Ο Ντόναλντ Τραμπ πιέζει για δυσμενή ανακωχή και ειρήνη με τη Ρωσία, ενώ το σκάνδαλο πολιτικής διαφθοράς στην… αυλή του Ζελένσκι πρόσθεσε πίεση τη στιγμή που ο ρωσικός στρατός συνεχίζει αργά αλλά σταθερά την προέλαση στα ανατολικά και τα νότια της χώρας. Το 2026 δείχνει ότι θα είναι χρονιά σημαντικών προκλήσεων στη διπλωματία, στην εσωτερική συνοχή και τα πεδία μάχης του Ντονέτσκ και της Ζαπορίζια. Με αυτό το σκεπτικό εξετάζουμε έξι αρκετά πιθανές εξελίξεις.

1 Διεξαγωγή προεδρικών εκλογών: Τέσσερα χρόνια μετά τον πόλεμο πλήρους κλίμακας, το 2025 σηματοδότησε την επιστροφή της εσωτερικής πολιτικής. Η φετινή χρονιά ίσως είναι ακόμη πιο ταραχώδης με πιθανή την προοπτική προεδρικών εκλογών. Η διεξαγωγή τους θα εξαρτηθεί από το αν η Ρωσία συμφωνήσει σε πραγματική κατάπαυση του πυρός, πράγμα απίθανο με τα νυν δεδομένα.

Υπάρχουν πολλά που πρέπει να γίνουν και οι εσπευσμένες εκλογές θα ήταν επικίνδυνες. Παρ’ όλα αυτά, εκτιμάται ότι η ψηφοφορία μπορεί να διεξαχθεί στα τέλη του 2026. Οι κίνδυνοι είναι πολλοί, με κυριότερο τη ρωσική ανάμιξη. Το πολιτικό τοπίο θα διευρυνθεί για να συμπεριλάβει μεγάλο αριθμό στρατιωτών και βετεράνων. Ορισμένοι πολιτικοί μπορεί να υιοθετήσουν μια ευρωσκεπτικιστική προσέγγιση, στοχεύοντας Ουκρανούς που πιστεύουν ότι η Δύση πρόδωσε την Ουκρανία και δεν έκανε αρκετά για να φέρει τον πόλεμο σε ένα δίκαιο τέλος.

2 Τελειώνει ο πόλεμος: Σύμφωνα με εκτιμήσεις, ο πόλεμος δεν πρόκειται να τελειώσει, τουλάχιστον στο πρώτο εξάμηνο του 2026. Συντριπτικά στοιχεία (επίσημες δηλώσεις κ.λπ.) δείχνουν ότι η Ρωσία δεν σχεδιάζει να σταματήσει τον πόλεμο αν δεν ικανοποιηθούν εξ ολοκλήρου οι όροι της. Καθήκον της Ουκρανίας και των Δυτικών εταίρων της είναι να αντισταθούν. Με αυτό κατά νου, αναμένω ότι φέτος θα είναι η χρονιά κατά την οποία και οι δύο πλευρές θα ωθήσουν η μία την άλλη στο απόλυτο όριό τους. Προς το παρόν, η Μόσχα καταφέρνει να φέρει αρκετούς νεοσύλλεκτους για να διατηρεί την ένταση των επιθέσεών της σε όλη τη γραμμή του μετώπου. Για το Κίεβο η κατάσταση είναι πιο δύσκολη και το έλλειμμα ανθρώπινου δυναμικού θα γίνει πιο εμφανές μέσα στον χρόνο. Σε ένα παραμορφωμένο από drone κορυφαίο πεδίο μάχης και πολεμώντας έναν εχθρό με πολύ ανώτερα αποθέματα αναλώσιμου πεζικού, η Ουκρανία πρέπει να μάθει να προστατεύει καλύτερα τις ζωές των στρατιωτών της. Σύμφωνα, πάντως, με τους περισσότερους αναλυτές, ο πόλεμος είναι απίθανο να τελειώσει πριν από τα μέσα του 2026.

