Ανάλυση-Sofagate: Πέντε παράμετροι πέρα από το προφανές

Γράφει ο Αθανάσιος Ε. Δρούγος*

Οπως είναι γνωστό, οι δύο άνδρες κάθισαν άνετα και κανονικά στις θέσεις τους, ενώ δεν έδειξαν το απαιτούμενο ενδιαφέρον για το πού θα καθίσει η ισότιμη με τον Μισέλ (βάσει του πρωτοκόλλου) πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αποτέλεσμα ήταν να καθίσει σε κοντινό καναπέ, έναντι του επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας, του ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου (που επίσης αμήχανα παρακολουθούσε την εξέλιξη στην αίθουσα του Προεδρικού Μεγάρου).

Ορισμένες παρατηρήσεις περί του συμβάντος που κυριάρχησε χθες στα σαλόνια και στις αίθουσες εργασίας στις Βρυξέλλες είναι απαραίτητες, ενώ επικρίνονται η πρωτοφανής μη ανάληψη πρωτοβουλίας από τον Μισέλ για τη διευθέτηση του θέματος (θα μπορούσε σε πρώτη φάση να παραχωρήσει τη θέση του στην ανώτατη Γερμανίδα και Ευρωπαία αξιωματούχο τουλάχιστον ως έκφραση και πράξη ευγένειας), αλλά ταυτόχρονα και οι γνωστές υποβιβαστικές και μειωτικές για τις γυναίκες απόψεις και θέσεις της ερντογανικής Τουρκίας, που είχε ως τελευταία έμπρακτη κίνηση την αποχώρηση της Τουρκίας από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης που διέπει το καθεστώς προστασίας και σεβασμού των γυναικών, ως και αποτροπής εκδηλώσεων βίας εναντίον τους (ειδικά σε περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας, που δυστυχώς είναι αρκετά διαδεδομένη στην Τουρκία).

Πρώτον: Ηταν η πρώτη φορά που γυναίκα ήταν και είναι το δεύτερο ανώτατο πρόσωπο-εκπρόσωπος των ευρωπαϊκών θεσμών. Στις προηγούμενες περιπτώσεις ήταν δύο άνδρες, όπως συνέβη με τους προκατόχους Πολωνό Ντόναλντ Τουσκ και Λουξεμβρουργιανό Ζαν-Κλοντ Γιούνγκερ στη συνάντηση προ χρόνων στην Αγκυρα, αλλά και στη Σύνοδο του G-20 στην Αττάλεια. Σε συναντήσεις του Ερντογάν με ηγέτες κρατών-γυναίκες (πρόσωπο με πρόσωπο) δεν εμφανίστηκαν προβλήματα (π.χ. με την Ανγκελα Μέρκελ, την πρώην πρωθυπουργό της Μ. Βρετανίας Τερέζα Μέι ή την πρώην πρόεδρο της Αργεντινής Κριστίνα Κίρχνερ-Φερνάντες κ.ά).

Δεύτερον: Οι Τούρκοι ισχυρίζονται ότι πριν από τη συνάντηση των «3» είχαν λάβει χώρα ρυθμίσεις περί του πρωτοκόλλου (από τους συναρμοδίους), με την τουρκική πλευρά να υποστηρίζει ότι είχε προτείνει γεύμα εργασίας (με τον Ερντογάν να κάθεται έναντι των δύο Ευρωπαίων αξιωματούχων, που θα ήταν από την ίδια πλευρά και δίπλα δίπλα ο Μισέλ με τη Γερμανίδα πρόεδρο της Κομισιόν). Υποστηρίζεται ότι οι Ευρωπαίοι διεμήνυσαν ότι δεν επιθυμούσαν γεύμα, για αυτό και μετέβησαν στην αίθουσα που έλαβε χώρα η σχετική συζήτηση για τις σχέσεις Ε.Ε.-Αγκυρας. Αίσθηση πάντως προκάλεσε ότι ο Μισέλ με εκτενή χθεσινή ανάρτησή του στο FACEBOOK «δικαιολόγησε» τον Ερντογάν, κάνοντας λόγο περί «αυστηρής τήρησης του πρωτοκόλλου!» (προφανώς για να μην εκνευρίσει τον ιδιότυπο Τούρκο πρόεδρο).

