Ανάλυση Stratfor: Γιατί ο Τραμπ ρίχνει το γάντι στην Αβάνα

Στις 20 Μαΐου, ομοσπονδιακοί εισαγγελείς των ΗΠΑ αποσφράγισαν κατηγορητήριο εναντίον του πρώην Κουβανού προέδρου Ραούλ Κάστρο (2008-2018) για διάφορες κατηγορίες που σχετίζονται με την κατάρριψη δύο μικρών αεροσκαφών τύπου Cessna της εξόριστης ομάδας «Brothers to the Rescue» το 1996.

Την ίδια ημέρα, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο (γιος Κουβανών μεταναστών) δημοσίευσε ένα βίντεο στα ισπανικά, απευθυνόμενο στον κουβανικό λαό, στο οποίο απέδωσε τις πρόσφατες δυσκολίες στην κομμουνιστική ηγεσία της χώρας και δήλωσε: «Ο πρόεδρος Τραμπ προσφέρει μια νέα σχέση μεταξύ των ΗΠΑ και της Κούβας. Αλλά πρέπει να είναι απευθείας μ’ εσάς, τον κουβανικό λαό, όχι με την GAESA», αναφερόμενος στο ισχυρό στρατιωτικό οικονομικό συγκρότημα της Κούβας. Επίσης, το αεροπλανοφόρο «Nimitz» και η ομάδα κρούσης του έφτασαν στην Καραϊβική. Στις 22 Μαΐου, δημοσίευμα της «Wall Street Journal» ανέφερε ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν εντοπίσει επέκταση των κινεζικών και ρωσικών δραστηριοτήτων πληροφοριών στην Κούβα, με τις δύο χώρες να λειτουργούν ενεργά πολλαπλές εγκαταστάσεις συλλογής σημάτων (SIGINT) στο νησί.

Αυτές οι εξελίξεις ήρθαν έπειτα από δημοσίευμα του Axios στις 17 Μαΐου, το οποίο, επικαλούμενο ανώνυμο Αμερικανό αξιωματούχο, ανέφερε ότι η Κούβα έχει αποκτήσει πάνω από 300 στρατιωτικά drones και έχει συζητήσει πρόσφατα σχέδια να τα χρησιμοποιήσει εναντίον της αμερικανικής στρατιωτικής βάσης στον Κόλπο του Γκουαντάναμο και στο Κι Ουέστ της Φλόριντα (μόλις 90 μίλια από την Κούβα), σε περίπτωση που ξεσπάσουν εχθροπραξίες με τις ΗΠΑ. Οι κατηγορίες κατά του Κάστρο και τα δημοσιεύματα σχετικά με τις κουβανικές απειλές με drones υποδηλώνουν ότι ο Λευκός Οίκος οικοδομεί το επιχείρημα για να προχωρήσει πέρα από την οικονομική και την πολιτική πίεση και να πραγματοποιήσει κινητικές επιχειρήσεις στο κουβανικό έδαφος. Οι πρόσφατες εξελίξεις ακολουθούν μήνες εντεινόμενης αμερικανικής πίεσης προς την Κούβα, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει μπλοκάρει από τον Φεβρουάριο όλα τα τάνκερ, εκτός από ένα, από το να παραδώσουν καύσιμα στη χώρα.

Ενώ η Ουάσιγκτον θα συνεχίσει να πιέζει την Αβάνα να κάνει πολιτικές και οικονομικές παραχωρήσεις για να αποφύγει στρατιωτική δράση, η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται να δημιουργεί ένα προκάλυμμα για μια στρατιωτική και/ή αστυνομική επιχείρηση που θα στοχεύει το νησί. Ειδικότερα, ο χρόνος και ο τρόπος παρουσίασης του δημοσιεύματος του Axios, το οποίο περιέγραφε διαρροή αμερικανικών πληροφοριών σχετικά με τον στόλο drones της Κούβας, υποδηλώνουν ότι οι ΗΠΑ προσπαθούν να οικοδομήσουν ένα πολιτικό αφήγημα και μία νομική βάση για στρατιωτική δράση, παρουσιάζοντας την Κούβα ως άμεση απειλή για την εθνική ασφάλεια. Επιπλέον, ένδειξη αυτού είναι το γεγονός ότι οι νέες κατηγορίες κατά του Ραούλ Κάστρο μοιάζουν με εκείνες που οι ΗΠΑ είχαν απαγγείλει κατά του πρώην προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, οι οποίες αποσφραγίστηκαν μόνο αφού συνελήφθη στις 3 Ιανουαρίου και μεταφέρθηκε στις ΗΠΑ για να αντιμετωπίσει τις κατηγορίες. Η οποιαδήποτε άμεση χρήση βίας από τις ΗΠΑ κατά της Κούβας θα αφορούσε πιθανότατα μία σύντομη επιχείρηση με στόχο την εγκατάσταση ενός ηγέτη πιο πρόθυμου να ικανοποιήσει τις αμερικανικές απαιτήσεις, αν και παραμένει ασαφές αν υπάρχει τέτοιο πρόσωπο στην Κούβα.

