρκεια έκτακτης συνέντευξης Τύπου στον Λευκό Οίκο για τη συμπλήρωση ενός χρόνου από την εκ νέου ανάληψη της εξουσίας και τα επιτεύγματά του. «Πιστεύω πως κάτι καλό για όλους μας θα προκύψει» πρόσθεσε, εκφράζοντας βεβαιότητα πως θα ενθουσιαστούν και οι Γροιλανδοί όταν συνομιλήσουν κάποια στιγμή. «Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία για την παγκόσμια ασφάλεια» επανέλαβε για νιοστή φορά.

Τα πηγαίνει καλά με τους Ευρωπαίους διαβεβαίωσε και αναφέρθηκε σε Μακρόν και Στάρμερ ιδιαίτερα «που είναι σκληροί όταν δεν είμαι μπροστά». Ξεχωρίζοντας στο στόχαστρο τον Γάλλο πρόεδρο πρόσθεσε πως παρότι «είναι φίλος» δεν αποδέχθηκε πρότασή του για συνάντηση στο Παρίσι την Πέμπτη, γιατί δεν θα είναι στο Ελιζέ ακόμη για πολύ.

Δικαιώνεται για την ευρύτερη στρατηγική δασμών, «καθώς με τους δασμούς ήδη μειώσαμε το εμπορικό έλλειμμα κατά 77% σε ένα χρόνο, ενώ οι εξαγωγές μας αυξήθηκαν κατά 150 δισεκατομμύρια δολάρια» τόνισε. «Το ΝΑΤΟ θα πρέπει να μας φερθεί σωστά. Δίνουμε τεράστια ποσά. Αμφιβάλλω αν θα μας στήριζαν σε περίπτωση ανάγκης» είπε. «Αν δεν ήμουν εγώ δεν θα υπήρχε ΝΑΤΟ σήμερα. Θα είχε καταλήξει στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας» έγραφε χθες στο Truth Social.

Πυρά και απειλές

«Δεν θα κάνουμε πίσω. Θα την αποκτήσουμε τη Γροιλανδία. Οι Δανοί δεν μπορούν να την προστατεύσουν. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν θα αντισταθούν πολύ» δήλωνε νωρίτερα στον Τύπο. Παράλληλα αναρτούσε στα σόσιαλ μίντια μεταξύ screenshots μηνυμάτων που έλαβε από τον Μακρόν και τον γ.γ. του ΝΑΤΟ, καθώς και δύο εικόνες- προϊόντα Τεχνητής Νοημοσύνης με σαφές μήνυμα. «Φίλε μου,… δεν καταλαβαίνω τι κάνεις με τη Γροιλανδία» του έγραψε ο Γάλλος πρόεδρος, καλώντας τον σε διάλογο. Ο Τραμπ απάντησε απειλώντας το Παρίσι με δασμούς 200% στα γαλλικά κρασιά και σαμπάνιες, για το όχι Μακρόν στην πρόσκληση για συμμετοχή στο Συμβούλιο Ειρήνης- εναλλακτικό ΟΗΕ που προωθεί.

«Αγαπητέ Ντόναλντ,… είμαι προσηλωμένος στην εξεύρεση λύσης για Γροιλανδία. Αδημονώ να σε δω» έγραψε ο Μαρκ Ρούτε μεταξύ επαίνων για το έργο Τραμπ για την Ουκρανία, τη Γάζα, τη Συρία. «Γροιλανδία έδαφος των ΗΠΑ από το 2026» έγραφε η πινακίδα σε σκίτσο με τον Τραμπ να ανεμίζει την αστερόεσσα, ενώ σε παραποιημένο κλικ από συνάντησή του στον Λευκό Οίκο με Ευρωπαίους ηγέτες στον χάρτη σκέπασε με την αμερικανική σημαία τη Γροιλανδία, αλλά και τον Καναδά. 

«Ζήτω η Ευρώπη!»

