Ούτε φέτος θα πλήξουμε

Τι δεν έκανε το 2017 και τι θα κάνει το 2018 ο απρόβλεπτος Ντόναλντ Τραμπ

30/12/17 • 17:23 | UPD 30/12/17 • 17:26

Το μόνο που δεν μπορεί να πει κανείς είναι ότι βαρέθηκε με τον Ντόναλντ Τραμπ στο τιμόνι της υπερδύναμης. Η Αμερική ετοιμάζεται γι’ άλλον έναν «επεισοδιακό» χρόνο με τον πιο απρόβλεπτο πρόεδρο της σύγχρονης ιστορίας της.

Ο επιχειρηματικός κόσμος και οι απανταχού οπαδοί του σκληρού καπιταλισμού πίστευαν πως με τον μεγιστάνα Τραμπ στον Λευκό Οίκο όλα θα ήταν πιο εύκολα. Ομως, ο Αμερικανός πρόεδρος διέψευσε όσους είχαν στο μυαλό τους ένα συγκεκριμένο πλάνο για τον τρόπο διοίκησης των ΗΠΑ από έναν γνώστη των επιχειρήσεων και μη πολιτικό, που κέρδισε τις εκλογές βασιζόμενος ακριβώς σε αυτό το προφίλ. Η διοίκηση Τραμπ στον πρώτο χρόνο της θητείας της σημαδεύτηκε από ένα μεγάλο σκάνδαλο, παλινωδίες στον τρόπο διαχείρισης της εξουσίας, πολλά μέτωπα στο εσωτερικό και το εξωτερικό και, γενικότερα, μια άσκηση πολιτικής που χαρακτηρίζεται από αμφιθυμία και παρορμητισμό.

Εκτός από τη μεταρρύθμιση του φορολογικού κώδικα, ύστερα από 30 χρόνια, η προεδρία Τραμπ δεν έχει να επιδείξει κάτι χειροπιαστό. Τα υπόλοιπα ζητήματα που ο Αμερικανός πρόεδρος προσπάθησε να διευθετήσει με διατάγματα ή να προωθήσει με αμφιλεγόμενα νομοσχέδια απέτυχαν ή «σκάλωσαν» στα γρανάζια της Δικαιοσύνης. Οι Ρεπουμπλικανοί ελπίζουν ότι η μεταρρύθμιση του φορολογικού, που περιλαμβάνει σαρωτικές περικοπές φόρων για τις μεγάλες εταιρίες, τις μικρές επιχειρήσεις και τους ιδιώτες, θα αποτελέσει το «εισιτήριο» του κόμματος για τη διατήρηση της πλειοψηφίας του στη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία, κατά τις ενδιάμεσες εκλογές (Midterm Elections) τον επόμενο Νοέμβριο. Ομως οι ανησυχίες και τα ερωτήματα παραμένουν, καθώς τόσο μεγάλη περικοπή φόρων σημαίνει μείωση των φορολογικών εσόδων και μεγαλύτερα ελλείμματα. Μπορεί η ανεργία να βρίσκεται χαμηλά, όμως ο Τραμπ έχει τα βαρίδια του στην οικονομία: στο τελευταίο τρίμηνο του 2017 η οικονομία έτρεχε με ρυθμό ανάπτυξης μόλις 1,6%.

Στο τελευταίο τρίμηνο του 2017 η αμερικανική οικονομία «έτρεχε» με ρυθμό ανάπτυξης μόλις 1,6%

Το σκάνδαλο Russia-gate θα συνεχίσει να στοιχειώνει τον Λευκό οίκο, καθώς ο ανακριτής που έχει οριστεί από το υπουργείο Δικαιοσύνης για ανεξάρτητη έρευνα έχει πολλούς κρυφούς άσους στο μανίκι. Ο Τραμπ ανησυχεί για την εξέλιξη, καθώς θα μπορούσε να θεωρηθεί υπεύθυνος για παρακώλυση της Δικαιοσύνης. Η φαγωμάρα στην κυβέρνηση δεν μπορεί να κρυφτεί και ορισμένα στελέχη εκφράζουν ηχηρά τις διαφωνίες τους. Υστερα από την αλλαγή όλων των υψηλόβαθμων αξιωματούχων που στελεχώνουν τις υπηρεσίες εντός του Λευκού οίκου έχει μάλλον έρθει η σειρά του υπουργού Εξωτερικών Ρεξ Τίλερσον να απομακρυνθεί και πιθανότατα να αντικατασταθεί από τη «σκληροπυρηνική» Νίκι Χέιλι, πρεσβευτή στα Ηνωμένα Εθνη.

