Τι κάνουμε όταν ο κόσμος τριγύρω μοιάζει όλο και πιο περίπλοκος να κατανοηθεί; Κάποιοι ψάχνουν να διαβάσουν αναλύσεις. Αλλοι κλείνουν αφτιά και μάτια. Και υπάρχουν κι εκείνοι που στρέφονται σε κουίζ, παζλ και Sudoku.
«Έχουμε πάθει μια μικρή εμμονή με τα παζλ. Το πρωί με τον καφέ, το βράδυ πριν πέσουμε για ύπνο. Δεν είναι μόνο ένα παιχνίδι, έχει γίνει σχεδόν καθημερινό τελετουργικό», γράφει στην «Γκάρντιαν» ο Τζόζεφ ντε Βεκ, αναλυτής σε think tank στη Φιλαδέλφεια. Από τον 19ο αιώνα οι εφημερίδες είχαν ανακαλύψει ότι οι γρίφοι και τα παζλ φέρνουν αναγνώστες.
Στον 21ο αιώνα η διαδικτυακή μανία με τα puzzles απογειώθηκε την περίοδο της πανδημίας και συνεχίζεται. Οι συνδρομητές της «Νιου Γιορκ Τάιμς» αφιερώνουν, σύμφωνα με μετρήσεις, περισσότερο χρόνο στα παζλ της εφαρμογής παρά στην ανάγνωση των ειδήσεων πολλές φορές. Ο Ντε Βεκ υπενθυμίζει την επιστημονική εξήγηση. Οταν λύνουμε έναν γρίφο, ο εγκέφαλος ανταμείβει την επιτυχία με ντοπαμίνη. Υπάρχει όμως κάτι περισσότερο, όπως εκτιμά.
Σε έναν κόσμο όπου οι ειδήσεις δεν έχουν τέλος, η ψηφιακή ροή δεν σταματά ποτέ, τα σόσιαλ μίντια διασπούν την προσοχή, ένα παζλ μάς ζητά να συγκεντρωθούμε σε ένα πράγμα. Επιπλέον, καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη αναλαμβάνει όλο και περισσότερες νοητικές εργασίες, κουίζ και σουντόκου βοηθούν να εξασκούμε το μυαλό. Είναι ένα είδος πνευματικής γυμναστικής. «Είναι και καθησυχαστικό να έχει κάποιος απαντήσεις σε εποχές αβεβαιότητας», προσθέτει. Τα παζλ μάς προσφέρουν κάτι που μας λείπει στην καθημερινότητα: βεβαιότητα. Υπάρχει μία ξεκάθαρη αναμφισβήτητη απάντηση.
Η Ελβετίδα συγγραφέας Νίνα Κουντς στέκεται και στην ανάγκη μας να υπάρχει κάποιες φορές ένας επίλογος, μια τελεία. Η αίσθηση ότι κάτι δεν ολοκληρώνεται προκαλεί ίσως άγχος και απογοήτευση. Τα παζλ και κουίζ μάς δίνουν για λίγα λεπτά έναν κόσμο με τάξη, κανόνες που μπορούμε να κατανοήσουμε, προβλήματα που μπορούμε να λύσουμε.
