Αλλά μήπως ο Πούτιν – για να χρησιμοποιήσουμε τα λόγια του ίδιου του Τραμπ σε μια σπάνια στιγμή διαύγειας σχετικά με τη Ρωσία – απλώς «τον πάει βόλτα» πάλι;

Σύμφωνα με ανάλυση του CNN η έκδηλη ενόχληση του Τραμπ προς τον Πούτιν, ο οποίος είχε καταστρέψει τις ελπίδες του να θεωρηθεί ειρηνοποιός άξιος για Νόμπελ, εξαφανίστηκε μετά τη συνάντηση του ειδικού απεσταλμένου του, Στιβ Γουίτκοφ, με τον Ρώσο ηγέτη, η οποία διήρκεσε τρεις ώρες την Τετάρτη.

Ο Τραμπ προέβλεψε ότι μια σύνοδος κορυφής εντός εβδομάδων θα μπορούσε να σταματήσει τον πόλεμο, λέγοντας ότι «υπάρχει πολύ καλή πιθανότητα ότι μπορεί να βρισκόμαστε στο τέλος του δρόμου».

Η αισιοδοξία του ήταν περισσότερο σύμφωνη με τον χαρακτήρα του, σε σχέση με τη στάση που είχε τις τελευταίες εβδομάδες, όταν κατέκρινε τους «αηδιαστικούς» αεροπορικούς βομβαρδισμούς του Πούτιν στο Κίεβο και χαρακτήρισε τον ηγέτη, τον οποίο πάντα προσπαθούσε να εντυπωσιάσει, ως «απόλυτα τρελό».

Ο Τραμπ προειδοποίησε την Τετάρτη ότι δεν υπήρξε κάποια «σημαντική πρόοδος» στη Μόσχα. Ωστόσο, φαινόταν αδικαιολόγητα αισιόδοξος, δεδομένων των πρόσφατων επιθέσεων της Ρωσίας με drones και πυραύλους στην Ουκρανία — από τις πιο σφοδρές μέχρι στιγμής — και της παντελούς απουσίας οποιασδήποτε ένδειξης, έπειτα από τρία χρόνια πολέμου, ότι ο Πούτιν έχει την παραμικρή πρόθεση να τον τερματίσει.

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα ισχυριστεί ότι «μεγάλη πρόοδος» είναι επικείμενη από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του τον Ιανουάριο — αφού προηγουμένως είχε υποσχεθεί, και απέτυχε, να τερματίσει τον πόλεμο μέσα σε 24 ώρες.

Όμως, οι λόγοι του Πούτιν για να συνεχίσει τον πόλεμο είναι πολύ πιο ισχυροί από οποιοδήποτε κίνητρο μπορεί να του προσφέρει ο Τραμπ για να τον σταματήσει.

«Νομίζω ότι στην Ουάσινγκτον υποτιμούμε μερικές φορές το πόσο επενδυμένο είναι το Κρεμλίνο σε αυτόν τον πόλεμο», δήλωσε ο Ντέιβιντ Σάλβο, ειδικός στη Ρωσία και γενικός διευθυντής της Συμμαχίας για την Προστασία της Δημοκρατίας στο Γερμανικό Ταμείο Μάρσαλ.
«Η νομιμότητα και η μοίρα ολόκληρου του καθεστώτος Πούτιν βασίζονται όχι μόνο στο να τερματιστεί ο πόλεμος με ρωσικούς όρους, αλλά και στη συνέχιση της σύγκρουσης για το προβλεπτό μέλλον. Ολόκληρη η οικονομία έχει στηθεί γύρω από τον πόλεμο.»

Ο Σάλβο, πρώην αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, πρόσθεσε: «Απλώς δεν βλέπω τίποτα που θα μπορούσε να κάνει τη διαφορά και να αλλάξει τους υπολογισμούς του Κρεμλίνου.»

Υπάρχει ελπίδα ότι αυτή τη φορά είναι διαφορετικά;
Παρ’ όλα αυτά, η επιτυχής ειρηνευτική διαδικασία συχνά απαιτεί από τους προέδρους να πάρουν ρίσκα. Κι αν ο Τραμπ, με κάποιον τρόπο, καταφέρει να ξεκινήσει μια αυθεντική διαδικασία ειρήνης, θα μπορούσε να σώσει χιλιάδες ζωές σ’ έναν πόλεμο που έχει καταστρέψει τον ουκρανικό άμαχο πληθυσμό. Θα πετύχαινε επίσης ένα σημαντικό ορόσημο τόσο για τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και για τον ίδιο.

Άρα, υπάρχει λόγος για αισιοδοξία;

Μια σύνοδος κορυφής με τον Πούτιν θα αποτελούσε μια μεγαλοπρεπή στιγμή κρατικής ηγεσίας και θα προσέφερε στον Τραμπ την πολυπόθητη ευκαιρία για μια προσωπική συνάντηση με τον Ρώσο ηγέτη — καθώς και τη δυνατότητα να δοκιμάσει την πεποίθησή του ότι, πρόσωπο με πρόσωπο, μπορεί να χρησιμοποιήσει τις ικανότητές του στις διαπραγματεύσεις για να τερματίσει τον πόλεμο.

