Ένα δεξαμενόπλοιο μεταφοράς πετρελαϊκών προϊόντων και πέντε διαφορετικά φορτηγά ξηρού φορτίου διέπλευσαν τα Στενά του Ορμούζ τις τελευταίες 24 ώρες, παρά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός διάρκειας δύο εβδομάδων που συνήψαν το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με ανάλυση στοιχείων από συστήματα παρακολούθησης πλοίων.

Η κυκλοφορία μέσω του κρίσιμου στενού παραμένει σχεδόν σε στάση, με ελάχιστη κίνηση από την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου και με μέσο όρο λίγα πλοία την ημέρα, σύμφωνα με στοιχεία των Kpler, Lloyd’s List Intelligence και Signal Ocean, που επικαλείται το Reuters. Αυτό συγκρίνεται με έναν μέσο όρο 140 πλοίων που διέπλεαν καθημερινά τα Στενά πριν από τις 28 Φεβρουαρίου, σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς.

Νωρίτερα σήμερα (09/04) το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης ανακοίνωσε ότι τα πλοία τα οποία διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ θα πρέπει να ακολουθούν δυο εναλλακτικά δρομολόγια, πλησιέστερα στις ιρανικές ακτές, κάνοντας λόγο για την πιθανότητα να υπάρχουν «νάρκες» στα συνηθισμένα δρομολόγια, πιο ανοικτά.

«Για να προστατευτούν από πιθανές προσκρούσεις με νάρκες, σε συντονισμό με το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης (…) μέχρι νεοτέρας εντολής, (τα πλοία) πρέπει να ακολουθούν εναλλακτικές διαδρομές ως προς την κίνηση στα Στενά του Ορμούζ», ανέφεραν ιρανικά ΜΜΕ, επικαλούμενα στρατιωτικό ανακοινωθέν που συνοδεύεται από θαλάσσιο χάρτη στον οποίο επιδεικνύονται τα δρομολόγια, νότια και βόρεια του νησιού Λαράκ.

Για την είσοδο στον Κόλπο από τη θάλασσα του Ομάν, τα πλοία πρέπει να περνούν ανάμεσα στις ιρανικές ακτές και το νησί Λαράκ, τον «σταθμό διοδίων της Τεχεράνης», κατά την ορολογία της ναυτιλιακής επιθεώρησης Lloyd’s List. Το δρομολόγιο εξόδου από τον Κόλπο περνά νότια του νησιού αυτού κι αποφεύγει την πιο ομαλή διαδρομή, πλησιέστερα στις ακτές του Ομάν. Οι πρόσφατες διελεύσεις μοιάζουν να έγιναν ακολουθώντας αυτή, την εναλλακτική διαδρομή, που περνά από τα ιρανικά χωρικά ύδατα.

Οι ΗΠΑ και το Ιράν ανακοίνωσαν συμφωνία κατάπαυσης του πυρός για δυο εβδομάδες τη νύχτα της Μ. Τρίτης προς Μ. Τετάρτη (08/04), η οποία συμπεριλάμβανε το πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, κρίσιμου για τον παγκόσμιο εφοδιασμό με υδρογονάνθρακες, αφού έκλεισε σχεδόν εντελώς μετά το ξέσπασμα του πολέμου την 28η Φεβρουαρίου και τελεί ακόμη υπό τον έλεγχο των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων.

Από την 1η Μαρτίου ως την 27η Απριλίου, καταγράφτηκαν 307 διελεύσεις πλοίων που μετέφεραν πρώτες ύλες, σύμφωνα με δεδομένα της Kpler, ιδιοκτήτριας του ιστότοπου MarineTraffic – αριθμός μειωμένος κατά σχεδόν 95% σε σύγκριση με περιόδους ειρήνης.

Υπό κανονικές συνθήκες, γύρω στο 20% του αργού πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) που προορίζεται για τις παγκόσμιες αγορές διέρχεται από αυτό το στενό πέρασμα που συνδέει τον Κόλπο με τις πιο πολυσύχναστες θαλάσσιες οδούς.

Ευρωπαϊκό «όχι» στα διόδια της Τεχεράνης

Η Ευρωπαϊκή Ενωση απορρίπτει την ιδέα των «διοδίων» για την διέλευση των Στενών του Ορμούζ, όπου η ελευθερία της ναυσιπλοΐας πρέπει να διατηρηθεί, δήλωσε εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. «Το διεθνές δίκαιο εγγυάται την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, πράγμα που σημαίνει αυτό που σημαίνει: καμία πληρωμή, ούτε διόδια, σε καμία περίπτωση», δήλωσε ο Ανουάρ Ελ Ανουνί.

Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών έκρινε από την πλευρά του ότι η εγκαθίδρυση ενός μηχανισμού διοδίων στα Στενά του Ορμούζ θα ήταν «απαράδεκτη», σημειώνοντας ότι αυτό θα αντέβαινε στο διεθνές δίκαιο.

«Όχι, αυτό δεν είναι αποδεκτό επειδή η ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα διεθνή ύδατα είναι ένα κοινό αγαθό, ένα κοινό αγαθό της ανθρωπότητας, στο οποίο δεν θα πρέπει να τίθεται κανένα εμπόδιο και κανένα τέλος διέλευσης», σημείωσε στις δηλώσεις του στον France Inter, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε στη δημιουργία μιας κοινής εταιρείας για να διαχειρίζεται τη ναυσιπλοΐα σε αυτά τα Στενά με πληρωμή.

«Κανένας δεν θα το αποδεχόταν, απλούστατα επειδή είναι παράνομο. Τα διεθνή ύδατα είναι ελεύθερα στην κυκλοφορία των πλοίων», πρόσθεσε ο Ζαν-Νοέλ Μπαρό.

Η ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι δήλωσε ότι η αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ είναι ζωτικού συμφέροντος για τη χώρα της και για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ υποσχέθηκε να εργασθεί με εταίρους για να επιτύχει αυτό το στόχο.

Μετά τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις, το Ιράν περιόρισε την κυκλοφορία μέσω των Στενών ώστε να ασκήσει πίεση στους εχθρούς του, σε μια κίνηση που προκάλεσε άνοδο των τιμών της ενέργειας, καθώς περίπου το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του αερίου στο κόσμο διέρχεται απ’ αυτή τη στενή θαλάσσια οδό. Στο πλαίσιο των προτάσεών της για τον τερματισμό του πολέμου, η Τεχεράνη θέλει να επιβάλει τέλη στα πλοία για να περνούν τα Στενά του Ορμούζ.

«Αν το Ιράν κατάφερνε να αποκτήσει την εξουσία να επιβάλλει πρόσθετους δασμούς για τις διελεύσεις μέσω των Στενών, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε οικονομικές συνέπειες και σε αλλαγές στις εμπορικές ροές», δήλωσε η Μελόνι σε ομιλία της στην κάτω βουλή του ιταλικού κοινοβουλίου.

«Εργαζόμαστε ήδη μαζί με την υπό το Ηνωμένο Βασίλειο συνασπισμό για τα Στενά του Ορμούζ, που περιλαμβάνει περισσότερες από 30 χώρες, για να προσπαθήσουμε να οικοδομήσουμε συνθήκες ασφαλείας που να επιτρέπουν την πλήρη αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και των προμηθειών», πρόσθεσε.

Ωστόσο ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ματέο Σαλβίνι δήλωσε ότι η Ιταλία δεν θα στείλει πλοία για να περιπολούν στην περιοχή, αν δεν υπάρξει σχετική εντολή των Ηνωμένων Εθνών.