«Οδύσσεια»: Το 2025, σε μια αχανή παραλία του Μαρόκου, τα κύματα του Ατλαντικού «έγλειφαν» ένα από τα πιο εμβληματικά σύμβολα της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας.
Ο Δούρειος Ίππος ως σύμβολο της ταινίας
Εκεί βρισκόταν ο κινηματογραφικός Δούρειος Ίππος που κατασκευάστηκε για την «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, όρθιος στα πίσω του πόδια και μισοθαμμένος στην άμμο, δημιουργώντας μια εικόνα που έμοιαζε να συνδέει τον κόσμο του μύθου με το αφρικανικό τοπίο.
Ο Δούρειος Ίππος αποτελεί ένα από τα βασικά σύμβολα της κινηματογραφικής «Οδύσσειας» του Κρίστοφερ Νόλαν. Δεν είναι τυχαίο ότι πρωταγωνίστησε στην προωθητική καμπάνια της ταινίας, εμφανίστηκε στις αφίσες, στήθηκε ως επιβλητικό ομοίωμα έξω από κινηματογράφους και έγινε ακόμη και συλλεκτικό δοχείο για ποπ κορν.
Στα γυρίσματα, όμως, η τύχη της τεράστιας κατασκευής μόνο δεδομένη δεν ήταν. Το συνεργείο έβλεπε τα κύματα να φθείρουν σταδιακά τον Δούρειο Ίππο, που ήταν κατασκευασμένος από υαλονήματα, ξύλο και χάλυβα. Στη συνέχεια προέκυψαν νέες δυσκολίες, όταν χρειάστηκε να μετακινηθεί το κατασκεύασμα των σχεδόν τεσσάρων τόνων πάνω από αμμόλοφους, με τη βοήθεια κορμών που λειτουργούσαν ως κύλινδροι και δεκάδων ηθοποιών που τραβούσαν σχοινιά.
«Σε τέτοιες στιγμές παραμένω πάντα ψύχραιμος», θυμόταν ο Νόλαν σε πρόσφατη συνέντευξή του. Οι δώδεκα προηγούμενες ταινίες του είχαν δώσει την εμπειρία και τη βεβαιότητα ότι η ομάδα του θα έβρισκε λύση σε κάθε εμπόδιο.
The Trojan Horse in The Odyssey was designed using the ship’s hull as inspiration. pic.twitter.com/2o9jrS1IOP
— Christopher Nolan Archives (@NolanAnalyst) July 18, 2026
Διαβάστε Επίσης
Ως η πρώτη χολιγουντιανή παραγωγή μεγάλου μήκους που γυρίστηκε εξ ολοκλήρου με κάμερες IMAX, η «Οδύσσεια» παρουσιάστηκε ως μια πρωτόγνωρη κινηματογραφική εμπειρία. Οι προσδοκίες των θεατών ήταν ιδιαίτερα υψηλές και, όπως έδειξαν τα πρώτα στοιχεία, η ταινία τις επιβεβαίωσε. Μόνο το πρώτο Σαββατοκύριακο προβολής της συγκέντρωσε 264,1 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως, σημειώνοντας το μεγαλύτερο άνοιγμα στην καριέρα του Νόλαν.
Η εικόνα του Δούρειου Ίππου εγκαταλειμμένου σε μια παραλία απασχολούσε τον σκηνοθέτη εδώ και περισσότερα από είκοσι χρόνια, από την εποχή που ήταν ανάμεσα στους υποψήφιους να σκηνοθετήσουν μια διαφορετική κινηματογραφική μεταφορά ομηρικού έπους. Αντί να αναλάβει την «Τροία», με τον Μπραντ Πιτ στον ρόλο του Αχιλλέα, προτίμησε να αφοσιωθεί στην τριλογία του Batman.
Στα αρχαία κείμενα, η ιστορία του Δούρειου Ίππου περιγράφεται συνοπτικά, ως μία από τις πιο ευφυείς εμπνεύσεις του Οδυσσέα, χωρίς πολλές λεπτομέρειες για την κατασκευή ή τη λειτουργία του.
Η γνώριμη εικόνα του τεράστιου ξύλινου αλόγου πάνω σε τροχούς διαμορφώθηκε σταδιακά μέσα στους αιώνες, μέσα από καλλιτεχνικές απεικονίσεις, από ελληνικά αγγεία του 7ου αιώνα π.Χ. έως τους πίνακες του Ιταλού ζωγράφου Τζοβάνι Ντομένικο Τιέπολο τον 18ο αιώνα.
Ο Νόλαν επέλεξε να παρουσιάσει τον Ίππο όρθιο στα δύο πίσω πόδια, ώστε να αποπνέει μεγαλύτερη επιβλητικότητα. Η ιδέα προέκυψε από μια φωτογραφία της σκηνογράφου Ρουθ Ντε Γιονγκ, πάνω σε ένα άλογο που είχε ανασηκωθεί.