3 Ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις και ευρωπαϊκές επιλογές: Οσον αφορά την εξωτερική παρέμβαση, οι προοπτικές είναι ζοφερές, αλλά υπάρχουν κάποιες αχτίδες ελπίδας. Ενώ οι Δυτικοί αξιωματούχοι ακούγονται αισιόδοξοι για τις ειρηνευτικές προσπάθειες, οι θέσεις της Μόσχας και του Κιέβου παραμένουν πολύ μακριά σε μερικά από τα πιο κρίσιμα ζητήματα, όπως η μοίρα του Ντονμπάς. Αυτό σημαίνει ότι ο φαύλος κύκλος των διαπραγματεύσεων θα συνεχιστεί μέχρι ο Τραμπ να κουραστεί από το Ουκρανικό.

Οι ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ τον Νοέμβριο θα έχουν επιπτώσεις. Οι Δημοκρατικοί, που διεκδικούν εκ νέου τη Βουλή και τη Γερουσία, θα μπορούσαν να αυξήσουν την πίεση στον Λευκό Οίκο και ενδεχομένως να ενισχύσουν την υποστήριξη προς την Ουκρανία στο Καπιτώλιο. Στην Ευρώπη, που είναι ο κορυφαίος υποστηρικτής της Ουκρανίας, η ενότητα είναι τεταμένη από τις ανερχόμενες λαϊκιστικές και ρωσολάγνες δυνάμεις. Αναταράξεις ενδέχεται να υπάρξουν από τις εκλογές στην Ουγγαρία τον Απρίλιο, καθώς ο πρωθυπουργός, Βίκτορ Ορμπαν, ο στενότερος σύμμαχος του Κρεμλίνου στην Ε.Ε., ενδέχεται να χάσει.

Το επόμενο έτος θα είναι, επίσης, μία δοκιμή για την αμυντική ετοιμότητα της ίδιας της Ευρώπης, ειδικά αν οι ρωσικές εναέριες εισβολές και οι υβριδικές επιθέσεις συνεχιστούν. Μένει να δούμε αν φιλόδοξα έργα, όπως το ΝΑΤΟ Sentry, θα αποφέρουν αποτελέσματα.

4 Ορυκτά και ενέργεια: Το ερώτημα αν η συμφωνία για τα ορυκτά είναι διαφημιστικό κόλπο ίσως να μην απαντηθεί φέτος. Η συμφωνία χαιρετίστηκε ως επιτυχία όταν υπογράφηκε τον Απρίλιο του 2025, αλλά αρκετές παράγραφοι της συμφωνίας ήταν ασαφείς, με τους επενδυτές ακόμη να περιμένουν ένα πιο συγκεκριμένο πλαίσιο.

Στις 18 Δεκεμβρίου του 2025, το υπουργείο Οικονομίας της Ουκρανίας ανακοίνωσε ότι η συμφωνία, επίσημα γνωστή ως Ταμείο Ανασυγκρότησης, θα κυκλοφορήσει στις αρχές του 2026. Το Κίεβο κάνει ήδη προετοιμασίες για να δελεάσει τους επενδυτές. Ψηφίζει τα γεωλογικά αρχεία της σοβιετικής εποχής με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD) και θα επαναλάβει τις βασικές γεωτρήσεις τον Ιανουάριο του 2026, για να πάρει νέα δεδομένα σχετικά με το τι βρίσκεται κάτω από την επιφάνειά της.