Υστερα από ένα χρόνο στην εξουσία, ο Ντόναλντ Τραμπ καταγράφει το μεγαλύτερο αρνητικό ρεκόρ δημοφιλίας από όλους τους προηγούμενους Αμερικανούς προέδρους. Δεν διατηρεί άριστες σχέσεις ακόμη και με τους παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ. Για παράδειγμα, έχει φθάσει αρκετές φορές σε σημείο σύγκρουσης και διπλωματικής ρήξης με τη Βρετανία, ενοχλώντας ακόμη και προσωπικά την πρωθυπουργό Τερέζα Μέι. Επίσης, με τους γείτονες των ΗΠΑ, τον Καναδά και το Μεξικό δεν έχει τις καλύτερες σχέσεις. Με τον Καναδά λόγω της απόρριψης της εμπορικής συμφωνίας NAFTA και με το Μεξικό λόγω του τείχους που θέλει να χτίσει -με μεξικανικούς πόρους- στη μεθόριο. Λόγω, δε, της απόρριψης από το Συμβούλιο Ασφαλείας του αμερικανικού βέτο για το σχέδιο ψηφίσματος που απαγορεύει την αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ, ο πρόεδρος Τραμπ απείλησε ότι θα διακόψει την οικονομική βοήθεια σε χώρες που καταψήφισαν την αμερικανική θέση. «Παίρνουν δισεκατομμύρια και ψηφίζουν εναντίον μας… Δεν μας νοιάζει, ας ψηφίζουν», δήλωσε ο Τραμπ, που εκφράζεται με περιφρόνηση για τον ΟΗΕ, ενώ θέλει να σταματήσει η αμερικανική χρηματοδότηση στον οργανισμό.

Η δημοφιλία του βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά, καταγράφοντας αρνητικό ρεκόρ ύστερα από ένα χρόνο στην προεδρία

Σχέσεις με Ρωσία

Οι σχέσεις των δύο χωρών ξεκίνησαν με τις καλύτερες προθέσεις. Αλλωστε, οι φήμες λένε (και διερευνώνται από την αμερικανική Δικαιοσύνη, καθώς υπάρχουν στοιχεία που τις επιβεβαιώνουν) ότι το Κρεμλίνο βοήθησε με τον τρόπο του στην εκλογή Τραμπ. Ωστόσο, στην πορεία «έσκασαν» το σκάνδαλο Russia-gate και οι έρευνες του ειδικού εισαγγελέα, προέκυψαν γεγονότα που υπογράμμισαν το χάσμα μεταξύ Μόσχας και Ουάσιγκτον και ο πρόεδρος Τραμπ επανήλθε λέγοντας πως η Ρωσία είναι «αντίπαλη δύναμη». Η Μόσχα κατηγόρησε από την πλευρά της τον Λευκό Οίκο για «ιμπεριαλιστική στρατηγική» και «νοοτροπία Ψυχρού Πολέμου». Το νέο δόγμα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας του Τραμπ συνοψίζεται στη φράση «η Αμερική πρώτα».

Η Ρωσία, από την πλευρά της, δεν αναμένει βελτίωση στις σχέσεις της με τη Δύση και βλέπει πλέον με σοβαρή επιφύλαξη τις ΗΠΑ. Το Ρωσικό Συμβούλιο Διεθνών Υποθέσεων τονίζει σε έκθεσή του τη συρρίκνωση της συνεργασίας μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ και τονίζει ότι το νέο πακέτο των αντιρωσικών κυρώσεων που θα ψηφίσει η Ουάσιγκτον τον Φεβρουάριο θα περιλαμβάνει έναν ευρύ κατάλογο με ονόματα Ρώσων.

