Ανάλυση Stratfor: Λαϊκιστές και ακροδεξιοί «γοητεύουν» Αυστρία, Ρουμανία

Μετά το Βέλγιο και την Πορτογαλία, ο «Ε.Τ.» της Κυριακής παρουσιάζει το δεύτερο μέρος, αναλύοντας τις επερχόμενες εκλογές σε Αυστρία και Ρουμανία.

» ΑΥΣΤΡΙΑ: Η δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων με τα μετριοπαθή κόμματα πιθανότατα θα ωφελήσει τη λαϊκιστική Δεξιά στις ομοσπονδιακές εκλογές της Αυστρίας το φθινόπωρο. Τα τελευταία χρόνια ήταν ταραχώδη στην Αυστρία. Από το 2020, η χώρα άλλαξε τέσσερις καγκελαρίους, εν μέσω μιας σειράς πολιτικών σκανδάλων και υποθέσεων διαφθοράς, που έχουν γιγαντώσει τη λαϊκή δυσαρέσκεια για τα παραδοσιακά πολιτικά κόμματα.

Επιπλέον, η λαϊκή υποστήριξη στον κυβερνητικό συνασπισμό του συντηρητικού Αυστριακού Λαϊκού Κόμματος (OVP) και του κεντροαριστερού «Οι Πράσινοι» έχει πέσει κατακόρυφα τα τελευταία χρόνια, λόγω διαφόρων αμφιλεγόμενων αποφάσεων (συμπεριλαμβανομένης της κυβερνητικής εντολής για εμβολιασμό για την Covid-19, η οποία εγκαταλείφθηκε στη συνέχεια ύστερα από ευρεία λαϊκή απόρριψη), μαζί με τον υψηλό πληθωρισμό και τη χαμηλή οικονομική ανάπτυξη. Στο πλαίσιο αυτό, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το δεξιό λαϊκιστικό Κόμμα Ελευθερίας της Αυστρίας (FPO) θα έρθει στην κορυφή στις ομοσπονδιακές εκλογές το φθινόπωρο, με το κεντροαριστερό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPO) και το OVP να μάχονται για τη δεύτερη θέση.

» ΜΙΑ ΝΙΚΗ του Κόμματος της Ελευθερίας (FPO) θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια κυβέρνηση που θα επιδείξει σκεπτικισμό στην παροχή βοήθειας στις προσπάθειες της Ουκρανίας στον πόλεμο, ακολουθώντας πιο επιθετικές πολιτικές για τη μετανάστευση και τα ζητήματα νόμου και τάξης. Ενώ το FPO ήταν μέλος προηγούμενων αυστριακών κυβερνήσεων, πάντα αποτελούσε τον μικρότερο εταίρο του συνασπισμού. Οι εκλογές του 2024 θα αποτελέσουν, συνεπώς, την καλύτερη ευκαιρία για το κόμμα να αποκτήσει την πλειοψηφία ενός συνασπισμού (πιθανώς με το OVP) και να διορίσει καγκελάριο. Αυτό, ενδεχομένως, να δημιουργήσει μια συνταγματική κρίση, καθώς ο πρόεδρος Αλεξάντερ Βαν ντερ Μπέλεν (πρώην μέλος των Πρασίνων) είπε ότι δεν θα διορίσει ακροδεξιό καγκελάριο.

Επιπλέον, μια κυβέρνηση υπό την ηγεσία του FPO θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντικές αλλαγές στην εξωτερική πολιτική της Αυστρίας, καθώς το κόμμα υποστηρίζει ότι η Βιέννη πρέπει να παραμείνει ουδέτερη στον πόλεμο στην Ουκρανία (η Αυστρία συνεισφέρει οικονομικά στις παραδόσεις όπλων της Ε.Ε. στην Ουκρανία μέσω της Ευρωπαϊκής Διευκόλυνσης Ειρήνης, κάτι που το FPO αντιτίθεται).

Ορισμένα από τα μέλη του FPO έχουν, επίσης, εκφράσει φιλορωσικές απόψεις. Αυτό σημαίνει ότι η Αυστρία θα μπορούσε να ενωθεί με χώρες όπως η Ουγγαρία όσον αφορά στον αποκλεισμό ή τουλάχιστον την καθυστέρηση της παροχής πρόσθετης οικονομικής ή στρατιωτικής στήριξης της Ε.Ε. στην Ουκρανία. Μια κυβέρνηση υπό την ηγεσία του FPO πιθανότατα θα πιέσει για αυστηρότερες μεταναστευτικές πολιτικές (τόσο στην Αυστρία όσο και στην ευρύτερη Ευρωπαϊκή Ενωση), συνοριακούς ελέγχους που θα παρεμπόδιζαν την κυκλοφορία ανθρώπων και αγαθών στις γειτονικές χώρες και μέτρα που περιορίζουν τα δικαιώματα των μειονοτήτων που ζουν στη χώρα.

