Η ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, με αφορμή την πρόσφατη παρέμβαση του Απόστολου Τζιτζικώστα από το Βουκουρέστι, όπου ανέδειξε τη στρατηγική σημασία του κάθετου σιδηροδρομικού και οδικού άξονα που συνδέει την Ελλάδα, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.
Πρόκειται για ένα έργο που υπερβαίνει τα όρια μιας απλής υποδομής μεταφορών και εγγράφεται στον πυρήνα της νέας γεωπολιτικής αρχιτεκτονικής της Ε.Ε.
Ο υπό διαμόρφωση άξονας εντάσσεται στον ευρύτερο ευρωπαϊκό διάδρομο μεταφορών Βαλτικής Θάλασσας – Εύξεινου Πόντου – Αιγαίου, έναν κρίσιμο άξονα Βορρά–Νότου που επιδιώκει να ενώσει λιμάνια, σιδηροδρομικά δίκτυα και οδικές αρτηρίες από τη Βαλτική έως το Αιγαίο. Στο πλαίσιο αυτό, η σύνδεση της Αλεξανδρούπολης με περιοχές όπως η Οδησσός αποκτά ιδιαίτερη σημασία, όχι μόνο για το εμπόριο, αλλά και για τη στρατιωτική κινητικότητα και την ενεργειακή ασφάλεια.
Η παρέμβαση του κ. Τζιτζικώστα στη ρουμανική πρωτεύουσα ανέδειξε ακριβώς αυτή τη διττή διάσταση: αφενός την οικονομική ανάπτυξη που μπορεί να προκύψει μέσω της ενίσχυσης των εμπορευματικών ροών και των επενδύσεων, αφετέρου την ανάγκη θωράκισης των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε. σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων. Αλλωστε, οι υποδομές δεν αποτελούν πλέον απλώς εργαλεία ανάπτυξης, αλλά στρατηγικά μέσα ανθεκτικότητας και ασφάλειας.
Δεν είναι τυχαίο ότι η Ε.Ε. προωθεί συστηματικά έργα διπλής χρήσης, τα οποία μπορούν να εξυπηρετήσουν τόσο πολιτικές όσο και αμυντικές ανάγκες. Ωστόσο, το εγχείρημα δεν στερείται προκλήσεων. Οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση μεγάλων διακρατικών έργων, οι διαφοροποιήσεις στα εθνικά δίκτυα και η ανάγκη για σημαντική χρηματοδότηση αποτελούν εμπόδια που απαιτούν συντονισμένη πολιτική βούληση. Σε αυτό το πλαίσιο, η υπογραφή μνημονίου συνεργασίας μεταξύ των τριών χωρών συνιστά ένα σημαντικό βήμα, αλλά όχι το τέλος της διαδρομής.
Κοντολογίς, ο κάθετος άξονας Ελλάδας–Βουλγαρίας–Ρουμανίας δεν είναι απλώς ένα έργο υποδομής. Είναι μια επένδυση στη γεωπολιτική αναβάθμιση της περιοχής, μια γέφυρα που ενώνει αγορές, κοινωνίες και στρατηγικά συμφέροντα. Και, όπως επισημαίνεται εύστοχα, η επιτυχία του θα κριθεί όχι μόνο από τα χιλιόμετρα δρόμων και σιδηροδρομικών γραμμών που θα κατασκευαστούν, αλλά από το κατά πόσο θα καταφέρει να μετατρέψει τη Νοτιοανατολική Ευρώπη σε πυλώνα σταθερότητας και ανάπτυξης.
