Όσα έγιναν στην Βάρνα

Όσα έγιναν στην Βάρνα: Ο Ερντογάν και η ευρωπαϊκή παρέμβαση για τους δύο στρατιωτικούς

27/03/18 • 08:36 | UPD 27/03/18 • 08:36

Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επεδίωκε την επανεκκίνηση της διαδικασίας ένταξης της χώρας του στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι Ευρωπαίοι αξίωναν απαντήσεις για διάφορα θέματα που τους θορυβούν και να γεφυρωθούν οι διαφορές των δύο πλευρών: η σύνοδος κορυφής ΕΕ-Τουρκίας εντέλει ολοκληρώθηκε χωρίς να υπάρξει «χειροπιαστή» πρόοδος τη Δευτέρα στη Βουλγαρία.

Ο Ερντογάν εμφανίστηκε αισιόδοξος. «Παραμένουμε χώρα υποψήφια προς ένταξη στην ΕΕ και επιθυμούμε να προχωρήσουμε ταχύτερα σε αυτή την κατεύθυνση», τόνισε ο αρχηγός του τουρκικού κράτους μετά το δείπνο εργασίας με τους προέδρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ στη Βάρνα, στη Μαύρη Θάλασσα, που παρέθεσε η βουλγαρική προεδρία της ΕΕ.

Από την άλλη, ο Τουσκ είπε πως εάν ερωτάται αν η σύνοδος κορυφής έφερε λύσεις, η απάντηση είναι όχι. Η ΕΕ συνεχίζει να ανησυχεί για το κράτος δικαίου στην Τουρκία, επισήμανε και πρόσθεσε πως αναφέρθηκε σε όλες τις ανησυχίες των Βρυξελλών, που όπως είπε εκτείνονται σε έναν «μακρύ κατάλογο». Εξήγησε πως επέκρινε ιδίως την φυλάκιση πολιτών της ΕΕ στην Τουρκία -αναφερόταν και στους δύο έλληνες στρατιωτικούς- τη συμπεριφορά της Τουρκίας έναντι της Κύπρου, με αφορμή την τουρκική προσπάθεια αποκλεισμού κοιτασμάτων φυσικού αερίου, αλλά και τη δράση του τουρκικού στρατού στη Συρία.

Ο Ερντογάν από την πλευρά του επέλεξε να σταθεί στην καλή συνεργασία της Άγκυρας με τα 28 κράτη-μέλη της ΕΕ ως προς τη διαχείριση της κρίσης των μεταναστών και των προσφύγων και τον αγώνα κατά της τρομοκρατίας, δηλώνοντας πως εύχεται οι δύο πλευρές να αφήσουν πίσω τους μια «πολύ δύσκολη περίοδο».

Ο Τουσκ έκανε ένα παρόμοιο σχόλιο: «παρά το ότι η σχέση μας περνάει δύσκολη περίοδο, στα πεδία που συνεργαζόμαστε, συνεργαζόμαστε καλά», ανέφερε.

Όμως βαριά σύννεφα συνεχίζουν να σκιάζουν τη σχέση ανάμεσα στην Άγκυρα και τις Βρυξέλλες — με ζητήματα όπως η αποσάθρωση του κράτους δικαίου στην Τουρκία μετά την απόπειρα πραξικοπήματος του Ιουλίου του 2016, η επιχείρηση τουρκικών στρατευμάτων εναντίον μιας κουρδικής οργάνωσης στη βόρεια Συρία, οι εντάσεις στις σχέσεις της Τουρκίας με την Ελλάδα και την Κύπρο να θεωρούνται ορισμένα από τα κυριότερα.

«Σε όρους χειροπιαστών λύσεων, δεν καταλήξαμε σε κανέναν συμβιβασμό σήμερα», επέμεινε ο Τουσκ και υπογράμμισε πως «μόνο η πρόοδος στα ζητήματα αυτά θα επιτρέψει να βελτιωθούν οι σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένης της διαδικασίας ένταξης».

