Το Γιοχάνεσμπουργκ, μια πόλη που γεννήθηκε από τον «πυρετό του χρυσού» του 19ου αιώνα και επί δεκαετίες ήταν το σύμβολο του πλούτου -και των ανισοτήτων- της Αφρικής, σήμερα βουλιάζει κάτω από τόνους σκουπιδιών.
Η πόλη των 6 εκατομμυρίων, η μεγαλύτερη της Νότιας Αφρικής, παραμένει η πλουσιότερη βάσει ΑΕΠ κατά κεφαλήν στη «μαύρη ήπειρο». Ο τίτλος δεν παρηγορεί τους κατοίκους της που είναι στα όριά τους.
Ηλεκτροδότηση, υδροδότηση και αποκομιδή σκουπιδιών έχουν γίνει πολυτέλεια για τους λίγους έχοντες που διαθέτουν ηλιακά πάνελ, δεξαμενές, γεωτρήσεις. Ακόμη κι εκείνοι, πάντως, δεν μπορούν να βγάλουν βόλτα τον σκύλο, καθώς οι κάδοι σκουπιδιών ξεχειλίζουν.
Οι δείκτες εγκληματικότητας και ανεργίας έχουν υποχωρήσει, όμως οι υποδομές που δημιουργήθηκαν για τις ανάγκες μιας μικρής πλειοψηφίας λευκών επί καθεστώτος απαρτχάιντ καταρρέουν. Χρόνια διαφθοράς, κακοδιαχείρισης και πολιτικής παράλυσης έχουν οδηγήσει την πόλη στα πρόθυρα χρεοκοπίας.
Το 45% του νερού στο δίκτυο υδροδότησης χάνεται κάθε χρόνο εξαιτίας διαρροών, παλιών αγωγών, βλαβών και κλοπών. Το δίκτυο ηλεκτροδότησης καταρρέει από ανάλογα προβλήματα. Απεργίες εργολάβων λόγω συσσώρευσης χρεών της δημοτικής αρχής έχουν μετατρέψει την αποκομιδή σκουπιδιών σε λοταρία.
«Πέρασε απορριμματοφόρο από τη γειτονιά σας αυτή την εβδομάδα; Νερό έχετε; Ρεύμα; Ναι και στα τρία; Σας μπήκε εξαιρετικά ο Αύγουστος! Να αγοράσετε λαχείο!». Τα τηλεφωνήματα μεταξύ φίλων και γειτόνων έχουν γίνει memes στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το χιούμορ σώζει, για πόσο όμως;
Η οργή ξεχειλίζει, ιδίως καθώς κάποιοι πολιτικοί ηγέτες φαίνεται πως ζουν στον κόσμο τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο περιφερειάρχης Πανιάζα Λεσούφι, που απορεί με τους συμπολίτες του που κάνουν αναρίθμητα τηλεφωνήματα να διαμαρτυρηθούν. Δεν αντιλαμβάνεται πού είναι το πρόβλημα, λέει. Κι ο ίδιος έμεινε χωρίς νερό στο σπίτι πρόσφατα και βρήκε λύση. Πήγε να κάνει ντους σε ξενοδοχείο.
Οι πολίτες τον βάφτισαν ειρωνικά «Μαρία Αντουανέτα του Γιοχάνεσμπουργκ», όμως η ειρωνεία δεν μπορεί να καλύψει τη δυσοσμία των σκουπιδιών, ούτε τα memes να φέρουν νερό στις βρύσες.