» ΡΟΥΜΑΝΙΑ: Οι κοινοβουλευτικές και προεδρικές εκλογές στη Ρουμανία θα διεξαχθούν σε μια περίοδο ασυνήθιστης πολιτικής σταθερότητας για τη χώρα. Από τα τέλη του 2021, η Ρουμανία κυβερνάται από έναν συνασπισμό από τα δύο μεγαλύτερα κόμματα της χώρας, του κεντροαριστερού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (PSD) και του κεντροδεξιού Εθνικού Φιλελεύθερου Κόμματος (PNL). Αυτό έχει δώσει στη χώρα έναν ασυνήθιστο βαθμό πολιτικής σταθερότητας, καθώς οι ρουμανικές κυβερνήσεις τείνουν να είναι εύθραυστες και επιρρεπείς σε κατάρρευση.

Παράγοντες όπως η πανδημία Covid-19, η διάθεση δισεκατομμυρίων ευρώ σε κονδύλια της Ε.Ε. για τη Ρουμανία και η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία παρακίνησαν τους παραδοσιακούς αντιπάλους PSD και PNL να διατηρήσουν τον συνασπισμό τους.

Ωστόσο, τα δύο κόμματα συχνά διαφωνούν σε ζητήματα όπως η δημοσιονομική πολιτική, την ώρα που και τα χρόνια της συγκυβέρνησης έχουν κάπως αμβλύνει την ταυτότητα και των δύο, ευνοώντας την άνοδο νέων πολιτικών δυνάμεων. Το PNL έχει επηρεαστεί ιδιαίτερα από αυτό, καθώς η Ενωμένη Δεξιά Συμμαχία (συνασπισμός κεντροδεξιών κομμάτων) και η δεξιά λαϊκιστική Συμμαχία για την Ενωση των Ρουμάνων (AUR) πηγαίνουν πολύ καλά στις δημοσκοπήσεις.

Η Ρουμανία έχει, επίσης, προεδρικές εκλογές το φθινόπωρο, οι οποίες σε πολιτικό επίπεδο είναι εξίσου σημαντικές, καθώς οι Ρουμάνοι πρόεδροι εμπλέκονται στην εξωτερική πολιτική και μπορούν να ασκήσουν βέτο στη νομοθεσία. Καθώς ο υφιστάμενος Klaus Iohannis βρίσκεται στο τέλος της δεύτερης θητείας του και δεν μπορεί να είναι ξανά υποψήφιος, το PSD και το PNL πιθανότατα θα υποστηρίξουν τους δικούς τους υποψηφίους, δημιουργώντας περαιτέρω τριβές μεταξύ τους.

» ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ κίνδυνοι θα αυξηθούν εν όψει των εκλογών, ενώ η είσοδος της Ακροδεξιάς στην επόμενη κυβέρνηση θα μπορούσε να πυροδοτήσει εντάσεις. Ενώ η Ρουμανία αποτελεί μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες της Ευρώπης, αγωνίζεται επί χρόνια να μειώσει το δημοσιονομικό της έλλειμμα. Αυτό έχει θέσει τη χώρα υπό τον έλεγχο τόσο της Ε.Ε. όσο και των οργανισμών αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας. Επειδή το 2024 είναι εκλογική χρονιά για τη χώρα (εκτός από τις κοινοβουλευτικές και προεδρικές εκλογές, η Ρουμανία θα συμμετάσχει, επίσης, στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου), το Βουκουρέστι είναι απίθανο να εισαγάγει αντιδημοφιλείς περικοπές δαπανών ή αυξήσεις φόρων, αυξάνοντας, ενδεχομένως, τις μελλοντικές δημοσιονομικές δαπάνες.

Μετά τις εκλογές, ο κύριος πολιτικός κίνδυνος συνδέεται με την πιθανή είσοδο της Συμμαχίας για την Ενωση των Ρουμάνων (AUR) στην κυβέρνηση. Το κόμμα είναι επικριτικό τόσο για την Ε.Ε. όσο και για το ΝΑΤΟ, αλλά ως μειοψηφία σε μια κυβέρνηση δεν θα του έδινε τη δυνατότητα εξόδου από καμία συμμαχία, μια απόφαση που θα χρειαζόταν, επίσης, τη στήριξη του προέδρου. Ενώ η είσοδος του AUR στην κυβέρνηση δεν θα έθετε σε κίνδυνο την ένταξη της Ρουμανίας στην Ε.Ε. ή στο ΝΑΤΟ, θα μπορούσε να αποδυναμώσει τη στήριξη του Βουκουρεστίου στις πολεμικές προσπάθειες του Κιέβου, καθώς έχει πει ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία «δεν είναι ο πόλεμος της Ρουμανίας». Θα τροφοδοτούσε, επίσης, εντάσεις με τις εθνοτικές μειονότητες στη Ρουμανία, καθώς το AUR προωθεί τη ρουμανική κουλτούρα και ταυτότητα, ασκώντας κριτική στις μειονότητες της χώρας (Ούγγροι, Ρομά).