Από την πλευρά του, ο Γιούνκερ είπε ότι θα ήθελε να δει την άρση της κατάστασης εκτάκτου ανάγκης που έχει επιβληθεί από την Άγκυρα, αλλά και μια «νέα προσέγγιση» της τουρκικής κυβέρνησης όσον αφορά «τη φυλάκιση δημοσιογράφων». Πάντως «πρέπει να συνεχίσουμε τον διάλογο, σε συνθήκες αληθινά δύσκολες.»

Ο Ερντογάν επανέλαβε πριν από τη σύνοδο ότι η ένταξη στην ΕΕ παραμένει «στρατηγικός στόχος» για την Τουρκία, μολονότι η διαδικασία χαρακτηρίζεται κλινικά νεκρή εδώ και μήνες. Εξάλλου, ο πρόεδρος της Τουρκίας επεδίωκε να εξαιρεθούν το ταχύτερο από τις βίζες οι Τούρκοι που ταξιδεύουν σε χώρες της ΕΕ.

Ο οικοδεσπότης της συνόδου, ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Μπόικο Μπορίσοφ, η χώρα του οποίου ανέλαβε για πρώτη φορά την εναλλασσόμενη προεδρία της ΕΕ, εξέφρασε ικανοποίηση διότι οι εταίροι επέστρεψαν «στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων» και δήλωσε αισιόδοξος ότι θα μπορούσε να οργανωθεί «άλλη μια σύνοδος ως το πέρας της βουλγαρικής προεδρίας τον Ιούνιο».

Κανένα από τα δύο μέρη δεν είχε συμφέρον να εκτροχιάσει τον διάλογο. Για την Τουρκία, η ΕΕ παραμένει πολύτιμος εμπορικός εταίρος. Για τις Βρυξέλλες, η Άγκυρα συνεχίζει να είναι απαραίτητος σύμμαχος στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας και στην προσπάθεια ανάσχεσης των μεταναστευτικών ροών. «Η ΕΕ είναι στρατηγικός εταίρος για την Τουρκία, θα ήταν σοβαρό λάθος να απομονωθεί η Τουρκία από την ΕΕ», σημείωσε ο Ερντογάν.

Οι Ευρωπαίοι διαβεβαίωσαν ότι θα δώσουν, όπως προβλεπόταν, άλλα 3 δισεκατομμύρια ευρώ για την υποστήριξη των σύρων προσφύγων στην Τουρκία. «Δεν πρέπει να υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η ΕΕ θα τηρήσει τις δεσμεύσεις της», ανέφερε ο Γιούνκερ.

Γιούνκερ: Σύνοδος ανάμεικτων συναισθημάτων, αλλά όχι ανάμεικτων μηνυμάτων

«Ήταν μια Σύνοδος ανάμεικτων συναισθημάτων αλλά όχι ανάμεικτων μηνυμάτων», δήλωσε ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ για τη συνάντηση της ηγεσίας της ΕΕ με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη Βάρνα της Βουλγαρίας.

Θέλουμε να διατηρήσαμε έναν «ειλικρινή» και «ανοιχτό» διάλογο, πρόσθεσε στη συνέχεια ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, λέγοντας ότι η χθεσινή ήταν μια «καλή συνάντηση».

Ο Γιούνκερ τόνισε ότι η ΕΕ θέλει η Τουρκία να γίνει πραγματικός στρατηγικός εταίρος της, καθώς όπως είπε υπάρχουν κοινά συμφέροντα και προκλήσεις, όπως η ασφάλεια, η ενέργεια και το μεταναστευτικό, που πρέπει να αντιμετωπιστούν με τη συνεργασία των δύο πλευρών.

Σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, ο Γιούνκερ είπε ότι με τον τούρκο πρόεδρο συμφώνησαν ότι μόνο ενωμένοι θα μπορέσουν να το καταφέρουν.