Από την άλλη πλευρά στη χθεσινή της παρέμβαση στο Φόρουμ η Ουρσουλα φον ντερ Λάιεν έδωσε τον τόνο της ευρωπαϊκής υποδοχής. Είναι λάθος οι δασμοί, επανέλαβε και υποσχέθηκε μια ισχυρή ενιαία, αναλογική, ακλόνητη ευρωπαϊκή απάντηση στην Ουάσιγκτον, αν δεν επικρατήσει το πνεύμα της συνεργασίας. Η Ε.Ε. θα αδράξει την ευκαιρία των γεωπολιτικών σοκ προς την οικοδόμηση μιας ανεξάρτητης Ευρώπης, είναι αδιαπραγμάτευτη η εθνική κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα των κρατών, πρόσθεσε, κλείνοντας με ένα «Ζήτω η Ευρώπη!»

Η ευρωβουλή δεν θα εγκρίνει την εμπορική συμφωνία Ε.Ε.- ΗΠΑ που έκλεισε πέρυσι η πρόεδρος της Κομισιόν με τον Τραμπ ώστε να τεθεί σε ισχύ, όπως προγραμματιζόταν για τις προσεχείς ημέρες, σύμφωνα με χθεσινά δημοσιεύματα που επικαλούνται εκπροσώπους των κυριότερων πολιτικών ομάδων. 

Απάντηση Μακρόν

«Δεν είναι καιρός για νέες αποικιοκρατίες. Είναι τρελό που η Ε.Ε. ωθείται να χρησιμοποιήσει ίσως για πρώτη φορά και μάλιστα εναντίον των συμμάχων μας Ηνωμένων Πολιτειών το εργαλείο εναντίον του οικονομικού εξαναγκασμού» δήλωσε στο Νταβός ο Γάλλος πρόεδρος. Είναι απαράδεκτη η συσσώρευση δασμών και μάλιστα ως όπλο αμφισβήτησης εδαφικής ακεραιότητας, είναι λάθος η στροφή σε έναν κόσμο χωρίς κανόνες με μοναδικό νόμο τον νόμο του ισχυρού, συμπλήρωσε ο Εμανουέλ Μακρόν. Στην Ευρώπη προτιμάμε τον σεβασμό αντί των νταήδων, κατέληξε, απευθυνόμενος εμμέσως στον Τραμπ και τους αμερικανικούς επιχειρηματικούς γίγαντες.

Αναμένοντας τον Τραμπ, ο Αμερικανός υπουργός Εμπορίου από το βήμα του ομιλητή «συμβούλευσε» χθες τους Ευρωπαίους να πάρουν μια ανάσα και να μην ανταποδώσουν, εκφράζοντας βεβαιότητα πως το ζήτημα της Γροιλανδίας και των δασμών θα επιλυθεί. «Οι σχέσεις μας δεν ήταν ποτέ καλύτερες» είπε ο Σκοτ Μπέσεντ, μιλώντας για μια αχρείαστη υστερία και διαβεβαιώνοντας πως είναι αναμφισβήτητη η δέσμευση των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ.

Στην κόψη του ξυραφιού το ΝΑΤΟ

Οι προβληματικές επί προεδρίας Ντόναλντ Τραμπ σχέσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Βρυξελλών εντάθηκαν περισσότερο το περασμένο Σαββατοκύριακο, αφού ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε με δασμούς πολλά ευρωπαϊκά κράτη μέχρι να καταλάβουν οι ΗΠΑ τη Γροιλανδία. Πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες θα προτιμούσαν να αποφύγουν μια ανοιχτή αντιπαράθεση ή ρήξη με την κυβέρνηση Τραμπ, αλλά η διαμάχη για τη Γροιλανδία δοκιμάζει τα όρια αυτής της στρατηγικής.

Χωρίς προφανή επιλογή που θα ικανοποιούσε και τις δύο πλευρές, η κλιμάκωση είναι πιο πιθανή από οποιαδήποτε άλλη στιγμή από την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, ενώ ορισμένοι πολιτικοί και στρατιωτικοί αναλυτές δεν αποκλείουν ακραίες επιλογές, ακόμα και απειλή αποχώρησης των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ -το 2018 αποφεύχθηκε στο παρά κάτι- ή και κλείσιμο αμερικανικών βάσεων από ευρωπαϊκά κράτη.

