Η πολιτική κρίση στη Γαλλία θέτει το ερώτημα του αν η άνοδος της εθνικιστικής Δεξιάς αποτελεί έναν τρόπο αναπαραγωγής του ίδιου πολιτικού συστήματος, με διαφορετική πολιτική γλώσσα. Οταν ο νεοφιλελευθερισμός χάνει την κοινωνική του νομιμοποίηση, η εξουσία δεν εγκαταλείπει αναγκαστικά τις βασικές οικονομικές επιλογές της, αλλά αναζητεί νέους πολιτικούς φορείς για να διαχειριστούν τη λαϊκή δυσαρέσκεια.
Η Γαλλία του Εμανουέλ Μακρόν με την οικονομική πίεση, την αμφισβήτηση των μεταρρυθμίσεων, την κρίση της αντιπροσώπευσης και την αποδυνάμωση των παραδοσιακών κομμάτων, ενισχύει το κόμμα της Λεπέν. Η κοινωνική αναταραχή του Οκτωβρίου 2026, με επίκεντρο το κόστος ζωής, την ανεπάρκεια δημόσιων υπηρεσιών, την πολιτική αποδυνάμωση Μακρόν δημιουργεί ένα περιβάλλον στο οποίο η Λεπέν μπορεί να εμφανίζεται ως φορέας αλλαγής.
Δημοσθένης Δαββέτας Καθηγητής Φιλοσοφίας της Τέχνης, ποιητής, εικαστικός, γεωπολιτιστικός αναλυτής
Αυτό δείχνει ότι οι πολιτικές συνθήκες παράγουν αποτελέσματα που εξυπηρετούν συγκεκριμένα συμφέροντα. Ο νεοφιλελευθερισμός δεν είναι μόνο μια οικονομική θεωρία που υποστηρίζει την αγορά. Εχει επίσης άποψη για την οργάνωση της κοινωνίας, στην οποία ο ανταγωνισμός, η ατομική ευθύνη και η δημοσιονομική πειθαρχία αποκτούν κεντρική θέση. Οταν, όμως, η οικονομική ανάπτυξη δεν μεταφράζεται σε ασφάλεια, αξιοπρεπές εισόδημα και προοπτική για τα πλατιά κοινωνικά στρώματα, η πολιτική του νομιμοποίηση αποδυναμώνεται.
Ο Καρλ Μαρξ, αναδεικνύοντας τον ρόλο των υλικών σχέσεων στην οργάνωση της κοινωνικής εξουσίας, μας επιτρέπει να εξετάζουμε ποιοι ωφελούνται από τις αλλαγές στην πολιτική εκπροσώπηση και ποιοι εξακολουθούν να επωμίζονται το κοινωνικό κόστος. Εδώ βρίσκεται η βασική αντίφαση της εθνικιστικής Δεξιάς. Μπορεί να εμφανίζεται ως υπερασπιστής των εργαζομένων, των μικρομεσαίων και των οικονομικά ανασφαλών, χωρίς να προτείνει αναγκαστικά μια συνεκτική ανακατανομή του πλούτου ή έναν διαφορετικό έλεγχο της οικονομικής ισχύος. Η εθνική προτεραιότητα μπορεί να μετατοπίσει τη συζήτηση από την κοινωνική ανισότητα προς την ταυτότητα, τη μετανάστευση και την ασφάλεια. Ο Αντόνιο Γκράμσι περιέγραψε την ηγεμονία ως την ικανότητα μιας κοινωνικής τάξης να παρουσιάζει τα συμφέροντά της ως γενικό συμφέρον. Η έννοια αυτή βοηθά να κατανοήσουμε πώς μια πολιτική δύναμη μπορεί να κερδίζει λαϊκή υποστήριξη χωρίς να ανατρέπει τις δομές που παράγουν τις κοινωνικές ανισότητες.
Η Λεπέν δεν χρειάζεται να υποστηρίζει ανοιχτά τον νεοφιλελευθερισμό σε όλες του τις εκδοχές. Αρκεί να πείσει σημαντικό μέρος της κοινωνίας ότι οι βασικές αιτίες των προβλημάτων βρίσκονται κυρίως έξω από την εθνική κοινότητα ή στην αποτυχία του πολιτικού προσωπικού. Ετσι, η οικονομική δυσαρέσκεια μπορεί να μετατραπεί σε εθνικιστική διαμαρτυρία. Το κόμμα της αμφισβητεί ορισμένες πλευρές της ευρωπαϊκής οικονομικής και πολιτικής τάξης, ενώ προτείνει και παρεμβάσεις υπέρ συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων. Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο οι προτάσεις του μπορούν να χρηματοδοτηθούν και να περιορίσουν ουσιαστικά τις ανισότητες.