Η εταιρική διακυβέρνηση θα είναι, επίσης, ένα «καυτό» θέμα το 2026, μετά το μεγαλύτερο σκάνδαλο διαφθοράς της προεδρίας Ζελένσκι, το οποίο αφορούσε ορισμένους από τη συνοδεία του και την κρατική πυρηνική εταιρία Energoatom. Σε μία πιο απογοητευτική σημείωση, το 2026 θα είναι η μεγαλύτερη δοκιμασία για τον ενεργειακό τομέα της Ουκρανίας. Το 2025 έκλεισε με μερικές από τις χειρότερες επιθέσεις στο ενεργειακό σύστημα της Ουκρανίας μέχρι στιγμής και η Ρωσία δεν δείχνει κανένα σημάδι επιβράδυνσης της εκστρατείας της σύντομα. Ενώ η Ουκρανία έχει καταφέρει να επιδιορθώσει τις κατεστραμμένες εγκαταστάσεις με εξοπλισμό αντικατάστασης, τα αποθέματά της λιγοστεύουν. Η Ευρώπη και η Ουκρανία θα χρειαστεί να ενωθούν το 2026 για να ενισχύσουν την παραγωγή κρίσιμου ενεργειακού εξοπλισμού, ώστε η Ουκρανία να έχει ρεύμα και θέρμανση μέχρι το τέλος του έτους που ξεκίνησε πριν από λίγες ημέρες.

5 Εγκλήματα πολέμου: Η Ουκρανία θα συνεχίσει τη διερεύνηση εγκλημάτων πολέμου, ιδιαίτερα τα εγκλήματα κατά των παιδιών, συμπεριλαμβανομένων της απέλασης, της στρατιωτικοποίησης και της απάνθρωπης μεταχείρισης των αιχμαλώτων πολέμου. Είναι, επίσης, πιθανό το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο να εκδώσει νέα εντάλματα σύλληψης εναντίον ανώτατων Ρώσων στρατιωτικών αξιωματούχων που εμπλέκονται σε εγκλήματα πολέμου.

Το 2026, είναι πιθανό να δούμε τα πρώτα απτά βήματα προς την έναρξη του Ειδικού Δικαστηρίου, που πρόκειται να λειτουργήσει στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης. Η ιδέα είναι ότι θα δοθεί εντολή να διερευνηθεί το έγκλημα της ρωσικής επιθετικότητας κατά της Ουκρανίας. Ταυτόχρονα, αναμένουμε από τη Ρωσία να εντείνει τις εκστρατείες παραπληροφόρησης και επιρροής στο εξωτερικό, με στόχο την απαξίωση τόσο του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου όσο και του Ειδικού Δικαστηρίου. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στις προσωπικές επιθέσεις εναντίον δικαστών, εισαγγελέων και μαρτύρων, καθώς και στις προσπάθειες να σπείρουν διαιρέσεις μεταξύ των συμμάχων της Ουκρανίας παρουσιάζοντας την υποστήριξη για τους μηχανισμούς λογοδοσίας ως πολιτικό κίνδυνο.

6 Δεν αναμένεται να βελτιωθεί η κατάσταση στα κατεχόμενα από τη Ρωσία εδάφη της Ουκρανίας. Η περιφέρεια του Ντονέτσκ φαίνεται να είναι ο ακρογωνιαίος λίθος των συνεχιζόμενων ειρηνευτικών συνομιλιών και δεν βλέπω προοπτικές για αυτά τα εδάφη να δοθούν πίσω στην Ουκρανία. Στις περιοχές που καταλαμβάνει, η Ρωσία παρουσιάζεται ως απελευθερωτής, ενώ καλύπτει τα εγκλήματα πολέμου της. Τρανταχτό παράδειγμα είναι η Μαριούπολη, όπου εκατοντάδες άμαχοι σκοτώθηκαν και τραυματίστηκαν τις πρώτες εβδομάδες της εισβολής το 2022.

Υπάρχουν, επίσης, αναφορές ότι όσοι ζουν στα κατεχόμενα δεν έχουν πρόσβαση σε βασικές ανέσεις, όπως νοσοκομειακή περίθαλψη. Σύμφωνα με πληροφορίες του υπογράφοντος, τα φαρμακεία δίνουν στους ανθρώπους ληγμένα φάρμακα, ενώ κάποια φάρμακα δεν είναι διαθέσιμα λόγω έλλειψης. Η κρίση του νερού στα κατεχόμενα είναι, επίσης, σοβαρή, με την κατάσταση να έχει επιδεινωθεί, ειδικά στην περιφέρεια του Ντονέτσκ.