Έθαψε μάλιστα τον Δούρειο Ίππο στην άμμο, αποτίοντας έναν ξεκάθαρο κινηματογραφικό φόρο τιμής. «Η έμπνευσή μου ήταν πραγματικά το Αγαλμα της Ελευθερίας στο τέλος του “Πλανήτη των Πιθήκων”», είπε ο σκηνοθέτης.
Τα γυρίσματα στο Μαρόκο
Η υλοποίηση του οράματός του, ωστόσο, αποδείχθηκε ιδιαίτερα απαιτητική. Ο Νόλαν επέμενε να λύνει κάθε τεχνικό ζήτημα απευθείας στα φυσικά σκηνικά των γυρισμάτων, στις ακτές της Εσαουίρα στο Μαρόκο και στο ορεινό Αΐτ Μπεν Χαντού, όπου δημιουργήθηκε η κινηματογραφική Τροία.
ODYSSEY
Οι τεχνικές προκλήσεις
«Κάναμε συνεχώς συσκέψεις για το πώς θα κρατήσουμε το κατασκεύασμα όρθιο, πόσο ζύγιζε και πόσοι άνθρωποι θα χρειάζονταν για να το σύρουν», θυμάται ο διευθυντής φωτογραφίας Χόιτε βαν Χοϊτέμα, στενός συνεργάτης του Νόλαν από την εποχή του «Interstellar».
Το συνεργείο προσαρμόστηκε γρήγορα στις απαιτήσεις των γυρισμάτων, επισκευάζοντας συνεχώς τις ζημιές που προκαλούσε η θάλασσα. Τελικά διαπιστώθηκε ότι απαιτούνταν περίπου 250 ηθοποιοί και κασκαντέρ για να μετακινηθεί ο γιγάντιος Ίππος.
«Μόλις καταλάβαμε ότι αυτοί οι άνθρωποι μπορούσαν πραγματικά να το κάνουν, ενθουσιάστηκαν. Εσερναν τον Ιππο πάνω από τους αμμόλοφους. Ηταν απίστευτο», λέει ο Νόλαν. «Ετσι, ο Χόιτε κι εγώ μπορούσαμε απλώς να το παρακολουθούμε και να λέμε: “Ωραία, ας βάλουμε μια κάμερα εδώ. Από πού θέλεις να το κινηματογραφήσουμε;”»
Κύριος στόχος του σκηνοθέτη ήταν να αποδώσει τους αρχαίους μύθους με τρόπο που να μοιάζει απόλυτα ρεαλιστικός. Σε μια από τις πιο σημαντικές σκηνές της «Οδύσσειας», ο Τηλέμαχος, τον οποίο υποδύεται ο Τομ Χόλαντ, αναζητά πληροφορίες για τον πατέρα του, ενώ ο βασιλιάς Μενέλαος, τον οποίο ενσαρκώνει ο Τζον Μπέρνταλ, αφηγείται τα γεγονότα του Τρωικού Πολέμου.
«Ολοι ξέρουν την ιστορία του Ιππου», λέει ο Μενέλαος. «Αλλά την έχετε ακούσει από μέσα;» Είναι μια φράση που εμμέσως απευθύνει ο ίδιος ο Νόλαν στους θεατές: «Κοιτάξτε αυτό».
Odyssey
Στη συνέχεια, η κάμερα μεταφέρει το κοινό στο εσωτερικό του Δούρειου Ίππου, όπου οι Έλληνες πολεμιστές βρίσκονται ασφυκτικά στριμωγμένοι, προσπαθώντας να παραμείνουν αθόρυβοι, ενώ το θαλασσινό νερό διαβρώνει την κατασκευή. Λίγο αργότερα ο Ίππος ανατρέπεται και ένα ξίφος διαπερνά το κρησφύγετό τους.
Για να αποδοθεί αυτή η σκηνή, κατασκευάστηκε στην παραλία ένας κυλινδρικός θάλαμος με μικροσκοπικά LED που αναπαριστούσαν το ηλιακό φως να περνά μέσα από τις χαραμάδες του ξύλου. Ο Ματ Ντέιμον, ο Τζον Μπέρνταλ και ακόμη 25 ηθοποιοί στριμώχτηκαν στο σκοτεινό και βρεγμένο εσωτερικό, ενώ παγωμένο νερό έμπαινε διαρκώς στο σκηνικό και η κατασκευή ταλαντευόταν.
Απέναντί τους βρίσκονταν ο Νόλαν και ο Βαν Χοϊτέμα, κρατώντας μια κάμερα IMAX για να καταγράψουν τη σκηνή, «σχεδόν σαν ντοκιμαντέρ», όπως λέει ο σκηνοθέτης. «Ενα πολύ μικρό, βρώμικο και ασφυκτικά κλειστοφοβικό ντοκιμαντέρ.»
«Είναι ακριβώς αυτό που ήθελα», λέει ο Νόλαν για το κινηματογραφικό του όραμα, το οποίο ωρίμαζε επί δύο δεκαετίες.
Πηγή: WSJ