Ο Τραμπ προτείνει επίσης μια τριμερή συνάντηση, που θα φέρει μαζί τον Πούτιν και τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι — η οποία θα ήταν η πιο σημαντική διπλωματική συνάντηση από τη στιγμή της παράνομης ρωσικής εισβολής πριν από τρία χρόνια.

Η Ρωσία δεν έχει ακόμη επιβεβαιώσει δημόσια καμία από τις δύο συνόδους. Η Μόσχα συνήθως προετοιμάζει τέτοιου είδους συναντήσεις μέσω εξαντλητικών διαβουλεύσεων σε χαμηλότερο επίπεδο, τις οποίες χρησιμοποιεί συχνά ως μέθοδο καθυστέρησης — γι’ αυτό ίσως αντιδράσει αρνητικά στην πίεση για επίσπευση.

Όμως το αυξημένο διακύβευμα μιας προεδρικής συνάντησης θα μπορούσε να ασκήσει πίεση στον Πούτιν να προσφέρει τουλάχιστον κάτι που ο Τραμπ να μπορεί να παρουσιάσει ως νίκη. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει μια συμφωνία για τον τερματισμό των αεροπορικών επιθέσεων σε αμάχους — ακόμη κι αν μια πλήρης εκεχειρία και ειρηνευτική συμφωνία ενδέχεται να χρειαστούν πολλούς μήνες για να επιτευχθούν. Ωστόσο, οι ρωσικές δεσμεύσεις για εκεχειρία συχνά δεν αξίζουν ούτε το χαρτί στο οποίο γράφονται.

Σημαντική πρόοδος θα επιβεβαίωνε επίσης τη νέα στρατηγική του Τραμπ, που προσπαθεί να εξαναγκάσει τον Πούτιν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τιμωρίες αντί για κολακείες. Δεν είναι τυχαίο, ίσως, ότι φάνηκε κάποια κινητικότητα στον πόλεμο την ίδια ημέρα που ο Τραμπ δήλωσε ότι θα επιβάλει βαρείς δασμούς στην Ινδία — μία από τις χώρες που αγοράζουν περισσότερο ρωσικό πετρέλαιο, το οποίο χρηματοδοτεί τον πόλεμο. Σε δύο ημέρες, ο Τραμπ αντιμετωπίζει και την προσωπική του προθεσμία για την επιβολή νέων κυρώσεων στη Ρωσία, λόγω της απόρριψης των αιτημάτων του για εκεχειρία.

Υπήρξε μια σπάνια νότα αισιοδοξίας στην Ουκρανία την Τετάρτη.

«Η Ρωσία δείχνει τώρα να είναι πιο διατεθειμένη προς μια εκεχειρία — η πίεση αποδίδει», δήλωσε ο Ζελένσκι στο νυχτερινό πολεμικό του διάγγελμα.

Λόγοι για να μην εμπιστεύεται κανείς τον Πούτιν

Ο Πούτιν μπορεί να συνεχίζει να παίζει το ίδιο παλιό παιχνίδι. Στους πρώτους επτά μήνες της δεύτερης θητείας του Τραμπ, έχει υποστεί ταπεινώσεις από τον Πούτιν, ο οποίος αγνοεί τις ειρηνευτικές του προσπάθειες και γελοιοποιεί τους ισχυρισμούς του ότι ο Ρώσος ηγέτης θέλει πραγματικά την ειρήνη. Ακόμα και ο Τραμπ, που έχει μακρά ιστορία υποταγής στον Πούτιν, φαίνεται να έχει καταλάβει πως τον εξαπάτησαν.

Ωστόσο, ο Πούτιν μπορεί να εξακολουθεί να παραπλανά τον Τραμπ, μετά τη συνάντηση με τον Γουίτκοφ — ο οποίος σε προηγούμενες επαφές του με το Κρεμλίνο επανέλαβε ρωσικά επιχειρήματα και του οποίου το ιστορικό στην ειρηνευτική διπλωματία, τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και στην Ουκρανία, είναι εξαιρετικά αδύναμο.

Ο πρόεδρος παραδέχτηκε ότι δεν γνωρίζει ποιο είναι το σχέδιο του Πούτιν.

«Δεν μπορώ να απαντήσω σε αυτή την ερώτηση ακόμη», είπε στους δημοσιογράφους την Τετάρτη.
«Θα σας πω μέσα σε μερικές εβδομάδες — ίσως και νωρίτερα.»