Ασταθές σκηνικό

Το Σάββατο, λοιπόν, ο Τραμπ ανήρτησε στα social media ότι θα επιβάλει δασμό 10% σε Γαλλία, Ολλανδία, Γερμανία, Δανία, Νορβηγία, Σουηδία, Γαλλία, Φινλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο -επιπλέον των υφιστάμενων δασμών- έως ότου επιτευχθεί συμφωνία για την πλήρη εξαγορά της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ. Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν εγκαταλείπει το αγαπημένο του οικονομικό όπλο, εκτός αν τον εμποδίσει το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, καθώς αυτό πρόκειται να αποφανθεί για τη νομιμότητα πολλών εκ των δασμών Τραμπ.

Ολα αυτά συνθέτουν ένα απολύτως ασταθές σκηνικό, καθώς, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ είναι φαινομενικά πρόθυμος να καταλάβει την επικράτεια ενός νατοϊκού συμμάχου ή να επιβάλει την πώλησή του, το Ανώτατο Δικαστήριο μπορεί να αλλάξει δραματικά τα εργαλεία που διαθέτει ο Τραμπ για να επιβάλει δασμούς και η Ε.Ε. αναρωτιέται αν έσφαλε συμφωνώντας με τον πλανητάρχη σε μια μονομερή εμπορική συμφωνία μόλις πριν από έξι μήνες στη Σκωτία.

Ομως, η περίπτωση της Γροιλανδίας είναι διαφορετική, αφού δεν είναι σαφές ποιους συμβιβασμούς θα μπορούσε να προσφέρει η Ευρώπη -στρατιωτικούς, ασφάλειας, οικονομικούς ή άλλους- που θα ικανοποιούσαν τον Τραμπ. Είναι ακόμη λιγότερο σαφές αν ο Αμερικανός πρόεδρος θα ικανοποιηθεί από οτιδήποτε άλλο εκτός από το να περιέλθει η Γροιλανδία στην κατοχή των ΗΠΑ… Και αυτό είναι που κάνει την κλιμάκωση πιο πιθανή από οποιαδήποτε άλλη στιγμή μετά την επιστροφή Τραμπ στον Λευκό Οίκο.

Μάχη στο Νταβός

Στο Νταβός, το «πνεύμα του διαλόγου» μπορεί γρήγορα να δώσει τη θέση του σε κάτι άλλο. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα προσπαθήσουν να μην κλιμακώσουν την ένταση, αλλά ο πολιτικός χώρος για τη στρατηγική τους, «αγκαλιάζοντας την αρκούδα», εξαντλείται γρήγορα. Ενδέχεται να αντιμετωπίσουν δύσκολες στρατηγικές και τακτικές αποφάσεις σχετικά με το αν θα επιδιώξουν μια συμφωνία με βάση τις πρακτικές πραγματικότητες του τι θέλει ο Τραμπ από τη Γροιλανδία ή αν θα επιλέξουν οικονομική αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ και θα χαράξουν μια σκληρή γραμμή όσον αφορά την κυριαρχία, το Διεθνές Δίκαιο και, τελικά, την αξιοπιστία της Ευρώπης.

Η προσέγγιση που θα υιοθετήσουν θα καθορίσει την αντίδραση του Τραμπ, όπως και τη μελλοντική κατεύθυνση των διατλαντικών σχέσεων, ενώ πολλά κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ ανεβάζουν τον πήχυ των αντιδράσεων μέχρι τη διακοπή παροχής στρατιωτικών βάσεων υποστήριξης στους Αμερικανούς – ενέργεια που αν υιοθετείτο θα προκαλούσε σαρωτική υποβάθμιση του ευρωατλαντισμου προς τέρψιν της Ρωσίας και του Βλαντιμίρ Πούτιν.