ΤΑ «ΑΓΚΑΘΙΑ»

RUSSIA-GATE

Το σκάνδαλο Russia-gate, που αφορά στις έρευνες για την πιθανή εμπλοκή της Ρωσίας στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές και για τις επαφές συνεργατών του Ντόναλντ Τραμπ με Ρώσους, θα είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα για τον πρόεδρο το επόμενο διάστημα. Ο κλοιός σφίγγει γύρω από το προεδρικό περιβάλλον. Εμπιστοι συνεργάτες, σύμβουλοι, υπουργοί και μέλη της οικογένειάς του φαίνεται πως εμπλέκονται με κάποιον τρόπο στην υπόθεση. Ακόμη κι αν απομακρυνθεί από τα καθήκοντά του ο ανεξάρτητος εισαγγελέας Μιούλερ, που ερευνά την υπόθεση, το Russia-gate θα εξακολουθεί να είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα για τον Αμερικανό πρόεδρο και πιθανόν να του στοιχίσει την καριέρα του.

ΙΕΡΟΥΣΑΛΗΜ

Η αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ προκάλεσε διπλωματική ένταση και κλιμάκωση της βίας στη Μέση Ανατολή, έφερε σε δύσκολη θέση την Ε.Ε. και απομόνωσε τις ΗΠΑ στη διεθνή σκηνή. Η πιο σημαντική εξέλιξη από την απόφαση Τραμπ θα φανεί στο άμεσο μέλλον, καθώς οι γεωπολιτικές ισορροπίες και οι συμμαχίες στη Μέση Ανατολή αλλάζουν. Η νεόκτιστη τριμερής ισχυρή συμμαχία των ΗΠΑ με τη Σαουδική Αραβία και το Ισραήλ θα είναι καταλυτική για την ειρήνη στην ευρύτερη περιοχή.

ΚΛΙΜΑ

Οι ΗΠΑ αποχώρησαν από τη Συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή με στόχο τη μείωση των εκπομπών ρύπων, την οποία υπέγραψαν τουλάχιστον 200 χώρες των Ηνωμένων Εθνών. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ θεωρεί πως η συμφωνία δημιουργεί «οικονομικό μειονέκτημα» για τους 80.000 Αμερικανούς εργαζόμενους της βιομηχανίας άνθρακα, αποφασίζοντας να αποσυρθεί. Η απόφασή του προκάλεσε παγκόσμια κατακραυγή.

ΙΡΑΝ

Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δεσμευτεί πως θα… τινάξει στον αέρα τη συμφωνία με το Ιράν, που πέτυχε ο προκάτοχός του, χαρακτηρίζοντάς την «κακή και επιζήμια» για τη χώρα. Τον Οκτώβριο αποφάσισε να μην προχωρήσει στην επικύρωσή της, βάζοντας ουσιαστικά «ταφόπλακα» στη συμφωνία με επαναφορά των κυρώσεων. Οπως δήλωσε, θα πρέπει να επανεξεταστούν το 2018 πολλές παράμετροι της προηγούμενης συμφωνίας. Αλλωστε, το Ιράν ανήκει στον άξονα του κακού για τον Λευκό Οίκο.

TRUMPCARE

Ο Αμερικανός πρόεδρος φιλοδοξεί να προωθήσει το δικό του πρόγραμμα για τη δημόσια περίθαλψη και ασφάλιση, καταργώντας το Obamacare -ορόσημο της προεδρίας Ομπάμα. Το Trumpcare μέχρι τώρα δεν έχει βρει ανταπόκριση, ούτε από τους Ρεπουμπλικανούς.

ΜΕΞΙΚΟ

Οι δεσμεύσεις του Τραμπ περί ανέγερσης του τείχους στη μεθόριο του Μεξικού και των ΗΠΑ, για το οποίο θα πληρώσουν οι Μεξικανοί, έτυχε θερμής υποδοχής από τους υποστηρικτές του. Ο ενθουσιασμός ξεθώριασε μαζί με τις ομοσπονδιακές προτάσεις σχετικά με το κόστος, το οποίο φτάνει τα 25 δισ. δολάρια.