Explainer: Το κοινό μέτωπο Ουάσιγκτον – Μόσχας εναντίον Κιέβου και οι εκλογές που δεν μπορούν να γίνουν στην Ουκρανία

Οι Ενοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας αντεπιτίθενται και απελευθερώνουν οικισμούς στο Ντονμπάς, την περιοχή που ο Βλαντιμίρ Πούτιν έχει προσδιορίσει ως βασικό στόχο για τον ρωσικό στρατό.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει άρει μερικώς τις ενεργειακές κυρώσεις κατά της Ρωσίας και ανακοίνωσε συμφωνία για την εισαγωγή αρκετών εκατοντάδων χιλιάδων τόνων καυσίμου ντίζελ από τη Ρωσία στις ΗΠΑ.

Στη συνέχεια, με το πρόσχημα ενός ακατανόητου ειρηνευτικού σχεδίου, ο Τραμπ άρχισε τα τελεσίγραφα προς την Ουκρανία, απαιτώντας να σταματήσει να χτυπά ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου και ζητώντας «καμία επίθεση σε εγκαταστάσεις διύλισης πετρελαίου». Το σχέδιο υποτίθεται ότι θα ήταν διμερές στο πλαίσιο της «ενεργειακής εκεχειρίας», αλλά στην πράξη αποδείχθηκε μονόπλευρο, καθώς η Ρωσία συνέχισε να βομβαρδίζει την Ουκρανία.

Απειλές

Μετά το τελεσίγραφο, ο Τραμπ προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, δηλώνοντας ότι η Ουκρανία «πρέπει να αποκτήσει νέο πρόεδρο για να ανοίξει ο δρόμος για ειρηνευτική συμφωνία». Οπως ήταν αναμενόμενο -λαμβάνοντας υπόψη την καταρρέουσα διεθνώς αμερικανική διπλωματία- ακολούθησαν απειλές για διακοπή της παροχής πληροφοριών και οπλικών συστημάτων μέσω του νατοϊκού προγράμματος PURL στην Ουκρανία.

Η αντίδραση των περισσότερων Ουκρανών στις τελευταίες εξελίξεις είναι εξαιρετικά έντονη και συνοψίζεται στο ότι «η ενεργειακή εκεχειρία του Τραμπ σημαίνει ότι η Ουκρανία δεν θα χτυπήσει τα ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου που λειτουργούν, ενώ η Ρωσία δεν θα χτυπήσει το ουκρανικό διυλιστήριο που δεν λειτουργεί».

Η συνολική στρατηγική της Ουάσιγκτον είναι από καιρό σαφής: κατηγορούμε την Ουκρανία για τους δικούς μας λανθασμένους χειρισμούς και προστατεύουμε τα ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου.

Αρνούμενες να παράσχουν πληροφορίες σχετικά με τις ρωσικές επιθέσεις κατά της Ουκρανίας, οι ΗΠΑ, στην πραγματικότητα, γίνονται συνένοχες στη δολοφονία Ουκρανών πολιτών. Ολα τα παραπάνω αποτελούν προδοσία κάθε συμμαχικής θέσης.

Κίνητρα

Γιατί, όμως, ο Τραμπ και ο Πούτιν χρειάζονται τη συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ; Το κίνητρο του Τραμπ είναι ένα και έχει συγκεκριμένο ορίζοντα: τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ στις 3 Νοεμβρίου. Με τις δημοσκοπήσεις να δίνουν προβάδισμα στους Δημοκρατικούς και υπό τον κίνδυνο να χάσει την πλειοψηφία και στα δύο σώματα του Κογκρέσου (Βουλή και Γερουσία), ελπίζει ότι θα καταφέρει μια «νίκη» που θα επηρεάσει την ψήφο των Αμερικανών υπέρ του. Φιλοδοξεί, λοιπόν, ότι η απελευθέρωση ρωσικού ντίζελ θα ρίξει τις ασυνήθιστα υψηλές τιμές καυσίμων με τις οποίες είναι αντιμέτωποι οι Αμερικανοί πολίτες.

Τα κίνητρα του Πούτιν, ωστόσο, είναι ίσως πιο περίπλοκα. Οι σύμβουλοί του πιστεύουν ότι μπορεί να παρουσιάσει τη συμφωνία στον κουρασμένο από τον πόλεμο ρωσικό πληθυσμό ως «νίκη» που θα σημάνει αναθέρμανση των σχέσεων με τις ΗΠΑ.

Επίσης, πιστεύει ότι έτσι θα πλήξει τις σχέσεις του Τραμπ με τον Ζελένσκι και την Ευρώπη, η οποία (όπως και ο Ζελένσκι) έχει καταδικάσει τη συμφωνία. Αλλά και για να επιχειρήσει να το χρησιμοποιήσει ως μοχλό πίεσης, ώστε ο Τραμπ να αναγκάσει τον Ζελένσκι να περιορίσει τα ουκρανικά πλήγματα κατά ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου.

ΤΕΣΣΕΡΑ ΒΑΣΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ

Για ποιους λόγους δεν είναι εφικτό να διεξαχθούν εκλογές στην Ουκρανία

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι παρουσιάζεται ως το… πρόβλημα για άλλη μία φορά. Οπως προαναφέραμε, ο Τραμπ δήλωσε ότι η Ουκρανία θα πρέπει να «αποκτήσει νέο πρόεδρο», επειδή -υποτίθεται- ο Ζελένσκι δεν ήθελε να υπογράψει ειρηνευτική συμφωνία, η οποία στην πραγματικότητα θα αποτελούσε συνθηκολόγηση σε έναν πόλεμο που η Ουκρανία δεν χάνει.