Τρίτον: Στη χθεσινή από κοινού συνέντευξή του ο Τσαβούσογλου (με τον ομόλογό του του Εμιράτου του Κουβέιτ Μοχάμετ Αλ Σαμπάχ) αφήνει «αιχμές» για τους δύο Ευρωπαίους αξιωματούχους, λέγοντας ότι οι σχέσεις τους δεν είναι καλές και ότι έχουν χειροτερεύσει τελευταία λόγω των διαφωνιών σχετικά με την εμβολιαστική πολιτική και τακτική στα κράτη της Ε.Ε. Επίσης, για να καλύψει τα κενά από την πλευρά της Αγκυρας αναφέρθηκε στην πασίγνωστη τουρκική φιλοξενία!!!

Τέταρτον: Σε μία προσπάθεια να διασκεδάσει τις εντυπώσεις και την παθητική συμπεριφορά, ως και εκνευριστική αδράνειά του, ο Μισέλ αναφέρθηκε πιο πολύ στον σημαντικό ρόλο της γυναίκας στη σύγχρονη πολιτική, στην παρουσία γυναικών σε σημαντικές θέσεις, ενώ δεν παρέλειψε να αναφερθεί στη συγκεκριμένη περίπτωση κάνοντας λόγο για «μειωτική» στάση απέναντι στο πρόσωπο της Γερμανίδας πολιτικού. Και φυσικά, εντάξει, ό,τι έγινε έγινε, αλλά υπάρχει μεγάλη πιθανότητα για σημαντική πρόοδο στις επαφές Ε.Ε.-Τουρκίας στα επιμέρους θέματα της ατζέντας αν κυριαρχήσει το πνεύμα αποκλιμάκωσης!

Πέμπτον: Παρά την ψυχρολουσία από το ανεκδιήγητο και πρωτοφανές συμβάν, η Ούρσουλα φον ντερ Λέιεν υπερασπίστηκε δυναμικά τα παγκόσμια δικαιώματα των γυναικών, καταδίκασε τις εκδηλώσεις βίας εναντίον τους, ενώ εξέφρασε την αντίθεσή της με διπλωματικό, αλλά ξεκάθαρο τρόπο για την αποχώρηση της Τουρκίας από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης.

Συμπερασματικά, και οι δύο πλευρές έχουν τις ευθύνες τους για το απαράδεκτο και υποτιμητικό συμβάν. Οι μεν Τούρκοι εξακολουθούν να μην ενδιαφέρονται και να θεωρούν ως «χαμηλό» και δευτεροβάθμιο/τριτοβάθμιο τον παράγοντα γυναίκα στο σύγχρονο γίγνεσθαι, ως και να μη βρίσκονται ούτε κατ’ ελάχιστο στο ίδιο μήκος κύματος με τη δυτική κουλτούρα, ενώ η ευρωπαϊκή διπλωματία και η επιτόπου ανύπαρκτη «οξυδέρκεια» του Μισέλ αποδεικνύει ότι υστερεί ποικιλοτρόπως και δεν ενεργοποιείται ευέλικτα και ψύχραιμα, εμφανίζοντας έντονα σημεία παθητικότητας. Προβληματικός και δύστροπος ο Τούρκος εγωπαθής πρόεδρος, αλλά με πολλά κενά (και σε άλλους χώρους) η ευρωπαϊκή διπλωματία και οι τρόποι συμπεριφοράς (ακόμα και σε τόσο υψηλό επίπεδο συνόδων).

*Ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος είναι Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής

Ακολούθησε το eleftherostypos.gr στο Google News και μάθε πρώτος όλες τις ειδήσεις