Ανεξάρτητα από το ακριβές χρονοδιάγραμμα, οποιαδήποτε χρήση βίας από τις ΗΠΑ θα έμοιαζε πιθανότατα με την επιχείρηση του Ιανουαρίου για τη σύλληψη του Μαδούρο: μία σύντομη, στοχευμένη αποστολή με σκοπό την εξουδετέρωση ενός μικρού αριθμού ατόμων, όπως ο Ραούλ Κάστρο, ο Κουβανός πρόεδρος Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ και άλλοι υψηλόβαθμοι κομματικοί ή στρατιωτικοί αξιωματούχοι, με την κυβέρνηση Τραμπ να παρουσιάζει τις συλλήψεις ως αστυνομική επιχείρηση. Ο στόχος θα ήταν να επιδειχθεί η αμερικανική προθυμία να χρησιμοποιήσει βία κατά της χώρας και να αποδυναμωθεί ο κρατικός μηχανισμός της Κούβας σε τέτοιο βαθμό, ώστε οι εναπομείναντες ηγέτες να είναι πιο πρόθυμοι να υποκύψουν στην αμερικανική πίεση – παρόμοια με το πώς η μεταβατική πρόεδρος της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, έχει σε μεγάλο βαθμό συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον για οικονομικές, πολιτικές και ανθρωπιστικές αλλαγές. Ωστόσο, είναι εξαιρετικά αβέβαιο αν μια τέτοια στρατηγική θα ήταν επιτυχής στην Κούβα, καθώς δεν φαίνεται να υπάρχει κάποια προφανής προσωπικότητα αντίστοιχη της Ροντρίγκες που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αντικαταστάτης ηγέτης, κυρίως λόγω της απουσίας ισχυρής κοινωνίας των πολιτών και οργανωμένης αντιπολίτευσης.

Μία ευρείας κλίμακας αμερικανική επιχείρηση παραμένει επίσης πιθανή, κάτι που θα δημιουργούσε μεγαλύτερο κίνδυνο βίας που θα μπορούσε να απειλήσει τα γύρω θαλάσσια περάσματα, να προκαλέσει νέα τριβή με την Κίνα και τη Ρωσία και ενδεχομένως να οδηγήσει σε χαοτική κατάρρευση του κουβανικού κράτους. Αλλά, εάν ήταν επιτυχής, μια τέτοια επιχείρηση θα μπορούσε, επίσης, να μεταμορφώσει την κουβανική κοινωνία και να ανοίξει τον δρόμο για αύξηση της αμερικανικής επιχειρηματικής δραστηριότητας. Παρά την προτίμηση της κυβέρνησης Τραμπ για μια πιο σταθερή αλλαγή ηγεσίας στην Κούβα και την απροθυμία της να εμπλακεί σε μια παρατεταμένη χερσαία σύγκρουση -ιδιαίτερα εν μέσω συνεχιζόμενων εντάσεων με το Ιράν-, ο Λευκός Οίκος έχει καταστήσει σαφές ότι το σημερινό καθεστώς στην Κούβα δεν είναι πλέον βιώσιμο. Ετσι, μία μεγαλύτερης κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ κατά της Κούβας παραμένει πιθανή, ειδικά εάν οι ΗΠΑ δεν μπορέσουν να εντοπίσουν έναν αντικαταστάτη ηγέτη αντίστοιχο με τη Ροντρίγκες στη Βενεζουέλα.