Εδώ και δεκαετίες, αν και βιώνουμε τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης, δυστυχώς τίθενται στον δημόσιο διάλογο μόνο ύστερα από καταστροφές που φέρνουν πυρκαγιές, πλημμύρες ή άλλα ακραία φυσικά φαινόμενα. Τον υπόλοιπο καιρό το αφήνουμε το θέμα στην άκρη. Προφανώς δεν τρεντάρει και γι’ αυτό δεν απασχολεί ούτε τους πολίτες ούτε τα μέσα ενημέρωσης ούτε τους πολιτικούς στην καθημερινότητα.
ΠΑΝΩ-κάτω το ίδιο ισχύει και για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Τις περισσότερες φορές γίνεται αντικείμενο συζήτησης μια νέα και εντυπωσιακή εφαρμογή που κάνει κάτι που δεν θα περίμενε ή δεν θα είχε σκεφτεί κανείς έως τώρα. Προφανώς και το ΑΙ κάνει τη ζωή μας ευκολότερη, βοηθάει στις δουλειές μας, την επιστήμη, κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα, ενώ πλέον πρωταγωνιστεί σε πολέμους κανονικούς, αλλά και πληροφόρησης. Σπανίως, όμως, ανοίγει η κουβέντα για τα όρια που πρέπει να τεθούν στη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης. Γίνονται κάποιες αναφορές από πολιτικούς, επιστήμονες και οργανώσεις, αλλά μέχρι εκεί. Κάποιοι προειδοποιούν ότι αν δεν μπουν τώρα κανόνες θα είναι πολύ αργά στο μέλλον να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες από την «κακή χρήση» είτε ακόμα και από μια «επανάσταση» του ΑΙ.
ΓΙΑΤΙ τα συζητάμε σήμερα όλα αυτά; Γιατί η νέα παράσταση «Oracle» του Λούκας Τβαρκόφσκι, που παρουσιάστηκε αυτές τις ημέρες στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, βάζει στο τραπέζι την εξέλιξη της τεχνολογίας, που πολλές φορές υπερβαίνει την εξέλιξη της ανθρωπότητας. Μια παράσταση καθηλωτική, που είναι κάτι μεταξύ θεάτρου, ζωντανής κινηματογράφησης και… videogame. Ο πρωτοπόρος δημιουργός καταφέρνει, πέρα από το να παρουσιάσει ένα εντυπωσιακό καλλιτεχνικό αποτέλεσμα, να αφυπνίσει συνειδήσεις.
ΕΝΑ μεγάλο μέρος της παράστασης είναι αφιερωμένο στον κορυφαίο Βρετανό μαθηματικό Αλαν Τούρινγκ, ο οποίος «έσπασε» τον κρυπτογραφημένο κώδικα «Enigma» των ναζί στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και θεωρείται ένας από τους πρωτοπόρους της Πληροφορικής. Συγχρόνως, όμως, παρουσιάζει και τον Μπλέικ Λεμόιν, έναν Αμερικανό μηχανικό λογισμικού που εργαζόταν στην Google, ο οποίος το 2022 εξέφρασε δημόσια την άποψη πως το ΑΙ μοντέλο LαMDA είχε αναπτύξει ατομική συνείδηση.
ΣΤΗΝ ουσία, το έργο θέτει το ζήτημα της δημιουργίας ολοένα και πιο σύνθετης τεχνολογίας και μηχανών, οι οποίες μετασχηματίζουν τις ζωές και την καθημερινότητα σε όλο τον πλανήτη, αλλά την ίδια ώρα πρέπει να αρχίσουμε να αναρωτιόμαστε τι θα συμβεί όταν αυτά ξεπεράσουν την ανθρώπινη ικανότητα κατανόησης ή διαχείρισης. Τροφή για σκέψη και συζήτηση. Ενώ μπορεί για κάποιους το ΑΙ να φαίνεται ένα «αστείο» για να βρίσκει κανείς απαντήσεις σε απλά καθημερινά ζητήματα, μάλλον έχει έρθει η στιγμή να τεθούν κανόνες, ώστε να προστατευθεί η ανθρωπότητα στο μέλλον.