Εχουν δημοσιευτεί πολυάριθμες αναλύσεις, τόσο στην Ουκρανία όσο και αλλού, οι οποίες καταδεικνύουν ότι οι διάφορες προτάσεις για ειρηνευτικά σχέδια -τις οποίες προωθούσε η Ρωσία μέσω των απεσταλμένων Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ- ήταν στην ουσία μονόπλευρες. Λάμβαναν υπόψη αποκλειστικά τις απαιτήσεις του επιτιθέμενου, με όρους που ήταν απολύτως απαράδεκτοι για την Ουκρανία.

Συγκεκριμένα, η Ρωσία επιδίωκε να αποκτήσει, χωρίς μάχη, εδάφη στα οποία ο στρατός της δεν είχε σημειώσει καμία πρόοδο κατά την προηγούμενη τετραετία, παρά τις βαριές απώλειες που είχε υποστεί. Οι δηλώσεις του Τραμπ σχετικά με την ανάγκη αντικατάστασης του προέδρου της Ουκρανίας έρχονται σε θεμελιώδη αντίθεση με τις αρχές μιας δημοκρατικής χώρας, του είδους της χώρας που εκπροσωπεί ο ίδιος ο Τραμπ.

1 Δεν μπορούν να διεξαχθούν εκλογές στην Ουκρανία εν καιρώ πολέμου, καθώς οι περισσότεροι άνθρωποι που ζουν κοντά στο μέτωπο, σε κατεχόμενα εδάφη ή ως πρόσφυγες, καθώς και όσοι μάχονται αυτή τη στιγμή στο μέτωπο δεν θα μπορούσαν να ψηφίσουν.

2 Η διεξαγωγή εκλογών κατά τη διάρκεια του πολέμου χωρίς τη συμμετοχή των βασικών αντιπάλων του Ζελένσκι (οι οποίοι είναι ανώτεροι αξιωματικοί ή στρατηγοί και, ως εκ τούτου, δεν μπορούν να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους όσο ισχύει ο στρατιωτικός νόμος) θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα αποτέλεσμα που ο Τραμπ δεν θα περίμενε: ο Ζελένσκι θα είχε μεγάλες πιθανότητες να κερδίσει.

3 Το ζήτημα ξεπερνά κατά πολύ το πρόσωπο του προέδρου. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, η συντριπτική πλειονότητα των Ουκρανών δεν επιθυμεί να προβεί σε παραχωρήσεις προς τη Μόσχα. Ούτε υπάρχουν ενδείξεις για κάμψη του ηθικού του στρατού ή για στρατιώτες που θα ήθελαν να παραδώσουν οτιδήποτε στη Ρωσία. Ο βασικός λόγος είναι ότι όλοι κατανοούν πως, μόλις ο Πούτιν αποκτήσει ένα έδαφος, θα το χρησιμοποιήσει ως βάση για να επιτεθεί σε άλλα και να τα διεκδικήσει και εκείνα. Το ζήτημα δεν είναι ο Ζελένσκι. Είναι ο ουκρανικός στρατός και η ουκρανική κοινωνία των πολιτών που δεν θέλουν να συνθηκολογήσουν με τη Μόσχα. Η ιδέα ότι η αλλαγή προέδρου θα μεταβάλει τη στάση των Ουκρανών απέναντι στον πόλεμο είναι παράλογη.

4 Ο Τραμπ έχει επιδείξει πλήρη έλλειψη κατανόησης της φύσης της ρωσικής επιθετικότητας κατά της Ουκρανίας ήδη από την αρχή της προεδρίας του. Παρομοίως, αποτυγχάνει να κατανοήσει την ουσία της ουκρανικής αντίστασης. Ούτε καν το «Κόμμα της Ειρήνης» δεν μπορεί να αποδεχθεί τη συνθηκολόγηση. Ο πολιτικός διάλογος στην Ουκρανία περιλαμβάνει όχι μόνο την αποφασιστικότητα για συνέχιση της αντίστασης κατά της Ρωσίας, αλλά και την προθυμία για διεξαγωγή ειρηνευτικών συνομιλιών με τη Ρωσία και για παραχωρήσεις προς τον επιτιθέμενο.

Αυτή η τάση εκπροσωπείται από διάφορους πολιτικούς. Ορισμένοι προσπαθούν να εδραιωθούν ανάμεσα στα «βαριά χαρτιά» του στρατιωτικού χώρου, ενώ άλλοι επιδιώκουν να κερδίσουν την εύνοια του Τραμπ. Αλλοι πάλι προσπαθούν απλώς να εκμεταλλευτούν την κόπωση από τον πόλεμο που διακατέχει μέρος της κοινωνίας, καθώς και τις συνεχείς διακοπές ρεύματος και τον φόβο του θανάτου από βομβαρδισμούς, ακόμη και μακριά από το μέτωπο. Αυτή η ομάδα είναι άτυπα γνωστή ως το «Κόμμα της Ειρήνης».

Ανάμεσα στους πολλούς πολιτικούς που συνδέονται με αυτήν την τάση συγκαταλέγονται πρόσωπα διαφορετικού πολιτικού βεληνεκούς. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι βουλευτές Ολεξίι Χοντσαρένκο και Ντανίλο Χετμάντσεφ, καθώς και ο δήμαρχος του Χάρκοβο, Ιχόρ Τερέχοφ. Είναι σημαντικό να σημειωθεί, ωστόσο, ότι κανένας από αυτούς δεν υποστηρίζει τη συνθηκολόγηση αποκλειστικά με τους όρους της Ρωσίας ή την παράδοση εδαφών που ελέγχει σταθερά ο ουκρανικός στρατός.