Σε επίπεδα που δεν έχουν καταγραφεί ποτέ άλλοτε από την έναρξη της κυκλοφορίας του ευρώ ως φυσικού νομίσματος υποχώρησε η ισοτιμία του έναντι του αλβανικού λεκ, αποτυπώνοντας τη σημαντική ενίσχυση του εγχώριου νομίσματος.
Την περασμένη Δευτέρα, σύμφωνα με την επίσημη συναλλαγματική ισοτιμία της Τράπεζας της Αλβανίας, ένα ευρώ αντιστοιχούσε σε 93,07 λεκ. Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά από μια παρατεταμένη περίοδο ενίσχυσης του λεκ. Από την αρχή του 2026, το ευρώ έχει χάσει περίπου 3,8% της αξίας του έναντι του αλβανικού νομίσματος.
Η διαφορά γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακή αν η σημερινή ισοτιμία συγκριθεί με το ιστορικό υψηλό των 140,4 λεκ ανά ευρώ, που είχε καταγραφεί τον Φεβρουάριο του 2011. Σε σχέση με εκείνο το επίπεδο, το ευρώ έχει υποχωρήσει κατά περίπου 47,5 λεκ, δηλαδή σχεδόν 34%.
Η τουριστική έκρηξη φέρνει περισσότερα ευρώ στην αγορά
Η ενίσχυση του λεκ συνδέεται σε σημαντικό βαθμό με τις αυξημένες εισροές ξένου συναλλάγματος στην αλβανική οικονομία. Κεντρικό ρόλο διαδραματίζει ο τουρισμός, καθώς η Αλβανία υποδέχεται πλέον περισσότερους από 12 εκατομμύρια επισκέπτες τον χρόνο. Κατά τους θερινούς μήνες, όταν η τουριστική δραστηριότητα κορυφώνεται, οι εισροές συναλλάγματος ενισχύονται ακόμη περισσότερο, αυξάνοντας την προσφορά ευρώ στην αγορά.
Ωστόσο, η σημερινή εικόνα δεν αποτελεί αποκλειστικά εποχικό φαινόμενο. Η καθοδική πορεία του ευρώ έναντι του λεκ είχε αρχίσει ήδη από τους πρώτους μήνες του έτους και συνδέεται με μια ευρύτερη μεταβολή στις ροές κεφαλαίων προς την Αλβανία.
Μειώνεται το έλλειμμα, αυξάνονται οι ξένες επενδύσεις
Τα στοιχεία της Τράπεζας της Αλβανίας δείχνουν ότι κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών περιορίστηκε στα 228 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας μείωση 28% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους.
Διαβάστε Επίσης
Την ίδια στιγμή, οι άμεσες ξένες επενδύσεις ανήλθαν στα 404 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας νέο ρεκόρ για πρώτο τρίμηνο και αυξημένες κατά 11,6% σε ετήσια βάση.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι η ενίσχυση του λεκ κατά την προηγούμενη περίοδο, από το 2016 έως και το 2024, αποδιδόταν σε μεγάλο βαθμό στις αυξημένες εισροές ξένου συναλλάγματος που κατευθύνονταν προς την αγορά ακινήτων και τις κατασκευές.
Μάλιστα, αυτό συνέβαινε παρά το γεγονός ότι το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών δεν είχε βελτιωθεί, αλλά αντίθετα είχε διευρυνθεί.
Οι επενδύσεις στα ακίνητα «τροφοδοτούν» το λεκ
Η αγορά ακινήτων εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους βασικούς αποδέκτες ξένων κεφαλαίων στην Αλβανία. Μόνο κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, οι άμεσες ξένες επενδύσεις στον κλάδο των ακινήτων έφτασαν τα 172 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας εντυπωσιακή ετήσια αύξηση 65%.
Το ποσό αντιστοιχεί περίπου στο 43% του συνόλου των άμεσων ξένων επενδύσεων στη χώρα. Η συνεχής εισροή κεφαλαίων, σε συνδυασμό με την τουριστική δραστηριότητα, αυξάνει την προσφορά ξένου συναλλάγματος και ενισχύει τη ζήτηση για λεκ, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για περαιτέρω ανατίμηση του αλβανικού νομίσματος.
Ποιοι πληρώνουν το τίμημα του ισχυρού λεκ
Η ισχυρή θέση του λεκ, ωστόσο, δεν αποτελεί θετική εξέλιξη για όλους τους κλάδους της οικονομίας. Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζουν οι εξαγωγικές επιχειρήσεις, καθώς η ανατίμηση του εγχώριου νομίσματος περιορίζει τα περιθώρια κέρδους τους.
Το πρόβλημα είναι ότι σημαντικό μέρος των εξόδων των επιχειρήσεων εξακολουθεί να καταβάλλεται σε λεκ. Μισθοί, ενέργεια και ενοίκια επιβαρύνουν τα λειτουργικά κόστη σε εγχώριο νόμισμα, ενώ τα έσοδα από τις εξαγωγές σε ευρώ μετατρέπονται πλέον σε λιγότερα λεκ. Έτσι, όσο ισχυρότερο γίνεται το αλβανικό νόμισμα, τόσο περισσότερο πιέζονται τα περιθώρια των εξαγωγικών επιχειρήσεων.
«Βαρίδι» για την αλβανική βιομηχανία οι εξαγωγές
Τα στοιχεία της αλβανικής στατιστικής υπηρεσίας INSTAT αποτυπώνουν ήδη τις πιέσεις που δέχεται ο εξαγωγικός τομέας. Η μεγαλύτερη εξαγωγική βιομηχανία της χώρας, ο κλάδος της κλωστοϋφαντουργίας και των υποδημάτων, έχει υποστεί τις σημαντικότερες απώλειες.
Η αξία των εξαγωγών του κλάδου το 2025 ήταν μειωμένη κατά 23% σε σύγκριση με το 2022. Σε επίπεδο συνολικών εξαγωγών, η πτώση έφτασε το 28% την ίδια περίοδο, εξέλιξη που συνέβαλε στην αύξηση του εμπορικού ελλείμματος κατά περίπου 15%.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι επομένως σύνθετη: ο τουρισμός, οι επενδύσεις και οι εισροές ξένου συναλλάγματος ενισχύουν το λεκ και δημιουργούν νέα δυναμική στην αλβανική οικονομία, την ίδια στιγμή όμως η ισχυροποίηση του νομίσματος αυξάνει την πίεση στις επιχειρήσεις που εξαρτώνται από τις εξαγωγές.