Για το μεταναστευτικό, ο Γιούνκερ ευχαρίστησε τον τούρκο πρόεδρο για την αλληλεγγύη που έδειξε η Τουρκία απέναντι στην Ευρώπη. Είπε ότι μετά την υπογραφή της συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας οι προσφυγικές ροές μειώθηκαν κατά 75% και αυτό οφείλεται στην Τουρκία που φιλοξενεί στο έδαφός της τρία εκατομμύρια προσφύγων, κυρίως από τη Συρία. Ο πρόεδρος της επιτροπής υπενθύμισε ότι η ΕΕ βοήθησε τους πρόσφυγες που μένουν στην Τουρκία με ποσό της τάξεως των 3 δις ευρώ για την περίοδο 2016-2017 και πως πριν λίγες ημέρες η Επιτροπή ενέκρινε το επιπλέον οικονομική στήριξη 3 δις ευρώ. Απαντώντας στις επικρίσεις του προέδρου Ερντογάν ότι η ΕΕ δεν έχει τηρήσει τις υποσχέσεις της και ότι μόνο 1,8 δισεκ. ευρώ έχουν φτάσει στην Τουρκία, ο Γιούνκερ είπε ότι στην ΕΕ υπάρχουν κανόνες και διαδικασίες για την εκταμίευση οικονομικής βοήθειας, οι οποίοι πρέπει να τηρούνται. Τόνισε, ωστόσο, ότι η ΕΕ τηρεί τις υποσχέσεις της και θα τις εκπληρώσει και σε αυτή την περίπτωση.

Σχετικά με τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας, ο Γιούνκερ ανέφερε ότι πάντα στήριζε τις προσπάθειες της Τουρκίας και ότι ποτέ δεν τάχθηκε υπέρ της διακοπής των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Πρόσθεσε πως η ενταξιακή διαδικασία με την Τουρκία πρέπει να συνεχιστεί, αλλά παράλληλα η Τουρκία είναι σημαντικό να βελτιώσει τις σχέσεις της με τα κράτη-μέλη της ΕΕ και ειδικότερα με την Κύπρο και με την Ελλάδα.

Τέλος, ο Γιούνκερ εξέφρασε την ανησυχία των ευρωπαίων για την τουρκική εισβολή στη Συρία, τονίζοντας ότι το διεθνές δίκαιο πρέπει να γίνεται σεβαστό.

Οι δύο Έλληνες στρατιωτικοί

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, με πρωτοβουλία του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ έγινε εκτενής αναφορά στο θέμα των δύο Ελλήνων στρατιωτικών, που συνελήφθησαν στα σύνορα στον Εβρο και εξακολουθούν να κρατούνται στην Αδριανούπολη.

Σύμφωνα με Ευρωπαίο διπλωμάτη, στην εικοσάλεπτη συζήτηση που διεξήχθη για το θέμα, ο πρόεδρος της Κομισιόν είπε στον Τούρκο πρόεδρο: «Είσαι ηγέτης, δεν κινδυνεύεις από δύο στρατιωτικούς που χάθηκαν στα χιόνια. Πρέπει να κάνουν Πάσχα στα σπίτια τους», επισημαίνοντας ότι η ημερομηνία αυτή είναι η 8η Απριλίου.

Ο κ. Ερντογάν τού απάντησε, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, πως το θέμα είναι στα χέρια των Τούρκων δικαστών, οι οποίοι «θα το εκτιμήσουν στη σωστή του διάσταση», όπως είπε χαρακτηριστικά. Στις δηλώσεις του ο κ. Γιούνκερ εξέφρασε την εμπιστοσύνη του στις τουρκικές αρχές «ότι θα επιλύσουν το ζήτημα των δύο στρατιωτικών πριν από το ορθόδοξο Πάσχα».

Δημοφιλή