Μια κοινή έρευνα Βρετανών, Σκανδιναβών και Ολλανδών στρατιωτικών αναλυτών εντόπισε ευρωπαϊκά εξαρτήματα σε ρωσικά, μαζικής παραγωγής, drones κρούσης που χρησιμοποιούνται σε επιθέσεις οι οποίες έχουν καταστρέψει μεγάλο μέρος του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας της Ουκρανίας.

Τα drones έχουν επίσης παραβιάσει τον εναέριο χώρο της Ε.Ε. Ενας μικροσκοπικός αυστριακός αισθητήρας, σχεδιασμένος για ακριβή έλεγχο κίνησης, πραγματοποίησε ένα εντυπωσιακό ταξίδι σε όλο τον κόσμο. Λίγο καιρό μετά την πώλησή του σε μια εταιρία στο Χονγκ Κονγκ, εμφανίστηκε στην Ουκρανία μέσα σε ένα στρατιωτικό drone μεγάλης εμβέλειας που εκτοξεύτηκε από τη Ρωσία.

Η πορεία του προσφέρει μια μελέτη περίπτωσης για το πώς ευρωπαϊκά αγαθά μπορούν ακόμη να ενσωματώνονται σε ρωσικά οπλικά συστήματα. Το drone ήταν μια ρωσική έκδοση του ιρανικού Shahed-136, γνωστή ως Geran-2.

Μετά την έναρξη της πλήρους εισβολής στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022, η Ρωσία απέκτησε την ιρανική τεχνολογία Shahed και επένδυσε στη μαζική παραγωγή του Geran-2. Το εκρηκτικό αυτό drone έχει έκτοτε καταστεί το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο μη επανδρωμένο αεροσκάφος (UAV) μεγάλης εμβέλειας για την προσβολή στόχων βαθιά μέσα στην Ουκρανία.

Τι αποκαλύπτει η έρευνα

Ο υπογράφων μελέτησε επί εβδομάδες αρχεία νατοϊκών πληροφοριών που τεκμηριώνουν τα απομεινάρια αρκετών ρωσικής κατασκευής Shahed, τα οποία βρέθηκαν στην Ουκρανία.

Σύμφωνα με τα έγγραφα, εκτός από ρωσικά και κινεζικά εξαρτήματα, τα drones Geran-2 περιλαμβάνουν πολλά εξαρτήματα από Αμερικανούς, Ευρωπαίους, Ιάπωνες και Ταϊβανέζους κατασκευαστές. Αξίζει να σημειωθεί ότι ορισμένα από αυτά κατασκευάστηκαν το 2024 και το 2025 – μετά την έναρξη της πλήρους εισβολής και την επιβολή κυρώσεων.

Η έρευνα αποκαλύπτει πώς ο αυστριακός αισθητήρας κατέληξε σε ένα ρωσικό drone επίθεσης -και πόσα άλλα δυτικά εξαρτήματα, συμπεριλαμβανομένων όσων υπόκεινται σε περιορισμούς, συνεχίζουν να εισέρχονται σε ρωσικά drones μέσω τρίτων χωρών.

Τα αρχεία των ουκρανικών υπηρεσιών δείχνουν επίσης ότι ορισμένα δυτικά εξαρτήματα ενσωματώνονται σε ρωσικά drones μέσω συσκευών που κατασκευάζονται και πωλούνται από την Κίνα. Χρησιμοποιώντας αυτές τις οδούς εφοδιασμού, η Ρωσία αύξησε την παραγωγή της εγχώριας έκδοσης των Shahed σε 3.000 μονάδες τον μήνα έως το τέλος του 2025, σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία της ουκρανικής Πολεμικής Αεροπορίας.

Το εργοστάσιο παραγωγής Shahed στην Ειδική Οικονομική Ζώνη Αλαμπούγκα, στο Ταταρστάν της Ρωσίας, προβλήθηκε σε βίντεο που δημοσίευσε το ρωσικό υπουργείο Αμυνας. Οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών ανησυχούν, επίσης, για την κλίμακα των σχετικά φθηνών, μαζικής παραγωγής drones Shahed της Ρωσίας.

Το Geran-2 έχει μεγάλη στρατηγική σημασία για την Ευρωπαϊκή Ενωση, εν μέρει λόγω της εμβέλειάς του, που φτάνει περίπου τα 2.000 χιλιόμετρα, σύμφωνα με πηγή ευρωπαϊκής υπηρεσίας πληροφοριών. Το ανώτατο εκτιμώμενο βεληνεκές του θέτει σχεδόν ολόκληρη την Ευρώπη εντός εμβέλειας.

Το ερώτημα για τις κυβερνήσεις και τους κατασκευαστές της Ε.Ε. είναι κατά πόσο μπορούν να σταματήσουν τη ροή ευρωπαϊκών εξαρτημάτων που τροφοδοτούν την παραγωγή drones της Ρωσίας μέσω Κίνας, Χονγκ Κονγκ και αναπτυσσόμενων χωρών.

Ρωσικά Shahed έχουν ήδη εμφανιστεί εντός της Ε.Ε. Εχουν καταγραφεί αρκετά περιστατικά στη Ρουμανία με αυτό το drone, όπου είτε παραβιάστηκε ο ρουμανικός εναέριος χώρος είτε εντοπίστηκαν συντρίμμια πέρα από τα σύνορα.