Ο Τραμπ ίσως προσπαθήσει να παρουσιάσει οποιαδήποτε σύνοδο με τον Πούτιν ως επιτυχία από μόνη της. Όμως έτσι θα προσέφερε στον Πούτιν ένα έπαθλο, χωρίς να έχει εξασφαλίσει κανένα αντάλλαγμα. Ο πρώην αντισυνταγματάρχης της KGB, που βρίσκεται πλέον στο Κρεμλίνο, ενδέχεται να ποντάρει στην αγάπη του Τραμπ για θεατρικές φωτογραφίες και εντυπωσιακές εμφανίσεις, που συχνά δεν αποφέρουν πραγματικά αποτελέσματα. Οι συνόδους κορυφής της πρώτης του θητείας με τον δικτάτορα Κιμ Γιονγκ Ουν, για παράδειγμα, απέτυχαν να σταματήσουν το πυρηνικό πρόγραμμα της Βόρειας Κορέας.

Ο Πούτιν έχει δηλώσει εδώ και καιρό ότι είναι πρόθυμος να συναντήσει τον Τραμπ «όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή», και μια τέτοια συνάντηση — που θα θύμιζε τις ιστορικές συνόδους ΗΠΑ–ΕΣΣΔ την εποχή του Ψυχρού Πολέμου — θα σήμαινε την επανεμφάνιση ενός ηγέτη-παρία στη διεθνή διπλωματική σκηνή. Οποιαδήποτε τέτοια συνάντηση θα αναζωπύρωνε και τις μνήμες της συνόδου του Ελσίνκι, κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, όπου ο Πούτιν είχε πετύχει να χειραγωγήσει τον Αμερικανό πρόεδρο με εντυπωσιακή επιτυχία.

«Πιστεύω ότι ο Πούτιν θα τη δει ως ευκαιρία», δήλωσε ο πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Τραμπ, Τζον Μπόλτον, στην Κέιτλαν Κόλινς του CNN στην εκπομπή “The Source” την Τετάρτη.

«Πιστεύω ότι ξέρει πως είτε εσκεμμένα είτε ακούσια έχει σπρώξει τον Τραμπ πολύ μακριά και θα έχει κάποιες ιδέες για το πώς να τον φέρει πίσω προς την κατεύθυνση του», πρόσθεσε ο Μπόλτον.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα προσφέρουν οι Ρώσοι ως αποτέλεσμα της συνόδου. Οι ΗΠΑ έχουν προσπαθήσει στο παρελθόν να επιτύχουν συμφωνία για παύση των αεροπορικών επιθέσεων και από τις δύο πλευρές. Αυτό θα μπορούσε να επιτρέψει στους Ουκρανούς να βγουν από τα καταφύγια. Αλλά οι πιθανότητες για ευρύτερη κατάπαυση του πυρός φαίνονται απομακρυσμένες. Οι μεγάλες εξελίξεις φαίνεται πως θα έρθουν από τη ρωσική θερινή επίθεση. Γιατί λοιπόν να σταματήσει τώρα ο πόλεμος; Ο Πούτιν μπορεί να βλέπει αυτή τη νέα επαφή με τον Τραμπ ως ευκαιρία να κερδίσει χρόνο για να καταλάβει στρατηγικής σημασίας περιοχές στην ανατολική Ουκρανία.

Μια άλλη πιθανή προσέγγιση θα ήταν η Ρωσία να δελεάσει τον Τραμπ με υποσχέσεις ώστε να αποσπάσει την προσοχή του από την Ουκρανία, ίσως μια δέσμευση για διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία ελέγχου πυρηνικών όπλων που θα ενίσχυε την υστεροφημία του ή κάποια σημαντική οικονομική συνεργασία που θα ενεργοποιούσε το συναλλακτικό του ένστικτο.

Η Ουκρανία επίσης πρέπει να ακουστεί, και θα είναι επιφυλακτική στο ενδεχόμενο ο Τραμπ να επιστρέψει σε ένα φιλορωσικό ειρηνευτικό σχέδιο, το οποίο θα ικανοποιούσε τις απαιτήσεις της Μόσχας να διατηρήσει όλα τα εδάφη που έχει καταλάβει στην Ουκρανία, καθώς και να αποκλειστεί οριστικά η ένταξη του Κιέβου στο ΝΑΤΟ. Η Μόσχα προσπαθεί εδώ και καιρό να εκμεταλλευτεί τον σκεπτικισμό του Τραμπ για τον πόλεμο, ενθαρρύνοντας ρήγματα μεταξύ ΗΠΑ και των Ευρωπαίων συμμάχων του Κιέβου. Έτσι, είχε σημασία ότι Ευρωπαίοι ηγέτες συμμετείχαν σε τηλεφωνική συνομιλία με τον Τραμπ και τον Ζελένσκι την Τετάρτη.

Το ψυχροπολεμικό ρητό του προέδρου Ρόναλντ Ρίγκαν για τις σχέσεις με τη Μόσχα, «Εμπιστεύσου αλλά επαλήθευσε», μοιάζει αφελές μπροστά στο ιστορικό απάτης του Πούτιν στον πόλεμο. Ο Ζελένσκι την Τετάρτη έδωσε μια πιο ρεαλιστική προειδοποίηση: «Το κλειδί είναι να διασφαλίσουμε ότι δεν θα εξαπατήσουν κανέναν στις λεπτομέρειες, ούτε εμάς, ούτε τις Ηνωμένες Πολιτείες».