Η Τοπική Αυτοδιοίκηση, η χωρική διακυβέρνηση, η τοπική καθώς και η περιφερειακή ανάπτυξη, θα βρίσκονται στο επίκεντρο μιας νέας και ιδιαίτερα σημαντικής πρωτοβουλίας που φιλοδοξεί να γεφυρώσει την ακαδημαϊκή γνώση με τις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
Η υπογραφή του μνημονίου συνεργασίας μεταξύ του ΑΠΘ και της Περιφερειακής Ενωσης Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας για τη δημιουργία της Επώνυμης Εδρας «Τοπική Αυτοδιοίκηση» δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη συνεργασία ενός πανεπιστημίου με έναν θεσμικό φορέα. Αντίθετα, συνιστά επένδυση στη γνώση, την καινοτομία και τη διαμόρφωση σύγχρονων πολιτικών που μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητα των πολιτών και να ενισχύσουν την αναπτυξιακή προοπτική των δήμων.
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτελεί τον θεσμό που βρίσκεται πιο κοντά στον πολίτη, καθώς καλείται να διαχειριστεί κρίσιμα ζητήματα της καθημερινότητας, από τις υποδομές και την καθαριότητα έως τον κοινωνικό σχεδιασμό, την πολιτική προστασία και την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων. Ταυτόχρονα, η σύγχρονη αντίληψη της χωρικής διακυβέρνησης δεν περιορίζεται στη διοικητική διαχείριση ενός τόπου, αλλά αφορά τον συντονισμό κράτους, Αυτοδιοίκησης, πανεπιστημίων, επιχειρήσεων και κοινωνίας των πολιτών για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση πολιτικών βιώσιμης ανάπτυξης. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι οι περιοχές που στηρίζονται στη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων επιτυγχάνουν αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των πόρων, καλύτερο χωροταξικό σχεδιασμό και μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή.
Σε αυτό ακριβώς το πεδίο φιλοδοξεί να παρέμβει η νέα Επώνυμη Εδρα, η οποία ιδρύεται στο Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας και Ανάπτυξης του ΑΠΘ. Μέσα από τη διδασκαλία, την έρευνα, την επιστημονική τεκμηρίωση και την επιμόρφωση αιρετών και στελεχών της Αυτοδιοίκησης, θα λειτουργήσει ως ένας μόνιμος κόμβος παραγωγής γνώσης, ενώ ιδιαίτερη σημασία αποκτά και ο διεπιστημονικός χαρακτήρας της πρωτοβουλίας. Η νέα Εδρα θα ασχοληθεί με ζητήματα χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, ψηφιακής διακυβέρνησης, τοπικής και περιφερειακής ανάπτυξης, περιβαλλοντικής πολιτικής, κοινωνικής συνοχής, ανθεκτικότητας των τοπικών κοινωνιών και αξιοποίησης γεωχωρικών δεδομένων. Πρόκειται για αντικείμενα που βρίσκονται στον πυρήνα των ευρωπαϊκών πολιτικών και καθορίζουν την ανταγωνιστικότητα των πόλεων και των περιφερειών.
Οπως και να έχει, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αξίζει να βρει μιμητές και σε άλλες περιφέρειες της χώρας, καθώς η στενότερη σύνδεση της πανεπιστημιακής κοινότητας με την Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτελεί προϋπόθεση για πιο αποτελεσματικούς δήμους, καλύτερες δημόσιες πολιτικές και ισχυρότερη αναπτυξιακή προοπτική προς όφελος των τοπικών κοινωνιών.
