Ο αποκαλούμενος χαϊδευτικά «Ζε Ντου» κυβέρνησε την Αγκόλα από το 1979 έως το 2017, οπότε παρέδωσε ειρηνικά την εξουσία στον σημερινό πρόεδρο, Ζοάο Λοουρένσο, και αυτοεξορίστηκε ουσιαστικά στην Ισπανία.

Εκεί άφησε και την τελευταία του πνοή, σε μια κλινική της Βαρκελώνης, την Παρασκευή. Η αποχώρηση του μακροβιότερου ηγέτη της μετα-αποικιακής Αγκόλας και ηγετικού στελέχους του Λαϊκού Απελευθερωτικού Κινήματος (MPLA), στο οποίο είχε ενταχθεί 19χρονος φοιτητής πολεμώντας τους Πορτογάλους, είχε πολλά σκοτεινά σημεία.

Η κλονισμένη υγεία του ήταν κοινό μυστικό (ταξίδευε συχνά στο εξωτερικό και φημολογείτο ότι έπασχε από καρκίνο), αλλά στο τέλος αυτό που πρυτάνευσε φαίνεται πως ήταν το ένστικτο της οικογενειακής επιβίωσης. Ο Ντος Σάντος κατάφερε να επιβιώσει από αλλεπάλληλους εμφύλιους πολέμους που ταλαιπώρησαν την Αγκόλα έως το 2002, αλλά μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης και την αποδυνάμωση της Κούβας, το σοσιαλιστικό μοντέλο της αφρικανικής χώρας εκφυλίστηκε σταδιακά σε μια διεφθαρμένη νεο-καπιταλιστική οικογενειοκρατία, από αυτές που αφθονούν στην Αφρική.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η πρωτότοκη κόρη του αποθανόντος, Ιζαμπέλ ντος Σάντος, είναι η πλουσιότερη γυναίκα της Αφρικής, με περιουσία που υπολογίζεται από το «Forbes» στα 3,5 δισ. δολάρια. Ο Λοουρένσο την είχε αφήσει στο απυρόβλητο, αλλά μετά τη διαρροή των Luanda Leaks τo 2020 της ασκήθηκε δίωξη για υπεξαίρεση κατά της κρατικής πετρελαϊκής εταιρίας Sonangol και η περιουσία της κατασχέθηκε.

Ανάλογο πογκρόμ έχει εξαπολύσει ο Λοουρένσο και κατά των υπόλοιπων παιδιών του Ντος Σάντος, με στόχο στις επικείμενες εκλογές του Αυγούστου να ξηλωθεί όλο το πουλόβερ της προηγούμενης δυναστείας. Αυτά ελάχιστα απασχολούν τους κατοίκους της χώρας που πεινάνε και δυστυχούν, μολονότι η χώρα τους έρχεται τρίτη στην παραγωγή διαμαντιών στην Αφρική και δεύτερη στην παραγωγή πετρελαίου.